ਸ ਚ ਤਾਂਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਤੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਉਦਾਰਸਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਜਨੋ ਰਾਜਾਪਿ ਗੁਰੁਸੂਨਵੇ
ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਉੱਚੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਕਿਮਾਗਮਨਿਮਿਤ੍ਯੇਵ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਦ੍ਵਿਧਾਨਵਿਤ੍
ਰੀਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?'
ਵਿਦੇਹਰਾਜੋਹ੍ਯਾਦ੍ਯੋਮੇ ਜਨਕੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਜਨਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੌ ਚ ਨਿਵृਤ੍ਤੌ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਛੇਤ੍ਸ੍ਯਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਵਿਰਾਮ, ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਰ ਗੱਲ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗਾ।
ਤਨ੍ਮੇ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਥਾਵਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਕਥਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਪਸਾਪਿ ਵਾ
ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ — ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਤਪ ਨਾਲ?
ਕृਤੋਪਨਯਨਸ੍ਤਾਤ ਭਵੇਦ੍ਵੇਦਪਰਾਯਣਃ
ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੇ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਹ੍ਯਤृष੍ਣਸ਼੍ਚਾਨਸੂਯਕਃ
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।
ਅਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਮਾਵਰ੍ਤੇਤ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਅਨੁਮਤੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇ।
ਅਨਸੂਯੁਰ੍ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਮਾਹਿਤਾਗ੍ਨਿਰਨਾਦृਤੇ
ਬਿਨਾ ਈਰਖਾ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੇ।
ਤਾਨੇਵਾਗ੍ਨੀਨ੍ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਪੂਜਯਨ੍ਨਤਿਥਿਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜੇ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੇ।
ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋ ਵੀਤਰਾਗਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ਼੍ਰਮਪਦੇ ਵਸੇਤ੍
ਦੁਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਵਿਰਾਗੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਵੱਸੇ।
ਨ ਵਿਨਾ ਗੁਰੁਸਂਵਾਸਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯਾਧਿਗਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਰਹੇ ਬਿਨਾ, ਗਿਆਨ ਮਿਲਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
ਏਤਦ੍ਭਵਨ੍ਤਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
ਨ ਵਿਨਾ ਗੁਰੁਸਂਬਧਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯਾਧਿਗਮਸ੍ਤਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਿਨਾ, ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਕृਤਕृਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤੀਰ੍ਣਸ੍ਤਤ੍ਰੋਭਯਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜੋ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਨਾਮੇਹ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਆਸਾਦਯਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਹਿ ਪ੍ਰਥਮਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਧਾਸ਼੍ਰਮੇषੁ ਕੋਨ੍ਵਰ੍ਥੋ ਭਵੇਤ੍ਪਰਮਭੀਪ੍ਸਤਃ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਤਿੰਨ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਮਾਰ੍ਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪਸ਼੍ਯੇਦਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਸਾਤਵਿਕ ਰਾਹ ਪਕੜ ਕੇ, ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਪ ਦੇਖੋ।
ਸਂਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨੈਵ ਲਿਪ੍ਯੇਤ ਜਲੇ ਵਾਰਿਚਰਗੋ ਯਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ।
ਵਿਹਾਯ ਦੇਹਂ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਃ ਸ਼ੁਭਸਂਗਤਃ
ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇ।
ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਯਾ ਦ੍ਵਿਜੈਸ੍ਤਾਤ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ
ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਪਿਆਰੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤਦ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਰ੍ਚਤਸਾ
ਜੋ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚ ਨੇਚ੍ਛਤਿ ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਸ ਤੁ
ਜੋ ਨਾ ਚਾਹਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵੈਰਾਚਰਿਤੋ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਤੁਰਾਸ਼੍ਰਮਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਿਹੜਾ ਧਰਮ ਅਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਕਰਮ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵ ਕਾਮਂ ਚ ਲੋਭਂ ਚ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਤੇ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੋ ਭਵਤਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵੁਦ੍ਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਘਬਰਾਹਟ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।