ਮਹੀਰੁਹਾਂ ਸ਼੍ਚਾਨੁਤਟੇ ਪਾਤਯਨ੍ਤਿ ਨਦੀਰਯਾਃ
ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕੰਢੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰੀਰ੍ਵृਦ੍ਧਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਰ੍ਖਤ੍ਵਂ ਚਾਪਿ ਜਾਯਤੇ
ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਮਸਾਮ੍ਯਾਦਹੋ ਚਿਤ੍ਰਂ ਧਤ੍ਤੂਰੋ ऽਪਿਮਦਪ੍ਰਦਃ
ਨਾਮ ਮਿਲਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਵਾਹ! ਧਤੂਰਾ ਵੀ ਨਸ਼ਾ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸਖਾਗ੍ਨੇਃ ਪਵਨਃ ਪਨ੍ਨਗਸ੍ਯ ਯਥਾ ਵਿषਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਅੱਗ ਦੀ ਮਿਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਸੱਪ ਦਾ।
ਯਦਿ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਾਮਹਿਤਂ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੇ ਉਹ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੱਕਾ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸਾਗਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਭਸ੍ਮਸਾਦਕਰੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਅੱਗ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਾਗਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਕਾਲਪ੍ਰਲਯਂ ਮਤ੍ਵਾ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ ਸ਼ੋਕਲਾਲਸਾਃ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਅੰਤ ਅਣਸਮੇਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਰੋ ਪਏ।
ਸਾਗਰਂ ਵਿਵਿਸ਼ੁਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਤਾਂ ਕੋਪੋ ਹਿ ਦੁਃਸਹਃ
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਸਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਦੂਤ ਉਵਾਚੇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਹਿ ਯਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਦੇਵਦੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।'
ਦੈਵੇਨ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਦੁष੍ਟਾ ਇਤ੍ਯੁਵਾਚਾਤਿ ਹਰ੍षਿਤਃ
ਉਹ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਸਿੱਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਅਧਰ੍ਮਂ ਕੁਰੁਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਏਵ ਰਿਪੁਰਿष੍ਯਤੇ
ਜੋ ਅਧਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਦ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਰਿਪੁਂ ਪਰਮਂ ਵਿਦ੍ਯਾਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮੇष ਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਇਸੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਣੋ; ਇਹ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਨਿਧਨਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਤਾਮੁਤ੍ਸਾਹ ਕਾਰਣਮ੍
ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਪੌਤ੍ਰਂ ਤਮਂਸ਼ੁਮਨ੍ਤਂ ਹਿ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵੇ ਕਤਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੌਤਰੇ ਅੰਸ਼ੁਮੰਤ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਇਆ।
ਯੁਯੋਜ ਸਾਰਵਿਦ੍ਭੂਯੋ ਹ੍ਯਸ਼੍ਚਾਨਯਨਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਸਾਰਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
ਕਪਿਲਂ ਤੇਜਸਾਂਰਾਸ਼ਿਂ ਸਾष੍ਟਾਙ੍ਗਂਪ੍ਰਣਨਾਮਹਾ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤੇਜ ਦੇ ਸਮੂਹ ਕਪਿਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੀ।
ਉਵਾਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮਨਸਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਦਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਪਰੋਪਕਾਰਨਿਰਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸਾਰਾ ਹਿ ਸਾਧਵਃ
ਨੇਕ ਲੋਕ ਪਰਉਪਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਾਫੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨਹਿ ਸਂਹਰਤੇਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਾਲਵੇਸ਼੍ਮਨਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਪਣੀ ਚਾਨਣ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਦਦਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਤੁष੍ਟਿਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੋ ऽਮਰੈਃ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਬ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਤੋਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੌਰਭਂ ਕੁਰੁਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਤਥੈਵ ਸੁਜਨੋਜਨਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਜਾਤਂ ਸ਼ਾਸਿਤੁਂ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਦੁਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਨਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਸ਼ੀਲਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯ ਚ
ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਬ੍ਰਹਮਣ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਲੀਂ ਹੈ।
ਵਰਂ ਵਰਯ ਚੇਤ੍ਯਾਹ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ऽਸ੍ਮਿ ਤਵਾਨਘ
ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗੋ,' ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਪ੍ਰਾਪਯਾਸ੍ਮਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਲੋਕਮਿਤ੍ਯਭ੍ਯਭਾषਤ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇਵੋ।'
ਗਙ੍ਗਾਮਾਨੀਯ ਪੌਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਨਯਿष੍ਯਤਿ ਪਿਤॄਨ੍ਦਿਵਮ੍
ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਪੋਤਾ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕृਤ੍ਵੈਤਾਨ੍ਧੂਤਪਾਪਾਨ੍ਵੈ ਨਯਿष੍ਯਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਇਹ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦਿਵੇਗਾ।
ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ਤਿਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਾਸ਼੍ਵਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਦਾਦਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਈ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਧਾਯ ਤਪਸਾ ਵਿष੍ਣੁਮਾਰਾਧ੍ਯਾਪਪਦਂਹਰੇਃ
ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਗੀਰਥੋ ਜਾਤੋ ਯੋ ਗਙ੍ਗਾਮਾਨਯਦ੍ਦਿਵਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਭਗੀਰਥ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਲਿਆਇਆ।