ਤ੍ਰਿਰੇਖਾ ਯਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਦਿਸਣ, ਉਥੇ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਰ੍ਵਾਨ੍ਤਰਂ ਸਾਮਸੁ ਚ ऋਕ੍ਸ਼ੁ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਿਲਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਅੰਤ ਤੇ, ਸਾਮ ਤੇ ਰਿਕ ਵਿੱਚ, ਤਿਲ ਵਰਗਾ ਛੋਟਾ ਵਾਟ ਰੱਖੋ।
ਨ ਚਾਤ੍ਰ ਕਂਪਯੇਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦਙ੍ਗਸ੍ਯਾਵਯਵਂ ਬੁਧਃ
ਇੱਥੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਗ ਜਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹਿਲਾਏ ਨਾ।
ਅਭ੍ਰਮਧ੍ਯੇ ਯਥਾ ਵਿਦ੍ਯੁਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਮਣਿਸੂਤ੍ਰਵਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ।
ਕੂਰ੍ਮੋ ऽਗਾਨਿ ਚ ਸਂਹृਤ੍ਯ ਚੇਤੋਦृष੍ਟਿਂ ਦਿਸ਼ਨ੍ਮਨਃ
ਕਛੂਆ ਵਾਂਗ ਅੰਗ ਸਿਮਟ ਕੇ, ਮਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲਗਾਓ।
ਨਾਸਿਕਾਯਾਸ੍ਤੁ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਹਸ੍ਤਂ ਗੋਕਰ੍ਣਵਦ੍ਧਰੇਤ੍
ਨੱਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਰੱਖੋ, ਉਹ ਗਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਚਾਰਯੇਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਸ੍ਤੇਨ ਚ ਮੁਖੇਨ ਚ
ਬੋਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥ ਤੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਚਾਰੋ।
ਨਾਤ੍ਯਾਹਨ੍ਯਾਨ੍ਨ ਨਿਰ੍ਹਣ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਗਾਯੇਨ੍ਨ ਕਂਪਯੇਤ੍
ਨਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਬੋਲੋ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ; ਨਾ ਗਾਵੋ, ਨਾ ਹਿਲੋ।
ਯਥਾ ਸੁਚਰਤਾਂ ਮਾਰ੍ਗੋ ਮੀਨਾਨਾਂ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਮਛੀਆਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੁਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
ਯਥਾ ਦਧਿਨਿ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾष੍ਟਸ੍ਥੋ ਵਾ ਯਥਾਨਲਃ
ਜਿਵੇਂ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਘੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ।
ਸ੍ਵਰਾਤ੍ਸ੍ਵਰਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਰਾਮਂਸ੍ਵਰਸਂਧਿਮਨੁਲ੍ਬਣਮ੍
ਸੁਰ ਤੋਂ ਸੁਰ ਦੀ ਬਦਲਾਵ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਤੇ ਨਰਮ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨਾਗਤਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਿषਮਾਹਤਮ੍
ਜੋ ਸੁਰ ਆਇਆ ਨਹੀਂ, ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਟੁੱਟਿਆ ਜਾਂ ਅਣਸਮਝ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ।
ਸ੍ਵਰਃ ਸ੍ਥਾਨਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਨਮਤਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਸੁਰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ।
ਅਭ੍ਯਾਸਾਰ੍ਥੇ ਦ੍ਰੁਤਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਮਧ੍ਯਮਾਮ੍
ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਢੰਗ, ਪ੍ਰਸੰਗ ਲਈ ਮਧਮ ਢੰਗ।
ਗृਹੀਤਗ੍ਰਨ੍ਥ ਏਵਂ ਤੁ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋਞ੍ਚਾਰਣਸ਼ੈਕ੍ਸ਼ਕਾਨ੍
ਜੋ ਗ੍ਰੰਥ ਸਿੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਚਾਰਣ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ।
ਕ੍ਰੁष੍ਟਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ ਸ੍ਥਾਨਂ ਲਲਾਟੇ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਯ ਤੁ
ਉੱਚੇ ਸੁਰ ਦਾ ਥਾਂ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੇ, ਪਹਿਲੇ ਸੁਰ ਦਾ ਥਾਂ ਮੱਥੇ ਤੇ।
ਕਣ੍ਠਸ੍ਥਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਯ ਮਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਸਨੋਚ੍ਯਤੇ
ਚੌਥੇ ਮੰਦਰ ਸੁਰ ਦਾ ਥਾਂ ਜੀਭ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਙ੍ਗੁष੍ਟਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮੇ ਵ੍ਰੁष੍ਟੋ ਹ੍ਯਙ੍ਗੁष੍ਟਂ ਪ੍ਰਥਮਃ ਸ੍ਵਰਃ
ਜਦੋਂ ਅੰਗੂਠਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਸੁਰ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਮਿਕਾਯਾਂ षਙ੍ਗਸ੍ਤੁ ਕਨਿष੍ਟਾਯਾਂ ਤੁ ਧੈਵਤਃ
ਛੇਵਾਂ ਸੁਰ ਅਨਾਮਿਕਾ ਉੱਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ, ਧੈਵਤ, ਕਨਿਸ਼ਟਾ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਅਪਰ੍ਵਤ੍ਵਾਦਮਧ੍ਯਤ੍ਵਾ ਦਵ੍ਯਯਤ੍ਵਾਞ੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਤਰ ਦੀ ਕਮੀ, ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿਣਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੁष੍ਟੇਨ ਦੇਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਥਮੇਨ ਤੁ ਮਾਨੁषਾਃ
ਦੇਵਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲੇ ਸੁਰ ਨਾਲ।
ਅਨ੍ਧਜਾਃ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਵਰਜੀਵਿਨਃ
ਅੰਧ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਚੌਥੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤਿਸ੍ਵਰੇਣ ਨੀਚੇਨ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਾਃ
ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੀਵੇਂ ਸੁਰ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਜਗਤ, ਚਲਦੀ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦੀਪ੍ਤਾਯਤਾਕਰੁਣਾਨਾਂ ਮृਦੁਮਧ੍ਯਮਯੋਸ੍ਤਥਾ
ਚਮਕਦਾਰ, ਲੰਬੇ ਤੇ ਦਇਆਲੂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਰਦੂ ਤੇ ਮੱਧਮ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਦੀਪ੍ਤਾ ਮਨ੍ਦ੍ਰੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਚ ਪ੍ਰਚਤੁਰ੍ਥੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਚਮਕ ਮੰਦਰ, ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤਯੋ ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਯ ਮृਦੁਮਧ੍ਯਾਯਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਦੂਜੇ ਸੁਰ ਦੀਆਂ ਸੁਰਤੀਆਂ ਮਰਦੂ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਯਤਾਤ੍ਵਂ ਭਵੇਨ੍ਨੀਚੇ ਮृਦੁਤਾ ਤੁ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇ
ਲੰਬਾਈ ਨੀਵੇਂ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਮਰਦੂਤਾ ਉਸਦੇ ਉਲਟ ਵਿੱਚ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਵਿਰਤਾ ਯਾ ਤੁ ਕ੍ਰੁष੍ਟਸ਼੍ਚ ਪਰਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਰੋਕੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉੱਚਾ ਸੁਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰੈਵ ਵਿਰਤਾ ਯਾ ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਥੇਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਥੇ ਜੋ ਰੋਕੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਚੌਥੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਤਿਤਾਰਸ਼੍ਰੁਤਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਰਯੋਰ੍ਨਾਪਿ ਚਾਨ੍ਤਰੇ
ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਸੁਰਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ।