ਧਾਤृਜ੍ਯੇष੍ਟਾਦਿਤਿਸ੍ਵਾਤੀਪੌष੍ਣਾਰ੍ਕਹਰਿਦੇਵਤਾਃ
ਧਾਤ੍ਰ, ਜਯੇਸ਼ਠਾ, ਅਦਿਤੀ, ਸਵਾਤੀ, ਪੌਸ਼ਣ, ਅਰਕ ਤੇ ਹਰੀ — ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਹਨ।
ਸ਼ੇषਾਃ ਕੁਲਾਕੁਲਾਸ੍ਤਾਰਾਸ੍ਤਾਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਕੁਲੋਡੁषੁ
ਬਾਕੀ ਨੂੰ ਕੁਲਾ, ਅਕੁਲਾ ਤੇ ਤਾਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਕੁਲਾ' ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭੇषੂਪਕੁਲਸਂਜ੍ਞੇषੁ ਜਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਭੇਸ਼ ਤੇ ਉਪਕੁਲਾ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਕਾਰ੍ਕਿਭੌਮਵਾਰੇ ਚੇਦ੍ਭਦ੍ਰਾਯਾ ਵਿषਮਾਙ੍ਘ੍ਰਿਭਮ੍
ਜੇ ਅਤਵਾਰ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਭਦਰਾ ਦੀਆਂ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਣਜੋੜ ਹੋਵੇ,
ਤਦ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਦੋषਨਾਸ਼ਾਯ ਗੋਤ੍ਰਯਂ ਮੂਲ੍ਯਮੇਵ ਵਾ
ਤਾਂ ਉਸ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਗਾਂ ਜਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦੱਖਣਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੂਰਵਿਦ੍ਧੋ ਯੁਤੋ ਵਾਪਿਪੁष੍ਯੋ ਯਦਿ ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਕ੍ਰੂਰ ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਯ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ,
ਰਾਮਾਗ੍ਨਿऋਤੁਬਾਣਾਗ੍ਨਿਭੂਵੇਦਾਗ੍ਨਿਸ਼ਰੇषੁ ਚ
ਰਾਮ, ਅਗਨਿ, ਰਿਤੁ, ਬਾਣ, ਅਗਨਿ, ਭੂਵੇਦ, ਅਗਨਿ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਵਿੱਚ,
ਵੇਦਨੇਤ੍ਰਾਬ੍ਧ੍ਯਗ੍ਨਿਸ਼ਤਬਾਹੁਨੇਤ੍ਰਰਦਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਵੇਦ, ਨੇਤਰ, ਅਬਧਿਆ, ਅਗਨਿ, ਸ਼ਤਬਾਹੂ, ਨੇਤਰ ਤੇ ਰਦਾ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ,
ਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਦੀਪ੍ਤਤਾਰਾਃ ਸ੍ਵਗਣੇ ਯੋਗਤਾਰਕਾਃ
ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯੋਗਤਾਰਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਡੁਂਬਰਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਧਿष੍ਣ੍ਯੇ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾਂ ਜਂਬੁਕਸ੍ਤਰੁਃ
ਅਗਨਿਧਿਸ਼ਣਿਆ ਵਿੱਚ ਉਡੁੰਬਰਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਰੋਹਣੀ ਵਿੱਚ ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਹੈ।
ਸਂਭੂਤੋ ऽਦਿਤਿਭਾਦ੍ਵਂਸ਼ਃ ਪਿਪ੍ਪਲਃ ਪੁष੍ਯਸਂਭਵਃ
ਅਦਿਤਿਭਾਦਵਾ ਵੰਸ਼ ਪਿੱਪਲ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਸ਼ਯ ਵੀ ਪਿੱਪਲ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਲਾਸ਼ੋ ਭਾਗ੍ਯਭਾਜ੍ਜਾਤਃ ਅਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਾਰ੍ਯਮਸਂਭਵਃ
ਭਾਗਯਭਾਜ ਤੋਂ ਪਾਲਾਸ਼ ਰੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਸ਼ ਰੁੱਖ ਆਰਯਮਨ ਤੋਂ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਜੋਰ੍ऽਜੁਨੋ ਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਦ੍ਵਿਦੈਵਤ੍ਯਾਦ੍ਵਿਕਙ੍ਕਤਃ
ਸਵਾਤੀ ਤੇ ਉਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਰੁੱਖ ਹੈ; ਦਵਿਦੈਵਤਿਆ ਤੋਂ ਵਿਕੰਕਟ ਰੁੱਖ।
ਸਰ੍ਜ੍ਜਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਮੂਲਭਾਞ੍ਚ ਵਞ੍ਜੁਲੋ ਵਾਰਿਧਿष੍ਣ੍ਯਜਃ
ਸਰਜ ਰੁੱਖ ਮੂਲਭਾ ਤੋਂ ਹੈ, ਤੇ ਵੰਜੁਲਾ ਰੁੱਖ ਵਾਰਿਧਿਸ਼ਣਿਆ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਸੁਧਿष੍ਣ੍ਯਾਚ੍ਛਮੀਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਕਦਂਬੋ ਵਾਰੁਣਰ੍ਕ੍ਸ਼ਜਃ
ਵਸੁਧਿਸ਼ਣਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ਮੀ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਰੁਣਰਕਸ਼ਾ ਤੋਂ ਕਦੰਬ ਰੁੱਖ।
ਮਧੁਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਪੌष੍ਣਧਿष੍ਣ੍ਯਾਦ੍ਧਿष੍ਣ੍ਯਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਮਧੂਕ ਰੁੱਖ ਪੌਸ਼ਣਧਿਸ਼ਣਿਆ ਤੋਂ ਹੈ; ਇਹ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋਗੇਸ਼ਾ ਯਮਵਿਸ਼੍ਵੇਨ੍ਦੁਧਾਤृਜੀਵਨਿਸ਼ਾਕਰਾਃ
ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ — ਯਮ, ਵਿਸ਼ਵੇ, ਇੰਦੁ, ਧਾਤ੍ਰ, ਜੀਵ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਕਰਾ ਹਨ।
ਗਣੇਸ਼ਰੁਦ੍ਰਧਨਦਤ੍ਵष੍ਟ੍ਟਮਿਤ੍ਰषਡਾਨਨਾਃ
ਗਣੇਸ਼, ਰੁਦ੍ਰ, ਧਨਦਾ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਸ਼ਡਾਨਨ — ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਹਨ।
ਵੈਧृਤਿਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੋ ਮਹਾਪਾਤਾਵੁਭੌ ਸਦਾ
ਵੈਧ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਕਂਭਵਜ੍ਰਯੋਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ षਡ੍ਵਾ ਗਣ੍ਡਾਤਿਗਣ੍ਡਯਾਈਃ
ਵਿਸ਼ਕੰਭ ਤੇ ਵਜਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਨ; ਗੰਡ ਤੇ ਅਤਿਗੰਡ ਦੇ ਛੇ ਹਨ।
ਅਦਿਤੀਨ੍ਦੁਮਧਾਹ੍ਯਸ਼੍ਵਮੂਲਮੈਤ੍ਰੇਜ੍ਯਭਾਨਿ ਚ
ਅਦਿਤੀ, ਇੰਦੂ, ਮਧਾ, ਅਹਿਆ, ਅਸ਼ਵਮੂਲ, ਮੈਤ੍ਰ ਤੇ ਜਿਆ ਵੀ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਿਖੇਦੂਰ੍ਧ੍ਵਗਤਾਮੇਕਾਂ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਰੇਖਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼
ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਉਪਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰਾਂ ਲਕੀਰਾਂ ਆੜੀ ਖਿੱਚਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਜ੍ਯੈਕਰੇਰਵਾਗਤਯੋਃ ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋਰ੍ਮਿਥਃ
ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਚਾਹੇ ਉਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਇੱਕ ਨਾਲ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨਾਡੀਭਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭੀ ਰਹਿਤਂ ਘਟਿਕਾਦ੍ਵਯਮ੍
ਬਾਰਾਂ ਵਿਨਾੜੀਆਂ ਘਟਾ ਕੇ, ਜੋ ਬਚਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾਭੂਹਰਿਤਿਪ੍ਰਿਯਾ
ਇੰਦਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮਿਤ੍ਰ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਭੂ ਤੇ ਹਰੀ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਬਵਾਦਿਵਣਿਜਾਨ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਕਰਣਾਨਿ षਟ੍
ਬਵਾ, ਬਲਵਾ, ਕੌਲਵਾ, ਤੈਤਿਲਾ, ਗਰਾ ਤੇ ਵਣਿਜ — ਇਹ ਛੇ ਕਰਣ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁਖੇ ਪਞ੍ਚਗਲੇ ਚੈਕਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਪੰਜ, ਗਲੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰ੍ਯਹਾਨਿਰ੍ਮੁਖੇ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਗਲੇ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਨਿਃਸ੍ਵਤਾ
ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਗਲੇ 'ਤੇ ਮੌਤ ਤੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਰਾਣਿ ਮਧ੍ਯਮਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਮਧ੍ਯਨਾਗਚਤੁष੍ਪਦੌ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧਲੇ ਸਥਿਰ ਹਨ; ਨਾਗ ਤੇ ਚਤੁਸ਼ਪਦ ਦੇ ਮੱਧਲੇ ਵੀ ਐਸੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਵਿਧਾਤृਬ੍ਰਹ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਰੁਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਵਸੁਤੋਯਪਾਃ
ਵਿਸ਼ਵੇ, ਵਿਧਾਤ੍ਰ, ਬ੍ਰਹਮਨ, ਇੰਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਗਨੀ, ਵਸੁ ਤੇ ਤੋਯਪਾ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।