ਕਲੌ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਗਤਿਰਨ੍ਯਥਾ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਪਰਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਿਮਾਪਨ੍ਨਃ ਪੁਨਰੇਤਦੁਵਾਚ ਹ
ਉੱਚੀ ਆਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਂ ਜਗਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚਾਨਣ, ਪਰਮ, ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਃ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਜੋ ਕੰਵਲ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤੀਯੇ ऽਹਂ ਕਥਂ ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤਮਨ੍ਤਰਾ
ਤੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਤਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਯਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸੀਦਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਡੁੱਬਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕੀਦਾ ਹੈ?
ਸਨਕਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਪਰਮ੍
ਸਨਕ ਨੇ ਪਰਮ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵੇਦਾਨ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਕੁਸ਼ਲਸ੍ਤਵਾਯਂ ਨਿਵਰ੍ਤਯੇਦ੍ਵਾ ਪਰਮਾਰ੍ਯਵਨ੍ਦ੍ਯਃ
ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।
ਸਨਨ੍ਦਨਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਸਨੰਦਨ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਲਯੇ ਚ ਕਮਭ੍ਯੇਤਿ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਨਨ੍ਦਨ
ਪ੍ਰਲੈ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਸਨੰਦਨ।
ਸਭੂਮਿਃ ਸਾਗ੍ਨਿਪਵਨੋ ਲੋਕੋ ऽਯਂ ਕੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ
ਧਰਤੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਸਮੇਤ—ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ?
ਸ਼ੌਚਾਸ਼ੌਚਂ ਕਥਂ ਤੇषਾਂ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਧਿਃ ਕਥਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਨਿਯਮ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ?
ਅਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਾਦਮੁਂ ਲੋਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਂਸਤੁ ਮੇ ਭਵਾਨ੍
ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਉਸ ਲੋਕ ਤੱਕ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
ਭृਗੁਣਾਭਿਹਿਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਯ ਪृਚ੍ਛਤੇ
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਭृਗੁਮਹਰ੍षਿਮਾਸੀਨਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ऽਨ੍ਵਪृਚ੍ਛਤ
ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਥਂ ਮੁਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸਂਸਾਰਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਮਾਨਦ
ਮਾਨਯੋਗ, ਉਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਸੇਵ੍ਯਸੇਵਕਭਾਵੇਨ ਵਰ੍ਤੇਤੇ ਇਤਿ ਤੌ ਸਦਾ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਸੇਵਕ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਰਮਣਃ ਸੋ ऽਯਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ਼੍ਚ ਨਿਰਞ੍ਜਨਃ
ਉਹ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸੁਖ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਕਥਮੇਨਂ ਪਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕਾਲਸ਼ਕ੍ਤਿਦੁਰਨ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜੀਵੋ ਜੀਵਤ੍ਵਮੁਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਕਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਮਨ੍ਵਯਾਤ੍
ਜੀਵ, ਆਪਣਾ ਜੀਵਪਣ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਏਵਂ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਪृष੍ਟੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ—
ਮਾਨਸੋ ਨਾਮ ਯਃ ਪੂਰ੍ਵੋ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੋ ਵੇ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ,
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ऽਥਾਕ੍ਸ਼ਯੋ ऽਵ੍ਯਯਃ
ਉਹ ਅਵਿਆਕਤ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਸ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ऽਮृਜਤ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੇਵੋ ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡਾ ਇਕ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ।
ਆਕਾਸ਼ਾਦਭਵਦ੍ਵਾਰਿ ਸਲਿਲਾਦਗ੍ਨਿਮਾਰੁਤੌ
ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਬਣਿਆ; ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਉਪਜੀ।
ਤਤਸ੍ਤੇਜੋ ਮਯਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪਦ੍ਮਂ ਸृष੍ਟਂ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਫਿਰ, ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਇਕ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਕੌਂ ਭਲੂ ਬਣਾਇਆ।
ਅਹॄਙ੍ਕਾਰ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਭੂਤਕृਤ੍
ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਤੇ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਸ਼ੈਲਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿਸਂਧਾਸ੍ਤੁ ਮੇਦੋ ਮਸਿਂ ਚ ਮੇਦਿਨੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਮੱਦ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਹੈ।
ਪਵਨਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਸ੍ਤੇਜੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ ਸ਼ਿਰਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਹਵਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅੱਗ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਭਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਸ਼ਿਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਃ ਪਦੌ ਭੁਜੌ ਦਿਸ਼ਃ
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਉਪਰ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਬਾਂਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ।