ਸਂਭੂਤੋ ऽਦਿਤਿਭਾਦ੍ਵਂਸ਼ਃ ਪਿਪ੍ਪਲਃ ਪੁष੍ਯਸਂਭਵਃ
ਅਦਿਤਿਭਾਦਵਾ ਵੰਸ਼ ਪਿੱਪਲ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਸ਼ਯ ਵੀ ਪਿੱਪਲ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਲਾਸ਼ੋ ਭਾਗ੍ਯਭਾਜ੍ਜਾਤਃ ਅਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਾਰ੍ਯਮਸਂਭਵਃ
ਭਾਗਯਭਾਜ ਤੋਂ ਪਾਲਾਸ਼ ਰੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਸ਼ ਰੁੱਖ ਆਰਯਮਨ ਤੋਂ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਜੋਰ੍ऽਜੁਨੋ ਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਦ੍ਵਿਦੈਵਤ੍ਯਾਦ੍ਵਿਕਙ੍ਕਤਃ
ਸਵਾਤੀ ਤੇ ਉਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਰੁੱਖ ਹੈ; ਦਵਿਦੈਵਤਿਆ ਤੋਂ ਵਿਕੰਕਟ ਰੁੱਖ।
ਸਰ੍ਜ੍ਜਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਮੂਲਭਾਞ੍ਚ ਵਞ੍ਜੁਲੋ ਵਾਰਿਧਿष੍ਣ੍ਯਜਃ
ਸਰਜ ਰੁੱਖ ਮੂਲਭਾ ਤੋਂ ਹੈ, ਤੇ ਵੰਜੁਲਾ ਰੁੱਖ ਵਾਰਿਧਿਸ਼ਣਿਆ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਸੁਧਿष੍ਣ੍ਯਾਚ੍ਛਮੀਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਕਦਂਬੋ ਵਾਰੁਣਰ੍ਕ੍ਸ਼ਜਃ
ਵਸੁਧਿਸ਼ਣਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ਮੀ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਰੁਣਰਕਸ਼ਾ ਤੋਂ ਕਦੰਬ ਰੁੱਖ।
ਮਧੁਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਪੌष੍ਣਧਿष੍ਣ੍ਯਾਦ੍ਧਿष੍ਣ੍ਯਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਮਧੂਕ ਰੁੱਖ ਪੌਸ਼ਣਧਿਸ਼ਣਿਆ ਤੋਂ ਹੈ; ਇਹ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋਗੇਸ਼ਾ ਯਮਵਿਸ਼੍ਵੇਨ੍ਦੁਧਾਤृਜੀਵਨਿਸ਼ਾਕਰਾਃ
ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ — ਯਮ, ਵਿਸ਼ਵੇ, ਇੰਦੁ, ਧਾਤ੍ਰ, ਜੀਵ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਕਰਾ ਹਨ।
ਗਣੇਸ਼ਰੁਦ੍ਰਧਨਦਤ੍ਵष੍ਟ੍ਟਮਿਤ੍ਰषਡਾਨਨਾਃ
ਗਣੇਸ਼, ਰੁਦ੍ਰ, ਧਨਦਾ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਸ਼ਡਾਨਨ — ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਹਨ।
ਵੈਧृਤਿਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੋ ਮਹਾਪਾਤਾਵੁਭੌ ਸਦਾ
ਵੈਧ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਕਂਭਵਜ੍ਰਯੋਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ षਡ੍ਵਾ ਗਣ੍ਡਾਤਿਗਣ੍ਡਯਾਈਃ
ਵਿਸ਼ਕੰਭ ਤੇ ਵਜਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਨ; ਗੰਡ ਤੇ ਅਤਿਗੰਡ ਦੇ ਛੇ ਹਨ।
ਅਦਿਤੀਨ੍ਦੁਮਧਾਹ੍ਯਸ਼੍ਵਮੂਲਮੈਤ੍ਰੇਜ੍ਯਭਾਨਿ ਚ
ਅਦਿਤੀ, ਇੰਦੂ, ਮਧਾ, ਅਹਿਆ, ਅਸ਼ਵਮੂਲ, ਮੈਤ੍ਰ ਤੇ ਜਿਆ ਵੀ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਿਖੇਦੂਰ੍ਧ੍ਵਗਤਾਮੇਕਾਂ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਰੇਖਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼
ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਉਪਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰਾਂ ਲਕੀਰਾਂ ਆੜੀ ਖਿੱਚਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਜ੍ਯੈਕਰੇਰਵਾਗਤਯੋਃ ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋਰ੍ਮਿਥਃ
ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਚਾਹੇ ਉਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਇੱਕ ਨਾਲ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨਾਡੀਭਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭੀ ਰਹਿਤਂ ਘਟਿਕਾਦ੍ਵਯਮ੍
ਬਾਰਾਂ ਵਿਨਾੜੀਆਂ ਘਟਾ ਕੇ, ਜੋ ਬਚਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾਭੂਹਰਿਤਿਪ੍ਰਿਯਾ
ਇੰਦਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮਿਤ੍ਰ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਭੂ ਤੇ ਹਰੀ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਬਵਾਦਿਵਣਿਜਾਨ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਕਰਣਾਨਿ षਟ੍
ਬਵਾ, ਬਲਵਾ, ਕੌਲਵਾ, ਤੈਤਿਲਾ, ਗਰਾ ਤੇ ਵਣਿਜ — ਇਹ ਛੇ ਕਰਣ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁਖੇ ਪਞ੍ਚਗਲੇ ਚੈਕਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਪੰਜ, ਗਲੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰ੍ਯਹਾਨਿਰ੍ਮੁਖੇ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਗਲੇ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਨਿਃਸ੍ਵਤਾ
ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਗਲੇ 'ਤੇ ਮੌਤ ਤੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਰਾਣਿ ਮਧ੍ਯਮਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਮਧ੍ਯਨਾਗਚਤੁष੍ਪਦੌ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧਲੇ ਸਥਿਰ ਹਨ; ਨਾਗ ਤੇ ਚਤੁਸ਼ਪਦ ਦੇ ਮੱਧਲੇ ਵੀ ਐਸੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਵਿਧਾਤृਬ੍ਰਹ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਰੁਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਵਸੁਤੋਯਪਾਃ
ਵਿਸ਼ਵੇ, ਵਿਧਾਤ੍ਰ, ਬ੍ਰਹਮਨ, ਇੰਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਗਨੀ, ਵਸੁ ਤੇ ਤੋਯਪਾ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਈਸ਼ਾਜਪਾਦਾਹਿਰ੍ਬੁਧ੍ਨ੍ਯਪੂषਾਸ਼੍ਵਿਯਮਵਹ੍ਨਯਃ
ਈਸ਼ਾ, ਅਜਪਾਦ, ਅਹਿਰਬੁਧਨਿਆ, ਪੂਸ਼ਾ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਤੇ ਅਵਹਨਯਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅਹ੍ਨਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੋ ਭਾਗਸ੍ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰਿਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਦਿਨ ਦਾ ਪੰਦਰਵਾਂ ਭਾਗ, ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ।
ਅਰ੍ਯਮਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਬ੍ਰਾਹ੍ਨੌ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਾਗ੍ਨੇਯੌ ਤਥਾਭਿਜਿਤ੍
ਅਰਯਮਾ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਿਤ੍ਰ, ਅਗਨਿਆ ਤੇ ਅਭਿਜਿਤ ਵੀ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਰੇषੁ ਵਰ੍ਜਨੀਯਾਸ੍ਤੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਃ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਸੁ
ਇਹ ਮੁਹੂਰਤ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਤਿਆਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਦੈਵਤ੍ਯੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ऽਪਿ ਕਾਰ੍ਯਂ ਯਾਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਸਦਾ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੁਹੂਰਤ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯਾਤਰਾ ਆਦਿ ਕੰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੂਲੋ ऽष੍ਟਮੇ ਚ ਦਸ਼ਮੇ ਸ਼ਾਨਿਰष੍ਟਾਦਸ਼ੇ ਤਤਃ
ਸ਼ੂਲ ਅਠਵੇ ਤੇ ਦਸਵੇ 'ਚ, ਤੇ ਸ਼ਾਨੀ ਅਠਾਰਵੇ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਘਾਤਪਾਤਸਂਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਨਵਪਞ੍ਚਮੇ
ਜੋ ਗਰਜਨ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਪਤਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੌਵੇਂ ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝੋ।
ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਏਕਵਿਂਸ਼ਰ੍ਕ੍ਸ਼ਾਦਾਰਭ੍ਯ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਇਕਵੀਹਵੇਂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜਾਣੋ।
ਸੂਰ੍ਯਭਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪਿਤ੍ਰ੍ਯਰ੍ਕ੍ਸ਼ਂ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰਮਿਤ੍ਰਪ੍ਤਭੇषੁ ਚ
ਸੂਰਜੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਨਕਸ਼ਤਰ, ਨਾਲ ਹੀ ਤਵਾਸ਼ਟਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਪਤਭਾ ਨਕਸ਼ਤਰ,
ਧਿष੍ਣ੍ਯੇ ਤਾਵਤਿ ਸਤ੍ਯਤ੍ਰ ਦੁष੍ਟਯੋਗਃ ਪਤਤ੍ਯਸੌ
ਧਿਸ਼ਨਿਆ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਜਦੋਂ ਮਿਲਾਪ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ, ਪਤਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।