ਨ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸਂਖ੍ਯਾ ਵਤ੍ਸਰਕੋਟਿਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ।
ਸੌਵੀਰਰਾਜ੍ਞੋ ਨਗਰਂ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਸੌਵੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਅਲਙ੍ਕृਤਂ ਵਿਪਣਿਭਿਰ੍ਯਯੋ ਦੇਵਪੁਰੋਪਮਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਛਦਿਤਂ ਹੇਮਕਲਸ਼ੈਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਧੋ ਮੁਦਂ ਯਯੌ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਲਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ।
ਜਗਾਮਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਤਸ੍ਯ ਕੀਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚੌਰ੍ਯਲੋਲੁਪਃ
ਚੋਰ, ਜੋ ਚੋਰੀ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਸੀ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਪਰਂ ਵਿष੍ਣੋਰੁਤ੍ਤਙ੍ਕਂ ਤਪਸਾਂ ਨਿਧਿਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਉਤਤੰਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਚੌਰ੍ਯਾਨ੍ਤਰਾਯਕਰ੍ਤਾਰਂ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲੁਬ੍ਧਕੋ ਮੁਨੇ
ਚੋਰੀ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਸੰਤ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ।
ਉਤ੍ਤਙ੍ਕਂ ਹॄਨ੍ਤੁਮਾਰੇਭੇ ਵਿਧृਤਾਸਿਰ੍ਮਦੋਦ੍ਧਤਃ
ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਉੱਤੰਕ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਦੌੜਿਆ।
ਹॄਨ੍ਤੁਂ ਕृਤਮਤਿਂ ਵ੍ਯਾਧਮੁਤ੍ਤਙ੍ਕਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉੱਤੰਕ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
ਮਯਾ ਕਿਮਪਰਾਦ੍ਧਂ ਤੇ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮਹਾਮਤ੍ਤੇ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀ ਹੋਇਆ ਗਲਤ ਕੀਤਾ? ਦੱਸ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ।
ਨਹਿ ਸੌਮ੍ਯ ਵृਥਾ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਜ੍ਜਨਾ ਅਪਿ ਪਾਪਿਨਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੀ ਬੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ।
ਵਿਰੋਧਂ ਨਹਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਜ੍ਜਨਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਚੇਤਸਃ
ਚੰਗੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਤਮੁਤ੍ਤਮਂ ਨਰਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰਂ ਸਦਾ
ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਛੇਦੇ ऽਪਿ ਚਨ੍ਦਨਤਰੁਃ ਸੁਰਭਯਤਿ ਮੁਖਂ ਕੁਠਾਰਸ੍ਯ
ਚੰਦਨ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕੱਟਣ ਤੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਕੁਹਾੜੀ ਨੂੰ ਮਹਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸਂਗਵਿਹੀਨੋ ऽਪਿ ਬਾਧ੍ਯਤੇ ਹਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਸਭ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਾਧੂਨ੍ਬਾਧਨ੍ਤੇ ਨ ਸਮਾਨਾਨ੍ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਤੌਂ ਬਾਵਜੂਦ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਸਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ।
ਲੁਬ੍ਧਕਧੀਵਰਪਿਸ਼ੁਨਾ ਨਿष੍ਕਾਰਣਵੈਰਿਣੋ ਜਗਤਿ
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਮੱਛੀ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚੁਗਲਖੋਰ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਵੈਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦੁਃਖੇਨ ਯੋਜਯੇਤ੍
ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਧਨ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਏਕ ਏਵ ਪ੍ਰਯਤਿ ਵੈ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਮੇਦਮਿਤਿ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਮਮਤਾ ਬਾਧਤੇ ਵृਥਾ
‘ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ’ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌਂ ਸਹੈਵਾਸ੍ਤਾਮਿਹਾਮੁਤ੍ਰ ਨ ਚਾਪਰਃ
ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਮृਤਮਗ੍ਨਿਮੁਖੇ ਹੁਤ੍ਵਾ ਘृਤਾਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਹਿ ਤੇ
ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਘੀ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌਂ ਨ ਚ ਧਨਂ ਨ ਪੁਤ੍ਰਾ ਨ ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ
ਧਰਮ, ਅਧਰਮ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਕਾਮਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮਾਯਾਤਿ ਨਰਾਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵृਥੈਵ ਵ੍ਯਾਕੁਲਾ ਲੋਕਾ ਧਨਾਦਾਨਾਂ ਸਦਾਰ੍ਜਨੇ
ਲੋਕ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿਚ ਬੇਕਾਰ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ ਨ ਚਿਨ੍ਤਾ ਬਾਧਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਨ੍ਮ ਚ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਚ ਦੈਵਂ ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਪਰਃ
ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਗ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਲੋਕਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵृਥਾਯਾਸਂ ਕਰੋਤਿ ਹਿ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕ ਬੇਫ਼ਜੂਲ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਪਾਪਾਨਿ ਕृਤ੍ਵਾਪਿ ਪਰਾਨ੍ਪੁष੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੇਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਮੇਕਤਮੋ ਮੂਢਸ੍ਤਤ੍ਪਾਪਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਪਰ ਉਹ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਇਕ ਮੂਰਖ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।