ਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਂ ਯੋ ऽਤ੍ਸ੍ਯਤਿष੍ਟਤ੍ਤਮੀਸ਼ਮਜਰਂ ਭਦੇ
ਜੋ ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਅਜਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਮਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਪਦਂ ਯੋ ਦਦਾਤੀਸ਼ਸ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾ ਨਾਰਦਸਂਯੁਤਾਸ੍ਤੁ ਸਨਨ੍ਦਨਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਪੁਦਂ ਪ੍ਰਜਗ੍ਮੁਃ
ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਸਨੰਦਨ ਆਦਿ, ਉਸ ਦੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਨ੍ਮਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਸਨਕ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ऽਸ੍ਤਿ ਯਤੋ ਭਵਾਨ੍
ਸਨਕਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ।
ਤੇਨੇਦਮਖਿਲਂ ਵ੍ਯਾਤ੍ਪਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਿਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹਿਲਦਾ, ਵਿਆਪਕ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਗੁਣਭੇਦਮਧਿष੍ਠਾਯ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਤ੍ਰਿਕਮਵਾਸृਜਤ੍
ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਬਣਾਏ।
ਮਧ੍ਯੇਰੁਦ੍ਰਾਖ੍ਯਮੀਥਾਨਂ ਜਗਦਨ੍ਤਕਰਂ ਮੁਨੇ
ਮੁਨੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਦਾ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਕੇਚਿਦੂਚਿਰੇ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸੱਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਵਾਭਾਵਸ੍ਵਰੁਪਾ ਸਾ ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਦ੍ਯੇਤਿ ਗੀਯਤੇ
ਜੋ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦਾ ਹ੍ਯਵਿਦ੍ਯਾ ਸਂਸਿਦ੍ਧਾ ਭਵੇਦ੍ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਸਾਧਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਅਗਿਆਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੈਕਭਾਵਨਾ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਾ ਵਿਦ੍ਯੇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਬੁੱਧੀ ਇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਭੇਦਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਚੇਤ੍ਸਂਸਾਰਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਿਣੀ
ਜੇ ਇਹ ਨਫਰਤ ਰਹਿਤ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵੇਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਭਿਨ੍ਨਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਚ੍ਚੇਙ੍ਗੇਦ੍ਯਚ੍ਚਨੇਙ੍ਗਤਿ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੀ ਚਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਾ ਚਲਦਾ।
ਅਵਿਦ੍ਯੋਪਾਧਿਯੋਗੇਨਤਥੇਦਮਖਿਲਂ ਜਗਤ੍
ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਪੜਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਾਹਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਯਥਾਙ੍ਗਾਰੇ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਤਿष੍ਟਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਆਪਣੇ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਕਰਕੇ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀਤ੍ਯਪਰੇ ਚੈਨਾਂ ਗਿਰਿਜੇਤ੍ਯਮ੍ਬਿਕੇਤਿ ਚ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ, ਕੁਝ ਗਿਰਿਜਾ, ਤੇ ਕੁਝ ਅੰਬਿਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੌਮਾਰੀ ਵੈष੍ਣਵੀ ਚੇਤਿ ਵਾਰਾਹ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੀ ਚ ਸ਼ਾਮ੍ਭਵੀ
ਉਸ ਨੂੰ ਕਉਮਾਰੀ, ਵਿਸ਼ਨਵੀ, ਵਾਰਾਹੀ, ਇੰਦਰੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਭਵੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕृਤਿਸ਼੍ਚ ਪਰਾ ਚੇਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਪਰਮਰ੍षਸ੍ਯਃ
ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪਰਮ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਵਰੁਪੇਣ ਜਗਹ੍ਯਾਪ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪਰਗਟ ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤਿਵਿਨਾਸ਼ਾਨਾਮੇਕਃ ਕਾਰਣਤਾਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਇਕੋ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰੋ ਦੇਵੋ ਨਿਤ੍ਯੈਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕਰੋਤਿ ਯੋ ਦੇਵੋ ਜਗਤਾਂ ਪਰਤਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਯਤ੍ਤਦਵ੍ਯਯਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪਰਃ ਕਾਲਪੁਪਾਖ੍ਯੋ ਯੋਗਿਧ੍ਯੇਯਃ ਪਰਾਤ੍ਪਰਃ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਲਪੁਰੁਸ਼ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਲੋਕ ਪਰਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਜੋਂ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਨੈਕਵੇਦ੍ਯਃ ਪਰਮਃ ਸਞ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਪਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਹੈ।
ਦੇਹੀਤਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਮੂਢੈਰਹੋ ऽਜ੍ਞਾਨਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍
ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਰੀਰ' ਆਖਦੇ ਹਨ—ਹਾਏ, ਇਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀ ਹਾਸੀ ਹੈ!
ਮੂਰ੍ਤਿਤ੍ਰਯਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਃ ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤ੍ਯਨ੍ਤਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸ ਏਵਾਨਨ੍ਦਰੁਪਾਤ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਪਰੋ ਮੁਨੇ
ਉਹੀ ਆਨੰਦਮਈ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।