ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਠਤਾਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਜੋ ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪ ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਾਚਿਮੇਧ ਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਮਾਲਿਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਃ
ਉਹ 'ਵੇਦਮਾਲੀ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਧਨਾਰ੍ਜਨਪਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਲਈ ਧਨ ਕਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਚਣ੍ਡਾਲਾਦ੍ਯੈਰਪਿ ਤਥਾ ਸਂਭषੀ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੀ
ਉਹ ਚੰਡਾਲ ਆਦਿ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭੇਟ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਪਰਾਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਗਮਨਂ ਕਲਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਕਾਰਯਤ੍
ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਯਜ੍ਞਮਾਲੀ ਸੁਮਾਲੀ ਚ ਯਮਲਾਵਤਿਸ਼ੋਭਨੌ
ਯਜ੍ਨਮਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਮਾਲੀ, ਦੋ ਭਰਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੇ ਸਨ।
ਪੋषਯਾਮਾਸ ਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਾਦ੍ਬਹੁਭਿਃ ਸਾਧਨੈਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਵਧਨਂ ਗਣਯਾਮਾਸ ਕਿਯਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਤਿ ਵੇਦਿਤੁਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਨ ਨੂੰ ਗਿਣਣ ਲੱਗਾ, ਕਿ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿੰਨਾ ਹੈ।
ਵਿਗਣਯ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਦृष੍ਟੋ ਵਿਸ੍ਮਿਤਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਚਿਨ੍ਤਯਾ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਧਨ ਗਿਣਿਆ, ਤਾਂ ਅਮਲ ਕਰਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੇਯਾ ਤਪੋ ਵਿਕ੍ਰਯਾਦ੍ਯੈਰੇਤਦ੍ਧਨਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਇਹ ਧਨ ਤਪ, ਵਪਾਰ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੇਰੁਤੁਲ੍ਯਸੁਵਰ੍ਣਾਨਿ ਹ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਤਾਨਿ ਵਾਞ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੋਨਾ, ਬੇਅੰਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਂਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਨਰਨ੍ਯਞ੍ਚ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਵਸਤੂਆਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਹੋਰ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਃਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਚ ਜੀਰ੍ਯੇਤੇ ਤृष੍ਣੇਕਾ ਤਰੁਣਾਯਤੇ
ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਕੰਨ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਛਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਲਂ ਹਤਂ ਚ ਜਰਸਾ ਤृष੍ਣਾ ਤਰੁਣਤਾਂ ਗਤਾ
ਬੁੱਢਾਪਾ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਛਾ ਫਿਰ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਪ੍ਰਮਨ੍ਯੁਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧੀਮਾਨਪ੍ਯਤਿਮੂਢਧੀਃ
ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਰਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਸ਼ਾਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਯਦੀਚ੍ਛੇਚ੍ਛਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸੁਖਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਕੋਈ ਸਦੀਵੀ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝਦਾਰ ਆਸ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।
ਤਥੈਵ ਸਤ੍ਕੁਲੇ ਜਨ੍ਮ ਆਸ਼ਾ ਹਤ੍ਯਤਿਵੇਗਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਵੀ ਆਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦਾਤਾਪਿ ਚਾਣ੍ਡਾਲਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਧਿਕਤਾਂ ਗਤਃ
ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਚ ਜਾਤ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਮਾਨਾਦਿਕਂ ਦੁਃਖਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਦਾਪ੍ਯਹੋ
ਹਾਏ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਆਦਿ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਸ਼ਰੀਰਮਪਿ ਜੀਰ੍ਣਂ ਚ ਜਰਸਾਪਹਤਂ ਬਲਮ੍
ਸਰੀਰ ਵੀ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗ ਰਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਯਂ ਤੁ ਭਾਗ ਦ੍ਵਿਤਯ ਸ੍ਵਾਰ੍ਜਿਤਾਰ੍ਥਾਦਪਾਹਰਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਾਏ ਹੋਏ ਧਨ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਆਪ ਹੀ ਲੈ ਲਿਆ।
ਸ੍ਵੇਨਾਰ੍ਜਿਤਾਨਾਂ ਪਾਪਾਨਾਂ ਨਾਸ਼ਂ ਕਰ੍ਤੁਮਨਾਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਅਨ੍ਨਾਦੀਨਾਂ ਚ ਦਾਨਾਨਿ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ।
ਨਾਰਨਾਰਾਯਣ ਸ੍ਥਾਨਂ ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਨਮ੍
ਉਹ ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਥਾਂ, ਤਪ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਫਲਿਤੈਃ ਪੁषਅਪਿਤੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਸਂਚਯੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਫਲ ਲੱਗੇ ਤੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਪਰੈਰ੍ਵृਦ੍ਧੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਪਰਿਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗृਣਨ੍ਤਂ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤੇਜੋਰਾਸ਼ਿਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਚਾਨਣ ਦਾ ਸਮੂਹ ਸੀ, ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਦੇਖਿਆ।