ਕृष੍ਣਾਃ ਸ਼ੌਚਪਾਰਿਭ੍ਰਾष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਧਰ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਥਾਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇषਾਂ ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਮ ਦੇ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਪ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚੈਵ ਪੁਰਾ ਸृष੍ਟਂ ਯੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਵਿਦਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਮਝਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਮਾਨਸੀ ਨਾਮ ਧਰ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰਪਰਾਯਣਾ
ਉਹ ਰਚਨਾ ਮਨ ਦੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਮਰਯਾਦਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਤਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਦਤਾਂ ਵਰ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸਂਪਨ੍ਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਰ੍ਮਸ੍ਵਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਧਿਆਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ—
ਨਿਤ੍ਯਵ੍ਰਤੀ ਸਤ੍ਯਪਰਃ ਸ ਵੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਯਾਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤਪਸਿਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨਾਦਾਨਰਤਿਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਵੈ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਉਹੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸਂਪਨ੍ਨਃ ਸ ਵੈਸ਼੍ਯ ਇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਧਿਆਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਵੇਦਸ੍ਤ੍ਵਨਾਚਾਰਃ ਸ ਵੈ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜੋ ਵੇਦ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਵੈ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਭਵੇਚ੍ਛੂਦ੍ਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨ ਚ
ਕੇਵਲ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸ਼ੂਦਰ ਸ਼ੂਦਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਜ੍ਞਾਨਾਨਾਂ ਤਥਾ ਚੈਵਾਤ੍ਮਸਂਯਮਃ
ਇਹ ਗਿਆਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਛ੍ਰਿਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਤਪੋ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਤੁ ਮਤ੍ਸਰਾਤ੍
ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਮਤਸਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਮਾਨਾਪਮਾਨਾਭਘ੍ਯਾਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤੁ ਪ੍ਰਮਾਦਤਃ
ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਬੇਇੱਜਤੀ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਯਾਗੇ ਯਸ੍ਯ ਹੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ ਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਤਿਆਗੀ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ।
ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਤ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਭਵੇਦ੍ਬਦ੍ਧ੍ਯਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪੋਨਿਤ੍ਯੇਨ ਦਾਨ੍ਤੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਸਂਯਤਾਤ੍ਮਮਨਾ
ਜੋ ਰੋਜ਼ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਚਾ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ਗृਹ੍ਯਤੇ ਯਦ੍ਯਤ੍ਤਤ੍ਤਵ੍ਦ੍ਯਕ੍ਤਮਿਤਿ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵਿਸ਼੍ਰਂਭੇਣ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਰਂਭੇ ਧਾਰਯੇਨ੍ਮਨਃ
ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰਕੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਰੱਖੋ।
ਨਿਵੇਦਾਦੇਵ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਿਚ੍ਚਿਤਯੇਤ੍
ਵਿਰਾਗ ਤੋਂ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਘਬਰਾਉਣ ਨਾ ਦਿਓ।
ਸ਼ੌਚੇ ਤੁ ਸਤਤਂ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਦਾਚਾਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹੋ, ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰੋ।
ਸਤ੍ਯਂਵ੍ਰਤਂ ਤਪਃ ਸ਼ੌਚਂ ਸਤ੍ਯਂ ਵਿਸृਜਤੇ ਪ੍ਰਜਾ
ਸੱਚ, ਵਚਨ, ਤਪ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ—ਇਹ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨृਤਂ ਤਮਸੋ ਰੂਪਂ ਤਮਸਾ ਨੀਯਤੇ ਹ੍ਯਧਃ
ਝੂਠ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਹਨੇਰਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਦੁष੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ਨਰਕਂ ਤਮ ਏਵ ਚ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਰਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅੰਧਕਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯੇਵਂਵਿਧਾ ਲੋਕੇ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਤ੍ਯਾਨृਤੇ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਜਹਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜੀਵਨ ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਰੀਰੈਰ੍ਮਾਨਸੈਰ੍ਦੁਃਖੈਃ ਸੁਖੈਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਸੁਖੋਦਯੈਃ
ਸਰੀਰਕ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਸੁਖ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ, ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਦੁਃਖਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਤੇਤ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਥੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੋਮਸ੍ਯ ਯਥਾ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਨ ਭਾਸਤੇ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਤਮੋਭਿਭੂਤਾਨਾਂ ਭੂਤਾਨਾਂ ਨਸ਼੍ਯਤੇ ਸੁਖਮ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।