ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਚਾਯਸਂ ਚੈਵ ਸੁਖਦੁਃਖੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਸੋਨਾ ਤੇ ਲੋਹਾ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ—ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਿਤਂ ਮਰਣਂ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਜੀਵਨ ਤੇ ਮੌਤ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਰ੍ਥੇਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਨਸਾ ਸਂਯਨ੍ਤਵ੍ਯਾਨਿ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਣਾ
ਭਿਖਾਰੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰੇ।
ਤਥਾ ਬੁਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦੀਪੇਨ ਸ਼ਕ੍ਯ ਆਤ੍ਮਾ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੁਧੀ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯਞ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਵੇਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍
ਜੋ ਹੋਰ ਕੁਝ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿਚ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਉੱਚੇ।
ਗੁਰੋਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਤਵ ਚੈਵੋਪਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਮਾਦੀਪ੍ਤਂ ਤੇਨਾਸਿ ਵਿਦਿਤੋ ਵਿਦਿਤੋ ਮਮ
ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਗਿਆਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
ਅਧਿਕਂ ਚ ਤਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਤਞ੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਸੇ
ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਚਾਪਿ ਵਿਜ੍ਞਾ ਨੇ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਾਙ੍ਗਤਿਮ੍
ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਕੋਈ ਉਹ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਹृਦਯਗ੍ਰਨ੍ਥੀਨਾਰ੍ਤਿਮਾਸਾਦਯਨ੍ਤਿ ਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਖੁਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਵਸਾਯਾਦृਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਸਾਦਯਤਿ ਤਤ੍ਪਦਮ੍
ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚੈ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਨੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਂ ਨृਤ੍ਯਗੀਤੇषੁ ਨ ਰਾਗ ਉਪਜਾਯਤੇ
ਨਾਚ-ਗੀਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯਾਮਿਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਤੁਲ੍ਯਨਿਨ੍ਦਾਤ੍ਮਸਂਸ੍ਤੁਤਿਮ੍
ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਆਸ੍ਥਿਤਂ ਪਰਮਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਚਾਪ੍ਯਨਾਮਯਮ੍
ਤੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਪਕੜ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈ ਵਰ੍ਤਸੇ ਵਿਪ੍ਰਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਉਸ ਵਿਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ੈਸ਼ਿਰਂ ਗਿਰਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ
ਠੰਢੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਾਸ਼ਰਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਆਰਰ੍ਣੇਯੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਦਿਵਾਕਰਸਮਪ੍ਰਭਃ
ਆਰਰਨੇਯ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਪਿਤੁਃ ਸਰ੍ਵਮੁਦਾਰਧੀਃ
ਫਿਰ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਤਚ੍ਛਤ੍ਵਾ ਵੇਦਕਰ੍ਤਾਸੌ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਸੁਤਂ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ੍ਵਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਂ ਚਕਾਰ ਚ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬਿਠਾ ਲਿਆ।
ਸ਼ੈਲਸ਼ृਙ੍ਗਾਦ੍ਭੁਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯਾਜਨਾਧ੍ਯਾਪਨੇ ਰਤਾਃ
ਜੋ ਯਜਨ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਗਏ।
ਤੂਰ੍ष੍ਣੀਂ ਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਧੀਮਾਨੇਕਾਨ੍ਤੇ ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਇਕੱਲਾ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਭੋ ਭੋ ਮਹਰ੍षੇ ਬਾਸਿष੍ਠ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੋ ਨ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੈਰ੍ਵਿਰਹਿਤਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ऽਯਂ ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਬ੍ਰਹਮ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਵੇਦਾਨ੍ਵੇਦਵਿਦਾ ਚੈਵ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮਨਾਃ ਸਦਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕੇਨ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਵੇਦਾਭ੍ਯਾਸਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।
ਵਾਤੋ ऽਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਵੌ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨਿਲਵੀਜਿਤਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੋਈ, ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਵੱਗੀ।
ਸ਼ੁਕੋ ਵਾਰਿਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕੌਤੂਹਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਸ਼ੁਕ, ਰੋਕਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਾਯੋਰ੍ਵਿਚੈष੍ਟਿਤਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਚਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।