ਵਰਂ ਦਦਾਵਪਤ੍ਯਾਰ੍ਥਮੌਰ੍ਵੋ ਭਾਰ੍ਗਵਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਭਾਰਗਵ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਔਰਵ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੇਸ਼ਿਤੀਂ ਸੁਮਤਿਂ ਚੈਵ ਇਦਮਾਹ ਪ੍ਰਹਰ੍षਯਮ੍
ਉਸਨੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਅਤੇ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਅਪਤ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਵृਣੁਤਾਂ ਚ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਜੋ ਚਾਹੋ, ਉਹ ਮੰਗੋ।
ਕੇਸ਼ਿਨ੍ਯੇਕਂ ਸੁਤਂ ਵਵ੍ਰੇ ਵਂਸ਼ਸਨ੍ਤਾਨਕਾਰਣਮ੍
ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਮੰਗਿਆ।
ਨਾਮ੍ਨਾਸਮਞ੍ਜਾਃ ਕੇਸ਼ਿਨ੍ਯਾਸ੍ਤਨਯੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮੰਜਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾਗਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਾਸਨ੍ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਚੇਤਸਃ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਾਗਰ ਪੁੱਤ੍ਰ ਮੰਦ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੁਤ੍ਰਕਰ੍ਮ ਵਿਗਰ੍ਹਿਨਮ੍
ਉਸਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿੰਦਤ ਕਰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕਾਰੁਕੈਸ੍ਤਾਡ੍ਯਤੇ ਵਹ੍ਣਿਰਯਃਸਂਯੋਗਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰੀਗਰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੋ ਗੁਣਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮੀ ਪਿਤਾਮਹਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਵਾਨ, ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਨੁष੍ਟਾਨਵਤਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮਨ੍ਤਰਾਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬੁਭੁਜੇ ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨਿਰਾਕृਤ੍ਯ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਉਹ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।
ਭਜਨ੍ਤਿ ਸਾਗਰਾਸ੍ਤਾ ਵੈ ਕਚਗ੍ਰਹਬਲਾਤ੍ਕृਤਾਃ
ਕਚਾਗ੍ਰਹਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭੂषਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਦੇਹਾਨਿ ਮਦ੍ਯਪਾਨਪਰਾਯਣਾਃ
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਯੋਦ੍ਰੁਮਾਰਬ੍ਧਾ ਬਲਿਨੋ ऽਤ੍ਯਨ੍ਤਪਾਪਿਨਃ
ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਾਪੀ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਲੋਕ ਯੋਦਰੁਮਾ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵਿਚਾਰਂ ਪਰਮਂ ਚਕ੍ਰੁਰੇਤੇषੁਂ ਨਾਸ਼ਹੇਤਵੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਉਪਾਅ ਲੱਭਣ ਲਈ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ।
ਕਪਿਲਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਯਯੁਃ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਰੁਪਿਣਃ
ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਪਿਲਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਗਏ।
ਪ੍ਰਾਣਮ੍ਯ ਦਣ੍ਡਵਦ੍ਰੂਮੌ ਤੁष੍ਟੁਵੁਵ੍ਰਿਦਸ਼ਾਸ੍ਤਤਃ
ਰੁੱਖ ਵਾਂਗੂਂ ਨਮ ਸਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਓਹਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।
ਨਰਰੁਪਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਵਿष੍ਣਵੇ ਜਿष੍ਣਵੇ ਨਮਃ
ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸਂਸਾਰਾਰਣ੍ਯਦਾਵਾਗ੍ਰੇ ਧਰ੍ਮਪਾਲਨਸੇਤਵੇ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜਲਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੋ ਪੁਲ ਹੈ।
ਸਾਗਰੈਃ ਪੀਡਿਤਾਨਸ੍ਮਾਂਸ੍ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵ ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਨ੍
ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਏ ਹਨ, ਬਚਾ ਲੈ।
ਤ ਏਵ ਲੋਕਾਨ੍ਬਾਧਨ੍ਤੇ ਨਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਵਾਰ੍ਯਂ ਸੁਗੇਤਮਾਃ
ਉਹੀ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਈ ਆਸ ਨਹੀਂ।
ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਪਾਪਭੋਗਰਤਂ ਸੁਰਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਨ।
ਤਂ ਹਨ੍ਤਿ ਦੈਵਮੇਵਾਸ਼ੁ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਦੈਵੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਕਰੇ; ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਗਤਾ ਨਾਕਂ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਉਹਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਆਰੇਭੇ ਹਯਮੇਧਾਖ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਯਜਨਾ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਪਾਤਾਲੇ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਕਪਿਲੋ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਟਤਿ
ਕਪਿਲਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੁਦ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਵੇष੍ਟੁਂ ਬਭ੍ਰਭੁਰ੍ਲੋਕਾਨ੍ ਭੂਰਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ
ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗੇ।
ਚਖ੍ਨੁਰ੍ਮਹੀਤਲਂ ਸਰ੍ਵਮੇਕੈਕੋ ਯੋਜਨਂ ਪृਥਕ੍
ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਤ੍ਹ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਕਰਕੇ ਖੋਦਿਆ।
ਤਦ੍ਵਾਰੇਣ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਤਾਲਂ ਸਗਰਾਤ੍ਮਜਾਃ
ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤਿ ਹਯਂ ਤਤ੍ਰ ਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਵਿਚੇਤਸਃ
ਉਥੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਘੋੜਾ ਲੱਭਣ ਲੱਗੇ।