ਸਾਧੁਭਾਵਂ ਚ ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਾਮੋ ਨ ਵਿਸ਼੍ਵਸੇਤ੍
ਜੋ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ 'ਤੇ ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੇ।
ਤਾਨੇਵ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸ੍ਵਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇ
ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਉਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਤੁਰੰਤ ਦਿਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਤੀਵ ਕਰੁਣਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਤਥਾਬਲਾਃ
ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਬੋਲੀਆਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਸਾਧੁਤ੍ਵਂ ਸਮਭਾਵਂ ਚ ਖਲਾਨਾਂ ਨੈਵ ਵਿਸ਼੍ਵਸੇਤ੍
ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੰਗਾਈ ਜਾਂ ਸਮਤਾ 'ਤੇ ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਦੁष੍ਟਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤੋ ਮृਤ ਏਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਮੰਦ ਪਤਨੀ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਸਮਝੋ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਹਤ੍ਵੈਤਾਨਖਿਲਾਨ੍ ਦੁष੍ਟਾਂਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਹੀਂ ਭਜੇ
ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਵਾਂਗਾ।
ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਗਸ੍ਯਯਾਙ੍ਗਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਨਿਦਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਗਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ:
ਤਥਾਪਿ ਮਦ੍ਵਚऋ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਲਭਿष੍ਯਸਿ
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ।
ਹਾਤਾਨਾਂ ਹਨਵੇ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਕਾ ਸਮੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਵਦ
ਦੱਸ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ੋਭਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
ਤਥਾਪਿ ਪਾਪੈਰ੍ਨਿਹਤਾਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਹਂਸਿ ਤਾਨ੍ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੇ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਉਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ?
ਆਤ੍ਮਾ ਹ੍ਯਭੇਦ੍ਯਃ ਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਾਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮੇष ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਆਤਮਾ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੂਰਨ ਹੈ—ਇਹ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸਚੈ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਦੈਵਮੂਲਾਨਿ ਦੇਵਾਧੀਨਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਤਤੋ ਨਰੈਰਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਾਧ੍ਯਤੇ ਵਦ
ਫਿਰ ਦੱਸੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਪਾਪਮੂਲਮਿਦਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਇਹ ਬੁਰਾਈ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਦਿਦਂ ਵਪੁਰ੍ਭੂਪ ਪਾਪਮੂਲਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੀ ਬੁਰਾਈ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਭਵਿष੍ਯਤੀਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਨੈਤਾਨ੍ਹਿਂਸੀਸ੍ਤਤਃ ਸੁਤ
ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਕਰ ਕੇ, ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਓ, ਪੁੱਤਰ।
ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਕਰੇਣ ਸਗਰਂ ਨਨ੍ਦਨਂ ਮੁਨਯਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਰੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਨੰਦਨ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ।
ਰਾਜ੍ਯਾਭਿषੇਕਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਹ ਸੁਵ੍ਰਤੈਃ
ਉਸਨੇ ਚੰਗੀ ਨੀਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਵਿਦਰ੍ਭਸ੍ਯ ਤਨਯੇ ਮੁਨਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ—
ਵਨਾਦਾਗਤ੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਸਂਭਾष੍ਯ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਯਯੌ
ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਆ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਵਰਂ ਦਦਾਵਪਤ੍ਯਾਰ੍ਥਮੌਰ੍ਵੋ ਭਾਰ੍ਗਵਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਭਾਰਗਵ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਔਰਵ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੇਸ਼ਿਤੀਂ ਸੁਮਤਿਂ ਚੈਵ ਇਦਮਾਹ ਪ੍ਰਹਰ੍षਯਮ੍
ਉਸਨੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਅਤੇ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਅਪਤ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਵृਣੁਤਾਂ ਚ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਜੋ ਚਾਹੋ, ਉਹ ਮੰਗੋ।
ਕੇਸ਼ਿਨ੍ਯੇਕਂ ਸੁਤਂ ਵਵ੍ਰੇ ਵਂਸ਼ਸਨ੍ਤਾਨਕਾਰਣਮ੍
ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਮੰਗਿਆ।
ਨਾਮ੍ਨਾਸਮਞ੍ਜਾਃ ਕੇਸ਼ਿਨ੍ਯਾਸ੍ਤਨਯੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮੰਜਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾਗਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਾਸਨ੍ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਚੇਤਸਃ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਾਗਰ ਪੁੱਤ੍ਰ ਮੰਦ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੁਤ੍ਰਕਰ੍ਮ ਵਿਗਰ੍ਹਿਨਮ੍
ਉਸਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿੰਦਤ ਕਰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕਾਰੁਕੈਸ੍ਤਾਡ੍ਯਤੇ ਵਹ੍ਣਿਰਯਃਸਂਯੋਗਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰੀਗਰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੋ ਗੁਣਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮੀ ਪਿਤਾਮਹਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਵਾਨ, ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਨੁष੍ਟਾਨਵਤਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮਨ੍ਤਰਾਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।