ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृਤਾਨਾਂ ਪਾਪਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮਨੁੱਖ, ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ—
ਨਾਭੁਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਕਰ੍ਮ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਜੋ ਕਰਮ ਭੋਗਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਂ ਭੁਕ੍ਤੇ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਸਦੀਵੀ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਸੂਜਤ੍ਯਵਤਿ ਚਾਤ੍ਤ੍ਯੇਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਭੁਗਵ੍ਯਯਃ
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਦਾ, ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਭੋਗੀ ਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਵਰਾ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਮਹਾਮੋਹਸਮਾਵृਤਾਃ
ਜੋ 'ਸਥਾਵਰ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਵਰਤ੍ਵੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪਬੀਜਾਨਿ ਜਲਸੇਕਾਨੁਪਦਂ ਸੁਸਂਸ੍ਕਾਰਸਾਮਗ੍ਰੀਵਸ਼ਾਦਨ੍ਤਰੁष੍ਮਪ੍ਰਪਾਚਿਤਾਨ੍ਯੁਚ੍ਛੂਨਤ੍ਵਮਾਪਦ੍ਯ ਤਤੋ ਮੂਲਭਾਵਂ ਤਨ੍ਮੂਲਾਦਙ੍ਕੁਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਪਰ੍ਣਕਾਣ੍ਡਨਾਲਾਦਿਕਂ ਕਾਣ੍ਡੇषੁ ਚ ਪ੍ਰਸਵਮਾਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇषੁ ਚ ਪੁष੍ਪਸਂਭਵਃ
ਪ੍ਰਥਵੀ ਤੇ ਸਥਾਵਰ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਹੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਮੂਲ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਮੂਲ ਤੋਂ ਅੰਕੁਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪੱਤੇ, ਡੰਡੀ ਤੇ ਤਣੇ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਤਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਿਮਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਦਾਦੁਃਖਬਹੁਲਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਧ੍ਦਂ ਜੀਵਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਧ੍ਦਂ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਾ ਬਲਵਤ੍ਪ੍ਰਾਣਿਪੀਡਾਯਾਂ ਨਿਵਾਰਯਿਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਾਃ ਸ਼ੀਤਵਾਤਾਦਿਕ੍ਲੇਸ਼ਭੂਯਿष੍ਠਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾ ਮਲਮੂਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਸਚਰਨ੍ਤੋ ਦੁਃਖਮਨੁਭਵਨ੍ਤਿ
ਫਿਰ ਉਹ ਕੀੜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਪਲ ਦਾ ਅਰਧ ਜੀਵਨ ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਦਾ ਅਰਧ ਮਰਨ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ, ਠੰਢ, ਹਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੁੱਖੇ ਤੇ ਪਿਆਸੇ, ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਮੂਤਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਤਤ ਏਵ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਮਾਗਤ੍ਯ ਬਲਵਦ੍ਵਾਧੋਦ੍ਵੇਜਿਤਾ ਵृਥੋਦ੍ਵੇਗਭੂਯਿष੍ਠਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਨਚਾਰਿਣੋ ਮਾਤृष੍ਵਪਿ ਵਿषਯਾਤੁਰਾ ਵਾਤਾਦਿਕ੍ਲੇषਬਹੁਲਾਃ ਕਸ਼੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਤृਣਾਸ਼ਨਾਃ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਮਾਂਸਾਮੇਧ੍ਯਾਦ੍ਯਦਨਾਃ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਕਨ੍ਦਮੂਲਫਲਾਸ਼ਨਾ ਦੁਰ੍ਬਲਪ੍ਰਾਣਿਪੀਡਾਨਿਰਤਾ ਦੁਃਖਮਨੁਭਵਨ੍ਤਿ
ਅਣ੍ਡਜਤ੍ਵੇ ऽਪਿ ਵਾਤਾਸ਼ਨਾਮਾਂਸਾਮੇਧ੍ਯਾਦ੍ਯਸ਼ਨਾਸ਼੍ਚ ਪਰਪੀਡਾਪਰਾਯਣਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੁਃਖਬਹੁਲਾ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਪਸ਼ੁਯੋਨਿਮਾਗਤਾ ਅਪਿ ਸ੍ਵਜਾਤਿਵਿਯੋਗਭਾਰੋਦ੍ਵਹਨਪਾਸ਼ਾਦਿਬਨ੍ਧਨਤਾਡਨਹਲਾਦਿਧਾਰਣਾਦਿਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਨ੍ਯਨੁਭਵਨ੍ਤਿ
ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਕੁਝ ਹਵਾ, ਮਾਸ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਂਦੇ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ। ਪਿੰਡੂ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ, ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਢੋਣਾ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣਾ, ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ, ਹਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਣਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਚ੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਵਿਸ਼ੇषਾਦ੍ਯੁਤ੍ਕ੍ਰਮੇਣਾਪਿ ਮਨੁष੍ਯਜਨ੍ਮਾਸ਼੍ਨੁਵਤੇ
ਪਰ, ਖਾਸ ਪੂਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੁਝ ਜੀਵ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨੁष੍ਯਜਨ੍ਮ ਨਾਪਿ ਚ ਚਰ੍ਮਕਾਰਚਣ੍ਡਾਲਵ੍ਯਾਧਾਨਾਪਿਤਰਜਕਕੁਂਭਕਾਰਲੋਹਕਾਰਸ੍ਵਰ੍ਣਕਾਰਤਨ੍ਤੁਵਾਚਸੌਚਿਕਜਟਿਲਸਿਦ੍ਧਧਾਵਕਲੇਖਕਭृਤਕਸ਼ਾਸਨਹਾਰਿਨੀਚਭृਤ੍ਯਦ੍ਰਰਿਦਹੀਨਾਙ੍ਗਾਧਿਕਾਙ੍ਗਤ੍ਵਾਦਿ ਦੁਃਖਬਹੁਲਜ੍ਵਰਤਾਪਸ਼ੀਤਸ਼੍ਲੇष੍ਮਗੁਲ੍ਮਪਾਦਾਕ੍ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੋਗਰ੍ਭਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਵੇਦਨਾਦਿਦੁਃਖਮਨੁਭਵਨ੍ਤਿ
ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਚਮੜਾ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਡਾਲ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਸਫਾਈ ਵਾਲਾ, ਕੁੰਭਾਰ, ਲੋਹਾਰ, ਸੋਣਾਰ, ਜਾਲਾ ਬੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਦਰਜ਼ੀ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਸਿੱਧ, ਧੋਬੀ, ਲੇਖਕ, ਨੌਕਰ, ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦਾ ਨੌਕਰ, ਗਰੀਬ, ਜਾਂ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਤੇ ਬੁਖਾਰ, ਗਰਮੀ, ਠੰਢ, ਕਫ਼, ਗੰਢ, ਪੈਰ, ਅੱਖ, ਸਿਰ, ਗਰਭ, ਪਾਸ਼ੀ ਆਦਿ ਦੇ ਦਰਦ ਆਦਿ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਮਨੁष੍ਯਤ੍ਵੇ ऽਪਿ ਯਦਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਰੁषਯੋਰ੍ਵ੍ਯਵਾਯਸ੍ਤਤ੍ਸਮਯੇਰੇਤੋ ਯਦਾ ਜਰਾਯੁਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ ਤਦੈਵ ਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਜ੍ਜਨ੍ਤੁਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣ ਸਹ ਜਰਾਯੁਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼ੋਣਿਤਕਲਲੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੀਜ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਕਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਜੀਵ ਬੀਜ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਬੀਜ ਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਲਵਲਭਾਵਮੁਪੇਤ੍ਯ ਮਾਸੇ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਤ੍ਵਮਾਪਦ੍ਯਤੇ
ਗੰਦੇ ਦੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਂਗਲ ਦੇ ਚੌੜੇ ਜਿੰਨਾ ਆਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਵਾਯੁਵਸ਼ਾਚ੍ਚੈਤਨ੍ਯਾਭਾਵੇ ऽਪਿ ਮਾਤੁਰੁਹ੍ਯੇ ਦੁਃਸਹਤਾਪਲ੍ਕੇਸ਼ਤਯੈਕਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਤੁਮਸ਼ਕ੍ਯਤ੍ਵਾਦ੍ ਭ੍ਰਮਤਿ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਚੇਤਨਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਥਾਂ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾ ਪੋषਿਤਾ ਦਾਰਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਦਨ੍ਯਤੋ ਗਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਾਲਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੀ ਗਈਆਂ।
ਅਹੋ ਦੁਖਂ ਹਿ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਹਾਏ, ਦੁੱਖ ਤਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਭृਤ੍ਯਭਿਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਨ੍ਯਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਹृਤਂ ਮਯਾ
ਨੌਕਰ, ਪੂਤ, ਪਤਨੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਧਨ ਲੈ ਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਤਤ੍ਪੋ ऽਹਮਸੂਯਯਾ ਖਿਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕismet ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਪਰਪੀਡਾਮਕਾਰਿषਮ੍ਤੇਨ ਪਾਪੇਨ ਦਹ੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਹਮੇਕੋ ऽਤਿਦੁਃਖਿਤਃ
ਸਰੀਰ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੱਤੀ; ਉਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੋ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਵਿਲਪ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਵਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਜੀਵ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ।
ਯਤਸ੍ਤਨ੍ਮਾਤੁਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਸਮਯੇ ਸਤਿ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੋਦੇਹੀ ਨਾਰਦਮੁਨੇ ਵਾਯੁਨਾਪਰਿਪੀਡਿਤੋ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੁਃਖਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਕਰ੍ਮਪਾਸ਼ੇਨ ਬਲਾਦ੍ਯੋਨਿਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਨ੍ਸਕਲਯਾਤਨਾਭੋਗਮੇਕਕਾਲਭਵਮਨੁਭਵਤਿ
ਹੇ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜਦ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਜਨਮ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨਾਤਿਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਯੋਨਿਯਨ੍ਤ੍ਰਪੂਡਿਤੋ ਗਰ੍ਭਾਨ੍ਨਿष੍ਕਾਨ੍ਤੋ ਨਿਃਸਂਜ੍ਞਤਾਂ ਯਾਤਿ
ਇਸ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਨਮ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਉਹ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹ੍ਯਵਾਯੁਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਨष੍ਟਸ੍ਮृਤਿਪੂਰ੍ਵਾਨੁਭੂਤਾਖਿਲਦੁਃਖਾਨਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾਨ੍ਯਪਿ ਜ੍ਞਾਨਾਭਾਵਦਵਿਜ੍ਞਾਯਾਤ੍ਯਨ੍ਤਦੁਃਖਮਨੁਭਵਤਿ
ਬਾਹਰਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਭੋਗੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਪੀੜਾ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਬਾਲਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੋ ਜਨ੍ਤੁਸ੍ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ੍ਵਮਲਮੂਤ੍ਰਲਿਤ੍ਪਦੇਹ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਾਦਿਪੀਡ੍ਯਮਾਨੋ ऽਪਿ ਵਕ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृषਾਪੀਡਿਤੋ ਰੁਦਿਤੇ ਸਤਿ ਸ੍ਤਨਾਦਿਕਂ ਦੇਯਮਿਤਿ ਮਨ੍ਵਾਨਾਃ ਪ੍ਰਯਤਨ੍ਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਮਲ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਲਗਪਤ ਦੇਹ ਵਿੱਚ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਬੋਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੰਗ, ਰੋਣ ਤੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਚੁਪ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਏਵਮਨੇਕਂ ਦੇਹਭੋਗਮਨ੍ਯਾਧੀਨਤਯਾਨੁਭੂਯਮਾਨੋ ਦਂਸ਼ਾਦਿष੍ਵਪਿ ਨਿਵਾਰਯਿਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ, ਉਹ ਕੀੜਿਆਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਬਚਾਅ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਬਾਲ੍ਯਭਾਵਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਰੁਪਾਧ੍ਯਾਯਸ੍ਯ ਤਾਡਨਂ ਸਦਾ ਪਰ੍ਯਟਨਸ਼ੀਲਤ੍ਵਂ ਪਾਂਸ਼ੁਭਸ੍ਮਪਙ੍ਕਾਦਿषੁਕ੍ਰੀਡਨਂ ਸਦਾ ਕਲਹਨਿਯਤਤ੍ਵਾਮ ਸ਼ੁਚਿਤ੍ਵਂ ਬਹੁਵ੍ਯਾਪਾਰਾਭਾਸਕਾਰ੍ਯਨਿਯਤਤ੍ਵਂ ਤਦਸਂਭਵ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਦੁਃਖਮੇਵਂਵਿਧਮਨੁਭਵਤਿ
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਾਂ-ਪਿਓ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰ ਖਾਣਾ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਘੁੰਮਣਾ, ਮਿੱਟੀ, ਰਾਖ ਅਤੇ ਗੰਦ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਗੜਾ ਕਰਨਾ, ਗੰਦੇ ਰਹਿਣਾ, ਕਈ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਨਾ ਸਕਣਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਨਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਕਾਨਿਚਿਦਫਲਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍ਫਲਹੇਤੁਭੂਤਾਨਿ ਤੇषੁ ਪੁष੍ਪੇषੁ ਵृਦ੍ਧਭਾਵੇषੁ ਸਤ੍ਸੁ ਤਤ੍ਪੁष੍ਪਮੂਲਤਸ੍ਤੁषੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਜਾਯਤੇ ਤੇषੁ ਤੁषੁ ਭੋਕ੍ਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਸਂਸ੍ਕਾਰਸਾਮਗ੍ਰੀਵਸ਼ਾਦ੍ਧਿਮਰਸ਼੍ਮਿਕਿਰਣਾਸਨ੍ਨਤਯਾ ਤਦੋषਧਿਰਸਸ੍ਤੁषਾਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੀਰਭਾਵਂ ਸਮੇਤ੍ਯ ਸ੍ਵਕਾਲੇ ਤਣ੍ਡੁਲਾਕਾਰਤਾਮੁਪਗਮ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਭੋਗਸਂਸ੍ਕਾਰਵਸ਼ਾਤ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਫਲਿਨਃ ਸ੍ਯੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਫਲ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਫਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਫੁੱਲ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਛਿਲਕਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛਿਲਕੇ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਪੌਦੇ ਦੀ ਰਸ ਛਿਲਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਲ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਫਿਰ, ਪਦਮ-ਜਨਮ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਵਿਅਰਥ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੁੱਖੇ ਤੇ ਪਿਆਸੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ, ਮਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਾਲਚ, ਹਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ। ਕਿਸੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਖਾਂਦੇ, ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਗੰਦੇ, ਮੂਲ, ਫਲ ਖਾਂਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦੇ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਮਾਸੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਪੁਰੁषਾਕਾਰਮਾਤ੍ਰਤਾਮੁਪਗਮਯ ਮਾਸਤ੍ਰਿਤਯੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਕਰਚਰਣਾਦ੍ਯਵਯਵਭਾਵਮੁਪਗਮ੍ਯ ਚਤੁਰ੍षੁ ਮਾਸੇषੁ ਗਤੇषੁ ਸਰ੍ਵਾਵਯਵਾਨਾਂ ਸਂਧਿਭੇਦਪਰਿਜ੍ਞਾਨਂ ਪਞ੍ਚਸ੍ਵਤੀਤੇषੁ ਨਖਾਨਾਮਭਿਵ੍ਯਞ੍ਜਕਕਤਾ षਟ੍ਸ੍ਵਤੀਤੇषੁ ਨਖਸਂਧਿਪਰਿਸ੍ਫੁਟਤਾਮੁਪਗਮ੍ਯ ਨਾਭਿਸੂਤ੍ਰੇਣ ਪੁष੍ਯਮਾਣਮਮੇਧ੍ਯਮੂਤ੍ਰਸਿਕ੍ਤਾਙ੍ਗਂ ਜਰਾਯੁਣਾ ਬਨ੍ਧਿਤਰਕ੍ਤਾਸ੍ਥਿਕ੍ਰਿਮਿਵਸਾਮਜ੍ਜਾਸ੍ਨਾਯੁਕੇਸ਼ਾਦਿਦੂषਿਤੇ ਕੁਤ੍ਸਿਤੇ ਸ਼ਰੀਰੇ ਨਿਵਾਸਿਨਂ ਸ੍ਵਯਮਪ੍ਯੇਵਂ ਪਰਿਦੂषਿਤਦੇਹਂ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਕਟ੍ਵਮ੍ਲਲਵਣਾਤ੍ਯੁष੍ਣਭੁਕ੍ਤਦਹ੍ਯਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਹੀ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਸ੍ਮਰਣਾਨੁਭਾਵਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਾਨੁਭੂਤਨਰਕਦੁਃਥਾਨਿ ਚ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਦੁਃਖੇਨ ਚ ਪਰਿਦਹ੍ਯਮਾਨੋ ਮਾਤੁਰ੍ਦੇਹਾਤਿਮੂਤ੍ਰਾਦਿਰੁਕ੍ਸ਼ੇਣ ਦਹ੍ਯਮਾਨ ਏਵਂ ਮਨਸਿ ਪ੍ਰਲਯਤਿ
ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਆਦਿ ਅੰਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਪਛਾਣ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਤੇ ਨਖ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ; ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਤੇ ਨਖ਼ਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਭੀ ਦੀ ਡੋਰੀ ਨਾਲ ਪਲਦਾ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ, ਗਰਭ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਖੂਨ, ਹੱਡੀਆਂ, ਕੀੜੇ, ਚਰਬੀ, ਮੱਜਾ, ਨਸਾਂ, ਵਾਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਗੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਗੰਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਗੰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ, ਖੱਟੇ, ਨਮਕੀਨ, ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੀਵ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਤੇ ਨਰਕ ਦੇ ਦੁੱਖ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਬਾਹਰੋਂ ਵੀ ਸੜਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋ ऽਤ੍ਯਨ੍ਤਪਾਪੋ ऽਹਂਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿਭृਤ੍ਯਾਪਤ੍ਯਮਿਤ੍ਰਯੋषਿਦ੍ਗृਹਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਧਨਧਾਨ੍ਯਾਦਿष੍ਵਤ੍ਯਨ੍ਤਰਾਗੇਣ ਕਲਤ੍ਰਪੋषਣਾਰ੍ਥਂ ਪਰਧਨਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਹਰਣਾਦ੍ਯੁਪਾਯੈਰਪਹ੍ਯਤ੍ਯ ਕਾਮਾਨ੍ਧਤਯਾ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਹਰਣਾਦਿਕਮਨੁਭੂਯ ਮਹਾਪਾਪਾਨ੍ਯਾਚਰਂਸ੍ਤੈਃ ਪਾਪੈਰਹਮੇਕ ਏਵਂਵਿਧਨਰਕਾਨਨੁਭੂਯ ਪੁਨਃ ਸ੍ਥਾਵਰਾਦਿषੁ ਮਹਾਦੁਃਖਮਨੁਭੂਯ ਸਂਪ੍ਰਤਿ ਜਰਾਯੁਣਾ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ਦੁਖੇਨ ਬਹਿਸ੍ਤਾਪੇਨ ਚ ਦਹ੍ਯਾਮਿ
ਹਾਏ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਾਪੀ ਹਾਂ! ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਨੌਕਰ, ਪੂਤ, ਮਿੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਘਰ, ਖੇਤ, ਧਨ, ਅਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਲਗਨ ਕਰਕੇ, ਪਤਨੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਧਨ ਤੇ ਖੇਤ ਆਦਿ ਨੂੰ ਤੱਕ ਕੇ, ਚੋਰੀ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ, ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੈ ਜਾਣ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ, ਨਰਕ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਫਿਰ ਪੌਦੇ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਹੁਣ ਗਰਭ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਆਤ੍ਮਾਨਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤੇਰਨਨ੍ਤਰਂ ਸਤ੍ਸਂਗੇਨ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚਰਿਤਸ਼੍ਰਵਣੇਨ ਚ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਮਨਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਅਖਿਲਜਗਦਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਃ ਸਤ੍ਯਜ੍ਞਾਨਾਨਨ੍ਦਮਯਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਪ੍ਰਭਾਵਾਨੁष੍ਟਿਤਵਿष੍ਟਪਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪਤੇਰ੍ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਸਕਲਸੁਰਾਸੁਰਯਕ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਨ੍ਨ ਗਮੁਨਿਕਿਨ੍ਨਰਸਮੂਹਾਰ੍ਚਿਤਚਰਣਕਮਲਯੁਗਂ ਭਕ੍ਤਿਤਃ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਦੁਃਸਹਃ ਸਂਸਾਰਚ੍ਛੇਦਸ੍ਯਕਾਰਣਭੂਤਂ ਵੇਦਰਹਸ੍ਯੋਪਨਿषਦ੍ਭਿਃ ਪਰਿਸ੍ਫੁਟਂ ਸਕਲਲੋਕਪਰਾਯਣਂ ਹृਦਿਨਿਧਾਯ ਦੁਃਖਤਰਮਿਮਂ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਗਾਰਮਤਿਕ੍ਰਮਿष੍ਯਾਮੀਤਿ ਮਨਸਿ ਭਵਯਤਿ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਕਰਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜ ਕੇ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸਚ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਦੈਤ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸੱਪ, ਮੁਨੀ, ਕਿਨਰ ਆਦਿ ਪੂਜਦੇ ਹਨ—ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜ਼, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਟੱਲ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: 'ਮੈਂ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੇ ਘਰ, ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।'