ਆਰਣੇ ਯਸ੍ਤਦਾ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਿਵਿਆ ਜਨਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰਂ ਤਂ ਵੇਦਾਃ ਸਰਹਸ੍ਯਾਃ ਸਸਂਗ੍ਰਹਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਵੇਦਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਂ ਸ ਵਵ੍ਰੇ ਚ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਭਾष੍ਯਵਿਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ, ਵੇਦਾਂਗ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਕ ਚੁਣਿਆ।
ਸੋ ऽਧੀਤ੍ਯ ਵੇਦਾਨਖਿਲਾਨ੍ਸਰਹਸ੍ਯਾਨ੍ਸਸਂਗ੍ਰਹਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹ ਲਏ।
ਗੁਰਵੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਵृਤ੍ਤੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ।
ਦੇਵਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਬਾਲ੍ਯੇ ऽਪਿ ਸੁਮਹਾਤਪਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ, ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਨ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਰਮਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿ ਰਾਸ਼੍ਰਮੇषੁ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ
ਪਰ, ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ, ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।
ਸ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਨੁਚਿਨ੍ਤ੍ਯੈਵ ਸ਼ੁਕਃ ਪਿਤਰਮਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਹੀ, ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਧਰ੍ਮੇषੁ ਕੁਸ਼ਲੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਤੁ ਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾਓ।'
ਸ਼ृਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਪਰਮਰ੍षਿਰੁਵਾਚ ਤਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਦੇਸ਼ਾਜ੍ਜਗ੍ਰਾਹ ਸ਼ੁਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਸ਼ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਸੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਗਚ੍ਛੇਤਿ ਤਦਾ ਜਨਕਂ ਮਿਥਿਲੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੂੰ 'ਜਾ' ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਯੋਗਾਦਗਮਜ੍ਜਨਕਂ ਮੇਥਖਿਲਂ ਨृਪਮ੍
ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਉਹ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਉਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਾਨੁषੇਣ ਤ੍ਵਂ ਤਥਾ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਯਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਨੇ 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾ' ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਆਰ੍ਜਵੇਨੈਵ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਸੁਖਾਯ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸੁਖ ਜਾਂ ਆਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਅਹॄਙ੍ਕਾਰੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਯਾਜ੍ਯੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰਾਧਿਪੇ
ਉਸ ਰਾਜਾ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ ਧਰ੍ਮਕੁਸ਼ਲੋ ਰਾਜਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਮਾਹਰ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਜਗਾਮ ਮਿਥਿਲਾਂ ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਮੁਨੀ ਮਿਥਿਲਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਸਗਿਰੀਂ ਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਮਾਸਦਤ੍
ਪਹਾੜਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਵਿਦੇਹਾਨ੍ਵੈ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜਨਕੇਨ ਸਮਾਗਮਤ੍
ਵਿਦੇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਜਨਕ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।
ਤਸ੍ਥੌ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਯੋਗੀ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਤੇषਾਂ ਤੁ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਾਨਾਮੇਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਜੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਤਃਪੁਰਸਂਬਦ੍ਧਂ ਮਹਚ੍ਚੈਤ੍ਰਗ੍ਥੋਪਮਮ੍
ਉਥੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਾਲ ਸੀ ਜੋ ਅਸਮਾਨੀ ਮਹਿਲ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾਸਨੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਚ ਵ੍ਯਜਿਜ੍ਞਪਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਬੈਠਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸੇਵਾਯੈ ਤਸ੍ਯ ਭਾਵਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਾਯ ਮੁਨਿਸਤਮ
ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਰਕ੍ਤਾਂਬਰਧਰਾਸ੍ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣਾਃ
ਉਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪਰਂ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਦ੍ਯਾਦੀਨਿ ਵ੍ਯਕਲ੍ਪਯਨ੍
ਉਸ ਲਈ ਪੰਜਾਹ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਤਸ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤਵਤਸ੍ਤਾਤ ਤਾਸ੍ਤਤਃ ਪੁਰਕਾਨਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਖਾਣਾ ਖਾ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।