ਪਰਮਜ੍ਞਾਨਿਨਾਮੇਤਤ੍ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਕਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਭਾਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਨਭੇਦੇਨ ਬਹੁਰੁਪਧਰੋ ऽਵ੍ਯਯਃ
ਸਮਝ ਦੇ ਫਰਕ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਯਾਂ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਯੋਗਾਨ੍ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।
ਅਨਿਰ੍ਵਾਚ੍ਯਾ ਤਤੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਭੇਦਬੁਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਰ੍ਯਿਨੀ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਅਣਵਰਨਯ, ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਸੋਚ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਮਝੋ।
ਤਸ੍ਮਾਦਜ੍ਞਾਨਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਭਵੇਦ੍ਰੌਜਿਤਮਾਯਿਨਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਹृਦਿ ਭਾਤਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍
ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਅਤਮਾ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਙ੍ਗੈਃ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤੇ ਯੋਗਸ੍ਤਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਯੋਗ ਅੱਠ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰੋ ਧਾਰਣਾ ਧ੍ਯਾਨਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਹਨ: ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ, ਧਾਰਣਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ।
ਏषਾਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨਿ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅਕ੍ਰੋਧਸ਼੍ਚਾਨਸੂਯਾ ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤੋ ਯਮਾਃ
ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਯਮਾਂ ਵਜੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਅਹਿਂਸਾ ਕਥਿਤਾ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਅਹਿੰਸਾ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਯੋਗ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਅਸ੍ਤੇਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
ਸ੍ਤੇਯਮਿਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰਸ੍ਤੇਯਂ ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਮ੍
ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੂਜੇ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਲੈਣਾ ਚੋਰੀ ਹੈ; ਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ ਇਸਦਾ ਉਲਟ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਪਰਿਤ੍ਯਾਗਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਵਾਨਪਿ ਪਾਤਕੀ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਚਣ੍ਡਾਲਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਬਹਿष੍ਕृਤਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਂਭਾषਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਂਗਸਂਗਿਨਾਂ ਸਂਗਾਨ੍ਮਹਾਪਾਤਕਦੋषਭਾਕ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਰਿਗ੍ਰਹ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋਗਸਂਸਿਦ੍ਧਿਕਾਰਕਃ
ਉਪਹਾਰ ਨਾ ਲੈਣਾ 'ਅਪਰਿਗ੍ਰਹ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਮਾਹੁਰ੍ਧਰ੍ਮਵਿਦੋ ਹ੍ਯਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ
ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁੱਸਾ ਵਿਕਾਰ ਹੈ; ਇਸਦਾ ਉਲਟ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਗੁਣ ਹੈ।
ਅਸੂਯਾ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਯਾਗੋ ਹ੍ਯਨਸੂਯਤਾ
ਸਿਆਣੇ ਈਰਖਾ ਨੂੰ ਖ਼ਾਮੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਹੀ ਅਨੀਰਖਾ ਹੈ।
ਨਿਯਮਾਨਪਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿਤੁਭ੍ਯਂ ਤਾਞ੍ਛृਣੁ ਨਾਰਦ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯਮ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਉਹ ਸੁਣ ਲੈ, ਨਾਰਦ।
ਸਂਧ੍ਯੋਪਾਸਨਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਿਯਮਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ ਦੇ ਸੰਧੀਆਂ 'ਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਪੋ ਨਿਗਦਿਤਂ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਯੋਗਸਾਧਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸਿਆਣੇ ਤਪ ਨੂੰ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਧਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਹਾਵਾਕ੍ਯਚਯਸ੍ਯ ਚ
ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਵਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹ—
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਂ ਯਸ੍ਤ੍ਯਜੇਨ੍ਮੂਢਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਗੋ ਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਸੁਵਾਧਿਆਇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯੈਸ੍ਤੋष੍ਯਮਾਣਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸੀਦਨ੍ਤਿ ਹਿ ਦੇਵਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਸੁਵਾਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧੇ ऽਪਿ ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਾਤ੍ਪਰੋ ਵਰਃ
ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹਰ ਅਗਲਾ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਪਸ੍ਤੁ ਵਾਚਿਕਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਜੋ ਜਪ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਚਿਕ ਜਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤੂਪਾਂਸ਼ੁਰ੍ਜਪਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣੋ ऽਧਿਕਃ
ਪਰ ਜੋ ਜਪ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਜਪੋਮਾਨਸਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਕਃ
ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।