ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਤ੍ਸੂਰਂ ਕੁਧੀਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਮੰਦ-ਮੱਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਈਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਨਿਮਿਚ੍ਛਨ੍ਨਰਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਸੂਯਾਂ ਸਤਤਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਹਾਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦਵਿਜ।
ਹੈਹਯਾਸ੍ਤਾਲਲਜਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਬਲਿਨੋ ऽਰਾਤਯੋ ऽਭਵਨ੍
ਹੈਹਯ, ਤਾਲਲਜੰਘ ਤੇ ਹੋਰ ਬਲਵਾਨ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਏ।
ਸ ਏਵ ਵਿਮੁਖੋ ਯਸ੍ਯ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਹੀਯਤੇ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਦੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼ਃ ਕृਪਾਪਾਙ੍ਗੇਨ ਨਾਰਦ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਜਦ ਤਕ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਇਆ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ,
ਸ਼੍ਲਾਧ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਮਾਧਵੇਨ ਯੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਧਵ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹੋ ਜਨ੍ਤੁਦ੍ਵੇषੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਬਾਰੇ।
ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰੇਯਾਂਸਿ ਮੁਨਿਸਤਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਮਹੀ ਸਂਪਨਦ੍ਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ਤਤੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਨ, ਅਨਾਜ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਪੱਕਾ ਹੀ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਪਦਃ ਸਂਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਵੇਤ੍ਯਹॄਙ੍ਕਾਰਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਤਤਃ
ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਸੂਯਾਵਿਸृष੍ਟਮਨਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਰੈਃ ਸਹ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ, ਜਦੋਂ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ—
ਹੈਹਯੈਸ੍ਤਾਲਜਙ੍ਘੈਸ਼੍ਚ ਰਿਪੁਭਿਃ ਸ ਪਰਾਜਿਤਃ
ਹੈਹਯਾ, ਤਾਲਜੰਘਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਅਵਾਪ ਪਰਮਾਂ ਤੁष੍ਟਿਂ ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਤ੍ਸਰਃ
ਉਥੇ, ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪਾਈ।
ਸਰੋਗਤਵਿਹਙ੍ਗਾਸ੍ਤੇ ਲੀਨਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਮਿਦਂ ਮਹਤ੍
ਸਾਰੇ ਬਿਮਾਰ ਪੰਛੀ ਲੁਕ ਗਏ; ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਜੀਬ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਰਯਾ ਵਾਸਮਿਤ੍ਯੂਚੁਸ੍ਤੇ ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਃ
ਪੰਛੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਆਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਆਓ ਇੱਥੇ ਰਹੀਏ।'
ਪੀਤ੍ਵਾ ਜਲਂ ਚ ਸੁਖਦਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਸੁਖਦਾਇਕ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਠਹਿਰ ਗਏ।
ਦੁਰ੍ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਗਣਯ੍ਯਾਸ੍ਯਧਿਗ੍ਧਿਗਿਤ੍ਯਬ੍ਰੁਵਨ੍ਪ੍ਰਜਾਃ
ਗਲਤੀਆਂ ਗਿਣ ਕੇ, ਲੋਕ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਹਾਏ! ਹਾਏ!' ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ऽਪ੍ਯਗੁਣੀਨਿਨ੍ਦਿਤੋ ਜਨੈਃ
ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਪੱਤੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲੋਕ ਖਾਮੀਆਂ ਕਰਕੇ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਤੁष੍ਟਿਂ ਪਰਮਾਂ ਯਾਤਾ ਦਵਥੌ ਵਿਗਤੇ ਯਥਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਹਤ੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਚ ਯਸ਼ੋ ਲੋਕੇ ਦ੍ਵਜਵਰੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਰਮ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਕੇ,
ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਾਸਮਂ ਪਾਪਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੋਹਸਮਾਸਵਃ
ਨਿੰਦਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੋਹ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਸ਼ਾ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਰਾਗਸਮਃ ਪਾਸ਼ੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗਸਮਂ ਵਿषਮ੍
ਰਾਗ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਫੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸੰਗਤ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਜ਼ਹਰ ਨਹੀਂ।
ਜੀਰ੍ਣਾਙ੍ਗੋਮਨਸਸ੍ਤਾਪਾਦ੍ ਵृਦ੍ਧਭਾਵਾਦਭੂਦਸੌ
ਬੁਢੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਬਾਹੁਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਗ੍ਰਸ੍ਤੇ ਮਮਾਰ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਰ ਗਿਆ।
ਚਿਰਂ ਵਿਲਪ੍ਯ ਬਹੁਧਾ ਸਹਗਨ੍ਤੁਂ ਮਨੋ ਦਧੇ
ਉਹ ਨੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰੋ ਕੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸਮਾਰੋਪ੍ਯ ਤਨ੍ਪੂਰੁਢਂ ਸ੍ਵਯਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪ ਰਸਮਾਂ ਕਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।
ਏਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਮੇਣ ਸਮਾਧਿਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਰਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਗਤਾਸੂਯਾ ਮਹਾਤ੍ਨਾਨਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿਜ੍ਞਾਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਸਂਪ੍ਰਾਤ੍ਪਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਾਧ੍ਵੀ ਚ ਯਤ੍ਰ ਬਾਹੁਪ੍ਰਿਯਾ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਸਤਕਾਰੀਤ ਔਰਤ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬਾਹੂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਧਰ੍ਮਮੂਲਾਨਿ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬਚਨ ਕਹੇ।