ਅਹਿਂਸਾ ਕਥਿਤਾ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਅਹਿੰਸਾ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਯੋਗ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਅਸ੍ਤੇਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
ਸ੍ਤੇਯਮਿਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰਸ੍ਤੇਯਂ ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਮ੍
ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੂਜੇ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਲੈਣਾ ਚੋਰੀ ਹੈ; ਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ ਇਸਦਾ ਉਲਟ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਪਰਿਤ੍ਯਾਗਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਵਾਨਪਿ ਪਾਤਕੀ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਚਣ੍ਡਾਲਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਬਹਿष੍ਕृਤਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਂਭਾषਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਂਗਸਂਗਿਨਾਂ ਸਂਗਾਨ੍ਮਹਾਪਾਤਕਦੋषਭਾਕ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਰਿਗ੍ਰਹ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋਗਸਂਸਿਦ੍ਧਿਕਾਰਕਃ
ਉਪਹਾਰ ਨਾ ਲੈਣਾ 'ਅਪਰਿਗ੍ਰਹ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਮਾਹੁਰ੍ਧਰ੍ਮਵਿਦੋ ਹ੍ਯਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ
ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁੱਸਾ ਵਿਕਾਰ ਹੈ; ਇਸਦਾ ਉਲਟ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਗੁਣ ਹੈ।
ਅਸੂਯਾ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਯਾਗੋ ਹ੍ਯਨਸੂਯਤਾ
ਸਿਆਣੇ ਈਰਖਾ ਨੂੰ ਖ਼ਾਮੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਹੀ ਅਨੀਰਖਾ ਹੈ।
ਨਿਯਮਾਨਪਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿਤੁਭ੍ਯਂ ਤਾਞ੍ਛृਣੁ ਨਾਰਦ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯਮ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਉਹ ਸੁਣ ਲੈ, ਨਾਰਦ।
ਸਂਧ੍ਯੋਪਾਸਨਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਿਯਮਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ ਦੇ ਸੰਧੀਆਂ 'ਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਪੋ ਨਿਗਦਿਤਂ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਯੋਗਸਾਧਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸਿਆਣੇ ਤਪ ਨੂੰ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਧਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਹਾਵਾਕ੍ਯਚਯਸ੍ਯ ਚ
ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਵਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹ—
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਂ ਯਸ੍ਤ੍ਯਜੇਨ੍ਮੂਢਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਗੋ ਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਸੁਵਾਧਿਆਇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯੈਸ੍ਤੋष੍ਯਮਾਣਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸੀਦਨ੍ਤਿ ਹਿ ਦੇਵਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਸੁਵਾਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧੇ ऽਪਿ ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਾਤ੍ਪਰੋ ਵਰਃ
ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹਰ ਅਗਲਾ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਪਸ੍ਤੁ ਵਾਚਿਕਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਜੋ ਜਪ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਚਿਕ ਜਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤੂਪਾਂਸ਼ੁਰ੍ਜਪਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣੋ ऽਧਿਕਃ
ਪਰ ਜੋ ਜਪ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਜਪੋਮਾਨਸਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਕਃ
ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸਂਪਨ੍ਨੋ ਲਭੇਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮਨੋਰਥਾਨ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਸੁਪਨੇ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਤੋषਹੀਨਃ ਪੁਰੁषੋ ਨ ਲਭੇਚ੍ਛਰ੍ਮ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ।
ਇਤੋ ऽਧਿਕਂ ਕਦਾ ਲਪ੍ਸ੍ਯ ਇਤਿ ਕਾਮਸ੍ਤੁ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ
‘ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਦੋਂ ਮਿਲੇਗਾ?’ — ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਇੱਛਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦृਚ੍ਛਾਲਾਭਸਂਤੁष੍ਟੋ ਭਵੇਦ੍ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮृਜ੍ਜਲਾਭ੍ਯਾਂ ਬਹਿਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਾਵਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਥਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਬਾਹਰੀ ਸਫਾਈ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅੰਦਰਲੀ ਸਫਾਈ ਮਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਫਲਨ੍ਤਿ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭਸ੍ਮਨਿ ਨ੍ਯਸ੍ਤਹਵ੍ਯਵਤ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਖ ਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਵਨ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਗਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਆਦਿਕ ਛੱਡ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਸ਼ੌਚੋ ऽਪਿ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਚਣ੍ਡਾਲਸਦृਸ਼ਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਧਤਾ ਕਰ ਲਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੰਡਾਲ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਮੇਵ ਦੈਵਤਂ ਹॄਨ੍ਤਿ ਨਰਕਂ ਚ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਙ੍ਕृਤਃ ਸੁਰਾਭਾਣ੍ਡ ਇਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਭਾਂਡਾ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ।