ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਸਂਕੀਰ੍ਣੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮਭਾषਤ
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਅਤੀਤਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕਲ੍ਪੇ ਸृष੍ਟਿਃ ਕੀਦृਗ੍ਵਿਧਾ ਪ੍ਰਭੋ
ਪਿਛਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਿਵੇਂ ਸੀ?
ਤੇषਾਂ ਚ ਕੀਦृਸ਼ਂ ਕਰ੍ਮ ਯਥਾਵਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਸਨ? ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਵਰ੍ਤਮਾਨਦਿਨਸ੍ਯਾਪਿ ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮੇ
ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਤਂ ਤੇ ऽਦ੍ਯ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਦਿਵ੍ਯਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਦਿਹਾਗਤਃ
ਦਿਵਿਆ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਗੁਰੁਣਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਇੰਦਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਿਆ।
ਦੇਵਤਾਗਣਸਂਕੀਰ੍ਣਃ ਸੁਧਰ੍ਮਨਿਲਯਂ ਯਯੌ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੁਧਰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਦੇਵਰ੍षੇ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਸਾਦਰਮ੍
ਉਹਨੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਲੋੜ ਸੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਮਨਸਾ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਸਮਾਯਾਤ ਏਤਤ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਯਾਜਕਃ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਯਾਜਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਪੁੱਛਣ ਲਈ, ਉਹ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵਾਧਿਕਃ ਕਸ੍ਮਾਦਸ੍ਮਦ੍ਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਦਿਵਿ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਾਓ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਿਵੇਂ ਹੈ?
ਦਾਨੇਨ ਵਾ ਤਪੋਭਿਰ੍ਵਾ ਕਥਮੇਤਾਦृਸ਼ਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੀ ਦਾਨ ਜਾਂ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਐਸਾ ਵੱਡਾ ਬਣਿਆ ਹੈ?
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿਨਯਾਵਿष੍ਟਃ ਪੂਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਂ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਉਹ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰਵਲੇ ਵਾਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਲੋੜ ਸੀ, ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਿਵਸੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਮਨਵਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਇਕ ਦਿਨ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਚੌਦਾਂ ਮਨੂ ਹੋਏ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਨ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਚ ਵਾਸਵ
ਹੇ ਵਾਸਵ, ਮਨੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਵੀ।
ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਉਤ੍ਤਮਸ੍ਤਾਮਸਸ਼੍ਚੈਵ ਰੈਵਤਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਤਥਾ
ਉੱਤਮ, ਤਾਮਸ, ਰੈਵਤ ਅਤੇ ਆਕਸ਼ੁਸ਼।
ਨਵਮੋ ਦਕ੍ਸ਼ਸਾਵਰ੍ਣਿਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਨੌਂਵਾਂ ਦਕਸ਼ ਸਾਵਰਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਸਾਵਰ੍ਣੀ ਰੋਚਮਾਨਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਸਾਵਰਣੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਚਮਾਨਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਵਿਬੁਧਰ੍षਭ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ।
ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤੇषਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਪਤਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੰਦਰ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸਰਤਾਜ ਹੈ।
ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਾਮ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਪਸਚਿਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤੇषਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਤृਤੀਯੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੀਜੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ।
ਵਿਭਾਨਾਮਾ ਦੇਵਪਤਿਃ ਪਞ੍ਚਮਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਵਿਭਾਨਾ ਨੂੰ ਪੰਜਵਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰਪੰਚ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਰ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਵਿਬੁਧਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇषਾ ਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਨੋਜਵਃ
ਆਰਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੁਰਨ੍ਦਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇੰਦਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰੰਦਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਾਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਤੇषਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਲਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬਲੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਵਾਸਨਾਦ੍ਯਾ ਵਿਬੁਧਾ ਦਸ਼ਮੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਸੁਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਸਵੇਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਹॄਙ੍ਗॄਮਾਦ੍ਯਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਤੇषਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵृषਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਵਿਹਰਿੰਗਰਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।