ਚਕ੍ਰਿਂਸ਼੍ਛਿਨ੍ਧਿ ਭਵਾਞ੍ਛੌਰਿਰ੍ਭਵਾਞ੍ਸ਼ੌਰਿਰਿਤ੍ਯਪਿ
ਤੂੰ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਚੋਰ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੀ ਹੈਂ।
ਤੇਜਾਂਸਿ ਮਂਸ੍ਯਤੇ ਗਙ੍ਗਾ ਹਰਿਸ਼੍ਛੇਤ੍ਤਾ ਮਰਃਸ਼ਿਵਃ
ਉਹ ਤੇਜ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਸਮਝਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਹਰੀ ਵੱਢੇ ਤਾਂ ਮੌਤ, ਜੇ ਸ਼ਿਵ ਵੱਢੇ ਤਾਂ ਨਾਸ।
ਰੋਮੋ ਦृष੍ਟੋ ऽਬਲਾ ਅਤ੍ਰ ਸੁਪ੍ਤਾ ਇष੍ਟਾ ਇਮਾ ਯਤਃ
ਵਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਹ ਚਾਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ।
ਏष ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਸੈष ਰਾਮਃ ਸਂਹਿਤੈਵਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਇਹ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਰਾਮ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਕਲਨ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਮੇ ਰਞ੍ਜਤ੍ ਮੇ ਮਨਃ ਸੁਵਿਸ਼ਦਂ ਹੇ ਰਾਮ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮਃ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ; ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵ ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਾ ਗੋਪਾਃ ਸਖਾ ਚੈਵ ਪਤਿਰ੍ਹਰਿਃ
ਸਭ, ਗੋਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਸਤ ਹਨ; ਤੇ ਹਰੀ ਪਤੀ ਹੈ।
ਅਨਙ੍ਘਾਨ੍ਗੋਧੁਗ੍ਲਿਟ੍ ਚ ਦ੍ਵੇ ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਵ ਚ
ਬਿਨਾ ਦੋਸ਼ ਦੇ, ਗਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੋ, ਤਿੰਨ, ਚਾਰ ਵੀ।
ਅष੍ਟੌ ਅਯਂ ਮੁਨੇ ਸਮ੍ਰਾਟ੍ ਸਵਿਭ੍ਰਦ੍ਵਪੁਙ੍ਮਨਃ
ਅੱਠ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੈ।
ਉਸ਼ਨਾਸਾਵਿਂਮੇ ਪੁਂਸਿ ਸ੍ਯਾਰਕ੍ਤਲਵਿਰਾਮਕਾਃ
ਉਸ਼ਨਾਸ ਤੇ ਆਵੀ ਇਸ ਪੁਰਖ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਇਹ ਲਾਲ ਹਨ, ਰੋਕ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈ ਕੇ।
ਗੌਰ੍ਨੌਂਰੁਪਾਨ੍ ਦੂਦ੍ਯੌਰ੍ਗੋਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ ਕਕੁਪ੍ਸਂਵਿਤ੍ਤੁ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਗਾਂ, ਨੌਕਾ, ਰੂਪ, ਦੁੱਧ, ਭੁੱਖ, ਆਕਾਸ਼, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗਿਆਨ।
ਗ੍ਰਾਮਣ੍ਯਂਬੁਰਵਲਪ੍ਵੇਵਂ ਕਰ੍ਤृ ਚਾਤਿਰਿ ਵਾਤਿਨੁ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਪਾਣੀ, ਬੋਲ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਤਾ, ਵਧੇਰੇ ਤੇ ਹਵਾ।
ਏਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਹਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡੀ ਅਸृਕ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਯਦਾਦਿ ਚ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੰਡ ਧਾਰੀ, ਤੇ ਲਹੂ, ਥੋੜਾ, ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ।
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯਕृਚ੍ਛਕृਚ੍ਚੈਵ ਦਦਦ੍ਭਵਤ੍ਪਚਤ੍ਤੁਦਤ੍
ਪਾਸੇ ਪਾਸੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਔਖਾ, ਤੇ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਹੋਣਾ, ਖਾਣਾ, ਤੇ ਵੱਜਣਾ।
ਗੁਣਦ੍ਰਵ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਾਂਸ੍ਰਿਲਿਙ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚ ਕਤਿ ਬ੍ਰੁਵੇ
ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਗੁਣ, ਪਦਾਰਥ, ਕਰਮ, ਜੋੜ ਤੇ ਲਿੰਗ ਹਨ।
ਪਟੁਃ ਸ੍ਵਯਂਭੂਃ ਕਰ੍ਤਾ ਚ ਮਾਤਾ ਚੈਵ ਵ ਪਿਤਾ ਚ ਨਾ
ਚਤੁਰ, ਆਪੋਂ-ਆਪ ਬਣਿਆ, ਕਰਤਾ, ਮਾਂ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ।
ਧਨਾਕृਸੋਮੌ ਚਾਗਰ੍ਹਸ੍ਤਵਿਰ੍ਗ੍ਰਥਾਸ੍ਵਰ੍ਣਨ੍ਬਹੂ
ਧਨ, ਚੰਦ, ਗਾਂ ਦਾ ਹੱਥ, ਰਥ, ਸੋਨਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ।
ਰਿਮਪਵ੍ਵਿषਾਦ੍ਵਜਾਤਾਨਹੋ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵੋਭਯੇ ਚੋਭੌ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇਤਰਾਣਿ ਚ
ਰਿਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਵਿਸ਼, ਵਜ੍ਰ, ਸੱਪ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ, ਵਿਸ਼ਵ, ਦੋਵੇਂ, ਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ।
ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਾਧਰੌ
ਪਹਿਲਾ, ਪਿੱਛਲਾ, ਦੱਖਣ, ਉੱਤਲਾ, ਤੇ ਹੇਠਲਾ।
ਯੁष੍ਮਦਸ੍ਮਞ੍ਚ ਪ੍ਰਥਮਸ਼੍ਚਰਮੋਲ੍ਪਸ੍ਤਥਾਰ੍ਧਕਃ
ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਅਸੀਂ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਆਖਰੀ, ਘੱਟ ਤੇ ਅੱਧਾ।
ਸ੍ਵੇਕਾਭੁਵਿਰੋਧਪਰਿ ਵਿਪਰ੍ਯਯਸ਼੍ਚਾਵ੍ਯਯਾਸ੍ਤਥਾ
ਆਪਣੇ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ, ਉਲਟ ਜਾਣਾ, ਤੇ ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਗਾਰ੍ਗ੍ਯੋ ਨਾਡਾਯਨਾਤ੍ਰੇਯੌ ਗਾਙ੍ਗੇਯਃ ਪੈਤृष੍ਵਸ੍ਰੀਯਃ
ਗਾਰਗਿਆ, ਨਾਡਾਯਨਾ, ਆਤਰੇਆ ਤੇ ਗਾਂਗੇਆ—ਇਹ ਮਾਤੀ ਪਾਸੋਂ ਭਰਾ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਯਾਯੁਜੋਃ ਕਰ੍ਮਕਰ੍ਤ੍ਰੋਰ੍ਧੈਰਿਯਃ ਕੌਙ੍ਕੁਮਂ ਤਥਾ
ਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਦੋ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧੀਰਜ ਤੇ ਕੇਸਰ।
ਸ੍ਵਾਰ੍ਥੇ ਚੌਰਸ੍ਤੁ ਤੁਲ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਨ੍ਮੁਖਮੀਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਚੋਰ, ਤੇ ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ, ਤਾਂ ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂੰਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਗੋਮਾਨ੍ਧਨੀ ਚ ਧਨਵਾਨਸ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਮਿਤੌ ਕਿਯਾਨ੍
ਗਾਂ ਧਨ ਹੈ; ਧਨਵਾਨ, ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ, ਕਿੰਨਾ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਤਪਸ੍ਵੀ ਮੇਧਾਵੀ ਮਾਯਾਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥ ਏਵ ਚ
ਹਾਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਤਪਸੀ, ਸਮਝਦਾਰ, ਧੋਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹਨ।
ਈषਦਪਰਿਸਮਾਪ੍ਤੌ ਕਲ੍ਪਵ੍ਦੇਸ਼ੀਯ ਏਵ ਚ
ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਧੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ 'ਲਗਭਗ' ਜਾਂ 'ਕਰੀਬ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਟੁਜਾਤੀਯਃ ਕੁਤ੍ਸਾਯਾਂ ਵੈਦ੍ਯਪਾਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨੇ
ਪਟੂ ਜਾਤੀ, ਨਿੰਦਾ ਵਿਚ; ਵੈਦ ਦਾ ਫੰਨਾ, ਵਡਾਈ ਵਿਚ।
ਪ੍ਰਾਚੁਰ੍ਯਾਦਿष੍ਵਨ੍ਨਮਯੋ ਮृਣ੍ਮਯਃ ਸ੍ਰੀਮਯਸ੍ਤਥਾ
ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਹੋਰ, ਖਾਣ ਵਾਲਾ; ਮਿੱਟੀ ਦਾ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਵੀ।
ਕृष੍ਣਤਰਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਮਃ ਕਿਮ ਆਖ੍ਯਾਨਤੋ ऽਵ੍ਯਯਾਨ੍
ਹੋਰ ਕਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੱਟਾ—ਇਸਨੂੰ ਕੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਪਰਿਮਾਣੇ ਜਾਨੁਦਘ੍ਨਂ ਜਾਨੁਦ੍ਵਯਸਮਿਤ੍ਯਪਿ
ਮਾਪ ਵਿਚ, 'ਘੁੱਟ ਤੱਕ' ਤੇ 'ਦੋਵੇਂ ਘੁੱਟਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ'।