ਵ੍ਯਵਸਾਯਾਦृਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਸਾਦਯਤਿ ਤਤ੍ਪਦਮ੍
ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚੈ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਨੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਂ ਨृਤ੍ਯਗੀਤੇषੁ ਨ ਰਾਗ ਉਪਜਾਯਤੇ
ਨਾਚ-ਗੀਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯਾਮਿਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਤੁਲ੍ਯਨਿਨ੍ਦਾਤ੍ਮਸਂਸ੍ਤੁਤਿਮ੍
ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਆਸ੍ਥਿਤਂ ਪਰਮਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਚਾਪ੍ਯਨਾਮਯਮ੍
ਤੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਪਕੜ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈ ਵਰ੍ਤਸੇ ਵਿਪ੍ਰਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਉਸ ਵਿਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ੈਸ਼ਿਰਂ ਗਿਰਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ
ਠੰਢੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਾਸ਼ਰਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਆਰਰ੍ਣੇਯੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਦਿਵਾਕਰਸਮਪ੍ਰਭਃ
ਆਰਰਨੇਯ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਪਿਤੁਃ ਸਰ੍ਵਮੁਦਾਰਧੀਃ
ਫਿਰ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਤਚ੍ਛਤ੍ਵਾ ਵੇਦਕਰ੍ਤਾਸੌ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਸੁਤਂ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ੍ਵਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਂ ਚਕਾਰ ਚ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬਿਠਾ ਲਿਆ।
ਸ਼ੈਲਸ਼ृਙ੍ਗਾਦ੍ਭੁਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯਾਜਨਾਧ੍ਯਾਪਨੇ ਰਤਾਃ
ਜੋ ਯਜਨ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਗਏ।
ਤੂਰ੍ष੍ਣੀਂ ਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਧੀਮਾਨੇਕਾਨ੍ਤੇ ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਇਕੱਲਾ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਭੋ ਭੋ ਮਹਰ੍षੇ ਬਾਸਿष੍ਠ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੋ ਨ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੈਰ੍ਵਿਰਹਿਤਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ऽਯਂ ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਬ੍ਰਹਮ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਵੇਦਾਨ੍ਵੇਦਵਿਦਾ ਚੈਵ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮਨਾਃ ਸਦਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕੇਨ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਵੇਦਾਭ੍ਯਾਸਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।
ਵਾਤੋ ऽਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਵੌ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨਿਲਵੀਜਿਤਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੋਈ, ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਵੱਗੀ।
ਸ਼ੁਕੋ ਵਾਰਿਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕੌਤੂਹਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਸ਼ੁਕ, ਰੋਕਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਾਯੋਰ੍ਵਿਚੈष੍ਟਿਤਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਚਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
ਅਨਧ੍ਯਾਯਨਿਮਿਤ੍ਤऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਦਂ ਵਚਨਂ ਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਪਾਠ ਵਿਚ ਆਈ ਰੁਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ।
ਤਮਸਾ ਰਜਸਾ ਚਾਪਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਕੇ ਸੱਚ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦੇਵਯਾਨਚਰੋ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਿਤृਯਾਨਸ਼੍ਚ ਤਾਮਸਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹਨੇਰਾ ਹੈ।
ਪਿਥਿਵ੍ਯਾਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਯਤਃ ਸਂਯਾਨ੍ਤਿ ਵਾਯਵਃ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹਵਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਮਭੂਵਨ੍ਮਹਾਬਲਾਃ
ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਧਿਆ ਨਾਮ ਦੇ ਬੜੇ ਤਾਕਤਵਰ ਦਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਉਦਾਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਭੂਵ੍ਦ੍ਯਾਨਸ੍ਤਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ਸੁਤਃ
ਉਦਾਨ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ।
ਅਨਪਤ੍ਯੋ ऽਭਵਤ੍ਪ੍ਰਾਣੋ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਰ੍ਦਨਃ
ਪ੍ਰਾਣ, ਜੋ ਅਜੈਯ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾ ਵਰ੍ਤਯਤੇ ਪृਥਕ੍
ਹਵਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਲਚਲਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇषਯਤ੍ਯਭ੍ਰਸਂਘਾਤਾਨ੍ਧੂਮਜਾਂਸ਼੍ਚੋष੍ਮਜਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਤੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਭਾਗ ਭੇਜਦਾ ਹੈ।
ਅਂਬਰੇ ਸ੍ਨੇਹਮਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤਡਿਦ੍ਭ੍ਯਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਨਮੀ ਤੋਂ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਮਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।