ਰੈਵਤੋ ਨਾਮ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਃ
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰੈਵਤ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਪਿਸ਼ੁਨੋ ਨਿष੍ਠੁਰਸ਼੍ਚੈਵ ਹ੍ਯਪਣ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਵਿਕ੍ਰਯੀ
ਉਹ ਚੁਗਲਖੋਰ, ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਜੋ ਵੇਚਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਦੁਃਖਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੀਰ੍ਣਾਙ੍ਗੋ ਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਮਮਾਰ ਨਰ੍ਮਦਾਤੀਰੇ ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੇ ਖੰਘ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਮਰ ਗਿਆ।
ਕਾਮਚਾਰਪਰਾ ਸਾ ਤੁ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਚ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ
ਉਹ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਮਹਾਪਾਪਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵੇषਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਗਾਵਸ਼੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਾ ਬਹਵੋ ਨਿਹਤਾ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਕਈ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਬੇਹਿਸਾਬ ਹਿਰਣ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਮਦ੍ਯਪਾਨਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬਹੁਸ਼ੋ ਮਾਰ੍ਗਰੋਧਕृਤ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਰਸਤੇ ਰੋਕਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਕਾਮਸਂਤਪ੍ਤੋ ਗਨ੍ਤੁ ਕਾਮੋ ਰਤਿਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਔਰਤ ਨਾਲ ਰਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਿ ਰਾਮੋਪਭੋਗਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਯਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਮਿਨਾ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਖ ਲਈ, ਉਹ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਲੈਟ ਗਿਆ।
ਯਾਵਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪਾਂਸ਼ੁਕਣਿਕਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਮਾਰ੍ਜਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਥੇ ਜਿੰਨੇ ਰੇਤ ਦੇ ਦਾਣੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ—
ਪ੍ਰਦੀਪਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਰਤਾਰ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਥੇ ਸੁਖ ਲਈ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਸ੍ਥਿਤੇ ਵਿष੍ਣੁਗृਹੇ ਹ੍ਯਾਗਤਾਃ ਪੁਰਪਾਲਕਾਃ
ਜਦ ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਆ ਗਏ।
ਆਵਾਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਃ ਪੁਰਕ੍ਸ਼ਕਾਃ
ਸਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਕਿਰੀਟਕੁਣ੍ਡਲਧਰਾ ਵਨਮਾਲਾਵਿਭੂषਿਤਾਃ
ਉਹ ਤਾਜ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਿਮਾਨਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੋਗਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਿਵਯ ਉਡਨ ਖੂਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਲ੍ਪਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਉਥੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੌ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਰਹੇ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਭੂਮਿਭਾਗੇषੁ ਦੇਵਯੋਗੇषੁ ਵੈ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ।
ਤੇਨੈਵ ਮੇ ऽਚ੍ਯੁਤਾ ਸਂਪਤ੍ਤਥਾ ਰਾਜ੍ਯਮਕਣ੍ਟਕਮ੍
ਉਸੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮੈਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ਸਂਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨ ਵੇਦ੍ਯਹਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਅੰਤ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਯਤਿष੍ਯੇ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹ੍ਯਹਂ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰੋ ਯਤਃ
ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਿਭਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸਮ੍ਯਗਰ੍ਚਨਾਤ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਭਕਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਹੈ!
ਅਨਨ੍ਤਤੁष੍ਟਿਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹਰਿਪੂਜਾਪਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅੰਤਹਿਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਾ ਗਿਆ।
ਜ੍ਞਾਨਤੋ ऽਜ੍ਞਾਨਤੋ ਵਾਪਿ ਪੂਜਕਾਨਾਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਦਃ
ਚਾਹੇ ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਸਂਗ੍ਰਹਃ
ਮੌਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੇੜੇ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਸਾਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਾਯਃ ਸਂਨਿਹਿਤਾਪਾਯੋ ਧਾਨਾਦੀਨਾਂ ਕਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਹੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਨ ਆਦਿ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ?
ਤੇषਾਂ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਚ੍ਛੁਦ੍ਧਾ ਦੇਵਦੇਵੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ।
ਸੁਲਭਾਃ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ
ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਦਯਾ ਵਾਪਿ ਸੁਲਭਾ ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯ ਚਿਤ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।