ਤਦ੍ਵਦਾਖਿਲ ਵਿਜ੍ਞਾਨਜਲਵੀਚ੍ਯੁਜਧਿਰ੍ਭਵਾਨ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹਰੇਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬੋਲੋ।
ਸ਼੍ਰੇਯਾਂਸਿ ਪਰਮਾਰ੍ਥਾਨਿ ਹ੍ਯਸ਼ੇषਾਣ੍ਯੇਨ ਭੂਪਤੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਭਲਾਈਆਂ ਤੇ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈਆਂ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਾਨਿਚ੍ਛਤਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵ ਤਨ੍ਨृਪ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ।
ਕਰ੍ਮਯਜ੍ਞਾਦਿਕਂ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਪਲਦਾਯਿ ਯਤ੍
ਜੋ ਸਵਰਗ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਕਰਮ, ਯਜ, ਆਦਿ—ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾ ਧ੍ਯੇਯਃ ਸਦਾ ਭੂਪ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੈਸ੍ਤਥਾ ਪਰੈਃ
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ।
ਸ਼੍ਰੇਯਾਂਸ੍ਯੇਵਮਨੇਕਾਨਿ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉੱਚੀਆਂ ਭਲਾਈਆਂ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮੋ ऽਯਂ ਤ੍ਯਜਤੇ ਕਿਂ ਤੁ ਪਰਮਾਰ੍ਥੋ ਧਨਂ ਯਦਿ
ਜੇ ਧਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਕਸਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚੇਤ੍ਪਰਮਾਰ੍ਥਾਖ੍ਯਃ ਸੋ ऽਪ੍ਯਨ੍ਯਸ੍ਯ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਜੇ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਨ ਪਰਮਾਰ੍ਥੋ ऽਸ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਯਤ੍ਰ ਚਰਾਚਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰਤ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਯਾ ਯਦਿ
ਜੇ ਰਾਜ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ,
ऋਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮ ਮਤਂ ਤਵ
ਤਾਂ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਮ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ।
ਯਤ੍ਤੁ ਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮृਦਾ ਕਾਰਣਭੂਤਯਾ
ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਨਾਸ਼ਿਭਿਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸਮਿਦਾਜ੍ਯਕੁਸ਼ਾਦਿਭਿਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਿੱਧ, ਘੀ, ਕੁਸ਼ ਆਦਿ ਨਾਸਵੰਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਵੀ,
ਅਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮਾਰ੍ਥਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਰਭ੍ਯੁਪਗਮ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹੀ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਤਦੇਵਾਪਲਦਂ ਕਰ੍ਮ ਪਰਮਾਰ੍ਥੋ ਮਤੋ ਮਮ
ਜੋ ਕਰਮ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨਮੇਵਾਤ੍ਮਨੋ ਭੂਪਪਰਮਾਰ੍ਥਾਰ੍ਥਸ਼ਬ੍ਦਿਤਮ੍
ਆਤਮ ਤੇ ਧਿਆਨ ਹੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਮਾਰ੍ਥਾਤ੍ਮਨੋਰ੍ਯੋਗਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥ ਇਤੀष੍ਯਤੇ
ਆਤਮ ਤੇ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੀ ਪਰਮ ਮਕਸਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰੇਯਾਂਸ੍ਯਸ਼ੇषਾਣਿ ਨृਪੈਤਾਨਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਕੋ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸਮਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ
ਉਹ ਇੱਕ ਹੈ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਸਮਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਮਯੋ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਨਾਮਜਾਤ੍ਯਾਦਿਭਿਵਿਭੁਃ
ਉਹ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਚੰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਂ, ਜਾਤੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਪਰਦੇਹੇषੁ ਸਤੋ ऽਪ੍ਯੇਕਮਯਂ ਹਿ ਤਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਵੇਣੁਰਙ੍ਘ੍ਰਵਿਭੇਦੇਨ ਭੇਦਃ षਙ੍ਜਾਦਿਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਵੇਣੂ ਜਾਂ ਪੈਰ ਆਦਿ ਵੱਖਰੇ ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਏਕਤ੍ਵਂ ਰੂਪਭੇਦਸ਼੍ਚ ਵਾਹ੍ਯਕਰ੍ਮਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਜਃ
ਇੱਕਤਾ ਤੇ ਰੂਪ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਬਾਹਰਲੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਤ੍ਰ ਭੂਪ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਯਦ੍ਗੀਤਮृਭੁਣਾ ਭਵੇਤ੍
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਰਭੂ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ऋਭੁਰ੍ਨਾਮਾਬਵਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਟਿਨਃ
ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਭੂ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਨਿਦਾਘੋ ऽਭੂਤ੍ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਤਨਯਃ ਪੁਰਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਦਾਘ ਰਭੂ ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਵਾਪ੍ਤਜ੍ਞਾਨ ਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਨ ਤਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈਤਵਾਸਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਸੱਚ ਦੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਦਵੈਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਦੇਵਿਕਾਯਾਸ੍ਤਟੇ ਵੀਰ ਨਾਗਰਂ ਨਾਮ ਵੈ ਪੁਰਮ੍
ਹੇ ਵੀਰ, ਦੇਵਿਕਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਨਾਗਰਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।
ਰਮ੍ਯੋਪਵਨਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪਾਰ੍ਥਵੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੋਹਣੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦਿਵ੍ਯੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਸਮਤੀਤੇ ऽਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪੁਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ—