ਤਦੁਪਾਯਂ ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਵਦਤਾਂ ਵਰ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸੱਚਾ ਢੰਗ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਭਕ੍ਤਿਮੂਲਂ ਚ ਭਕ੍ਤਿਃ ਕਰ੍ਮਵਤਾਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਗਿਆਨ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
ਯੇਨ ਜਨ੍ਮਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਤਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਦ੍ਧਰੌ
ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੈਵ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸੂਰਿਭਿਃ
ਇਹੀ ਸਮਝ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੋਗਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਵਿਧਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਭੇਦਤਃ
ਯੋਗ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਇੱਕ ਕਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਦੂਜਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ।
ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਰਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਹਰਿਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਤਿਮਾਃ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯੈਤਾ ਪੂਜ੍ਯ ਏਤਾਸੁ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਇਹ ਚਿੱਤਰ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਦਿਖਾਈ ਜਾਵੇ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨੀਰ੍ष੍ਯਾ ਚ ਦਯਾ ਚੈਵ ਯੋਗਯੋਰੂਭਯੋਃ ਸਮਾਃ
ਇਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦੋਵੇਂ ਯੋਗਾਂ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਯੋਗਦ੍ਵਿਤਯਮਭ੍ਯਸੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਯੋਗਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤੇ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਂ ਭਾਵਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਣਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਚਕਰਾ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੁਰਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਤੁष੍ਯਤੇ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯਤੋ ਧਰ੍ਮਪਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਂਭਾਚਾਰਃ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਿਭਿਃ ਸਮਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਦੰਭੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝੋ।
ਤਤ੍ਤਪਃ ਸਾ ਚ ਪੂਜਾ ਚ ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨਂ ਹਿ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਉਹ ਤਪ, ਉਹ ਪੂਜਾ, ਉਹ ਧਿਆਨ—all ਅਰਥ ਰਹਿਤ ਹਨ।
ਮੁਕ੍ਤਯਰ੍ਥਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਪਰੋ ਨਰਃ
ਕਰਮ-ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ।
ਸਮਰ੍ਚਯਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਾਦ੍ਯੈਃ ਸ੍ਤੌਤਿ ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਂ ਕਰ੍ਮਯੋਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਜਨ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਉਹ ਕਰਮਯੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚਾਰ੍ਚਨਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗ ਉਦਾਹृਤਃ
ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਕਰਿਆਯੋਗ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਾਨਿ ਵੈ
ਸਾਰੇ ਪਾਪ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਵੀ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਹਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਦੁਪਾਯਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ
ਗਿਆਨ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ ਵਿਚਾਰਯੇਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ਸਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦੈਃ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ।
ਅਨਿਤ੍ਯਾਨਿ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਜੋ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ, ਉਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦਾ ਹੀ ਸਥਿਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਰਕ੍ਤੋ ਭਵੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਸਂਸਾਰੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਯਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਫਸਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਸਂਸਾਰਵਿਚ੍ਛਿਤ੍ਤਿਃ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨੈਵ ਜਾਯਤੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਸ਼ਮਾਦਿਗੁਣਹੀਨਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਂ ਨੈਵ ਚ ਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਦਿ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਦੇ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਹਰਿਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਰਭਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਗਂ ਭਾਵਯੇਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਦਯਾਪਰਃ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਸਮਝੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੇ।
ਇਤਿ ਜਾਨਾਤਿ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਯੋਗਜਂ ਵਿਦੁਃ
ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਯੋਗ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗੋ ਜ੍ਞਾਨਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਵਿਦੁਃ
ਯੋਗ ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਇਹ ਗਿਆਨ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।