ਯਥਾ ਦੇਹਭ੍ਰਮਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਭਾਕ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਵਦ
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਬੋਲ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਸਾਰਦੁਃਖਾਨ੍ਨੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋਪਾਯਮਭੀਪ੍ਸਸਿ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ—
ਹਰਿਸ਼੍ਚ ਪਾਲਕੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਨਾਸ਼ਕਃ ਸ ਹਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਃ
ਹਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰੁਦਰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਮਯਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਨਾਰਾਯਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣੋ।
ਤਮੁਗ੍ਰਮਜਰਂ ਦੇਵਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਦੁਃਖਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਮਹਾਨ, ਅਜਰ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਰੁਪਂ ਸਦਾਨਨ੍ਦਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਵੈਮੋਕ੍ਸ਼ਸਾਧਨਮ੍
ਜੋ ਗਿਆਨ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮਰ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਚ੍ਛਾਸ਼੍ਵਤਸ੍ਥਾਨਦਂ ਹਰਿਮ੍
ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਵਾਸ ਲਈ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ।
ਹृਦਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਤਂ ਜਾਮੀਹਿ ਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਆਕਾਸ਼ਮਧ੍ਯਗਃ ਪੂਰ੍ਣਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਨृਣਾਮ੍
ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨੂਪਮੋ ऽਖਿਲਾਧਾਰਸ੍ਤਾਂ ਦੇਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ; ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਮੁਨਯਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਜੋ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ ਏਵ ਕਰ੍ਮਫਲਦੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦੋ ऽਕਾਮਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਉਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਯ ਈਸ਼੍ਵਰੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਾਸਟਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਦਾਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਂ ਦਯਾਲੁਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਉਸ ਦਇਆਲੂ ਨੂੰ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਵਾਸ ਲਈ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਰਾਮਰਣਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਃ ਸੋ ऽਵ੍ਯਯੋ ਹਰਿਃ
ਹਰੀ, ਜੋ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜੁੜਾਪ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਮृਤਤ੍ਵਂ ਭਜਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਂ ਵਿਦੁਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਉਸ ਸਰਵੋਤਮ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਅਮਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਯਞ੍ਚ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪਰਮ ਥਾਂ ਹੈ।
ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਜ੍ਞਾਨਮਯਂ ਵਿਦੁਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਤਾਧਕਮ੍
ਜੋ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯ ਉਪਾਸ੍ਤੇ ਸਦਾ ਯੋਗੀ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਯੋਗੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਰ੍ਦ੍ਯੈਵਰ੍ਜਿਤੋਯੋਗੀ ਲਭਤੇ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਯੋਗੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦੁਪਾਯਂ ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਵਦਤਾਂ ਵਰ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸੱਚਾ ਢੰਗ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਭਕ੍ਤਿਮੂਲਂ ਚ ਭਕ੍ਤਿਃ ਕਰ੍ਮਵਤਾਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਗਿਆਨ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
ਯੇਨ ਜਨ੍ਮਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਤਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਦ੍ਧਰੌ
ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੈਵ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸੂਰਿਭਿਃ
ਇਹੀ ਸਮਝ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੋਗਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਵਿਧਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਭੇਦਤਃ
ਯੋਗ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਇੱਕ ਕਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਦੂਜਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ।
ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਰਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਹਰਿਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਤਿਮਾਃ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯੈਤਾ ਪੂਜ੍ਯ ਏਤਾਸੁ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਇਹ ਚਿੱਤਰ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਦਿਖਾਈ ਜਾਵੇ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨੀਰ੍ष੍ਯਾ ਚ ਦਯਾ ਚੈਵ ਯੋਗਯੋਰੂਭਯੋਃ ਸਮਾਃ
ਇਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦੋਵੇਂ ਯੋਗਾਂ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।