ऋਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮ ਮਤਂ ਤਵ
ਤਾਂ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਮ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ।
ਯਤ੍ਤੁ ਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮृਦਾ ਕਾਰਣਭੂਤਯਾ
ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਨਾਸ਼ਿਭਿਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸਮਿਦਾਜ੍ਯਕੁਸ਼ਾਦਿਭਿਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਿੱਧ, ਘੀ, ਕੁਸ਼ ਆਦਿ ਨਾਸਵੰਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਵੀ,
ਅਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮਾਰ੍ਥਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਰਭ੍ਯੁਪਗਮ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹੀ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਤਦੇਵਾਪਲਦਂ ਕਰ੍ਮ ਪਰਮਾਰ੍ਥੋ ਮਤੋ ਮਮ
ਜੋ ਕਰਮ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨਮੇਵਾਤ੍ਮਨੋ ਭੂਪਪਰਮਾਰ੍ਥਾਰ੍ਥਸ਼ਬ੍ਦਿਤਮ੍
ਆਤਮ ਤੇ ਧਿਆਨ ਹੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਮਾਰ੍ਥਾਤ੍ਮਨੋਰ੍ਯੋਗਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥ ਇਤੀष੍ਯਤੇ
ਆਤਮ ਤੇ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੀ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰੇਯਾਂਸ੍ਯਸ਼ੇषਾਣਿ ਨृਪੈਤਾਨਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਕੋ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸਮਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ
ਉਹ ਇੱਕ ਹੈ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਸਮਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਮਯੋ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਨਾਮਜਾਤ੍ਯਾਦਿਭਿਵਿਭੁਃ
ਉਹ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਚੰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਂ, ਜਾਤੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਪਰਦੇਹੇषੁ ਸਤੋ ऽਪ੍ਯੇਕਮਯਂ ਹਿ ਤਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਵੇਣੁਰਙ੍ਘ੍ਰਵਿਭੇਦੇਨ ਭੇਦਃ षਙ੍ਜਾਦਿਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਵੇਣੂ ਜਾਂ ਪੈਰ ਆਦਿ ਵੱਖਰੇ ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਏਕਤ੍ਵਂ ਰੂਪਭੇਦਸ਼੍ਚ ਵਾਹ੍ਯਕਰ੍ਮਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਜਃ
ਇੱਕਤਾ ਤੇ ਰੂਪ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਬਾਹਰਲੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਤ੍ਰ ਭੂਪ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਯਦ੍ਗੀਤਮृਭੁਣਾ ਭਵੇਤ੍
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਰਭੂ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ऋਭੁਰ੍ਨਾਮਾਬਵਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਟਿਨਃ
ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਭੂ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਨਿਦਾਘੋ ऽਭੂਤ੍ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਤਨਯਃ ਪੁਰਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਦਾਘ ਰਭੂ ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਵਾਪ੍ਤਜ੍ਞਾਨ ਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਨ ਤਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈਤਵਾਸਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਸੱਚ ਦੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਦਵੈਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਦੇਵਿਕਾਯਾਸ੍ਤਟੇ ਵੀਰ ਨਾਗਰਂ ਨਾਮ ਵੈ ਪੁਰਮ੍
ਹੇ ਵੀਰ, ਦੇਵਿਕਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਨਾਗਰਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।
ਰਮ੍ਯੋਪਵਨਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪਾਰ੍ਥਵੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੋਹਣੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦਿਵ੍ਯੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਸਮਤੀਤੇ ऽਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪੁਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ—
ਸ ਤਸ੍ਯ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਾਲੋਕਨਗੋਚਰਃ
ਉਹ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਾਣਿਂ ਚ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਹੱਥ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਅਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਭੋ ਵਿਪ੍ਰਵਰ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਦਤ੍ਰ ਭਵਤੋ ਗृਹੇ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਹੈ—
ਸਕ੍ਤੁਯਾਵਕਵ੍ਰੀਹੀਨਾਮਪੂਪਾਨਾਂ ਚ ਮੇ ਗृਹੇ
ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਤੂ, ਯਾਵਕ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਪੂੜੀਆਂ ਹਨ—
ਕਦਨ੍ਨਾਨਿ ਦਿਜੈਤਾਨਿ ਮਿष੍ਟਮਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਦੇਵੋ, ਚਾਹੇ ਸਧਾਰਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਿੱਠਾ।
ਗृਹੇ ਸ਼ਾਲਿਨਿ ਮਦ੍ਗੇਹੇ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦਤਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੌਲ ਜਾਂ ਜੌ ਨਾਲ ਜੋ ਵੀ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਹੈ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤੇਨ ਸਾ ਪਤ੍ਨੀ ਮਿष੍ਟਮਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਤਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਭੁਕ੍ਤਵਨ੍ਤਮਿਚ੍ਛਾਤੋ ਮਿष੍ਟਮਨ੍ਨਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍
ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹਿਆ।
ਅਪਿ ਤੇ ਪਰਮਾ ਤृਪ੍ਤਿਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪੁष੍ਟਿਰੇਵ
ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਜਾਂ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਲਿਆ ਹੈ?
ਕ੍ਵ ਨਿਵਾਸੀ ਭਵਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰ ਕ੍ਵ ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ?