ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਵਿਹੀਨਾਨਾਂ ਕਿਂ ਤਪੋਭਿਰ੍ਵ੍ਰਤੈਰਪਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਪ ਜਾਂ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਵੇਦਾਨ੍ਤਵੇਦ੍ਯਂ ਭਵਰੋਗਵੈਦ੍ਯਂ ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪਦਮਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯ
ਜੋ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵੈਦਾਂਤ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਭਵ-ਰੋਗ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ, ਉਹ ਅਚਲ ਪਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ੍ਵਰੁਪਂ ਪਰਮਚ੍ਯੁਤਾਖ੍ਯਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸਮਭ੍ਯੇਤਿ ਨਰਃ ਸਖਾਯਮ੍
ਉੱਚਤ, ਅਚਲ, ਜੋਤੀ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਇਦਾਨੀਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਯਮਮਾਰ੍ਗਂ ਸੁਦੁਰ੍ਗਮਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਯਮ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਸੁਖਦਂ ਪੁਣ੍ਯਸ਼ੀਲਾਨਾਂ ਪਾਪਿਨਾਂ ਭਯਦਾਯਕਮ੍
ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਮਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਕਥੈਤਃ ਪੂਰ੍ਵਸੂਰਿਭਿਃ
ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਸ਼ੂਨ੍ਯਾ ਨਰਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦੁਃਖੇਨ ਭृਸ਼ਮਰ੍ਦਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰਦਨ੍ਤੋ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਦੀਨਾਃ ਪਾਪਿਨੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਪਥਿ
ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਰੋਦੇ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰਸਤਾ ਪੂਰਾ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਨ੍ਯਮਾਨਾ ਯਮਭਟੈਃ ਪ੍ਰਤੋਦਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤਥਾਯੁਧੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਚਾਬਕਾਂ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵੈ ਦਾਵਰੁਪੇਣਃ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਧਾਰਾਃ ਸ਼ਿਲਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਿਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਪਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗਾਢਾਨ੍ਧਕਾਰਾਸ਼ਅਚ ਗੁਹਾਃ ਕਣ੍ਟਕਾਵਰਣਂ ਮਹਤ੍
ਕਿਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਵੱਡੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਹਨ।
ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਲੋष੍ਟਾਃ ਸੂਚੀਤੁਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਣ੍ਟਕਾਃ
ਕਿਤੇ ਕਣਕ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੇਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਸੂਈ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਕੰਡੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਵ੍ਦ੍ਯਾਵ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤੇ ਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ ਚ ਕ੍ਵਚਿਜ੍ਜ੍ਵਰਾਃ
ਕਿਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਗੱਜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਬੁਖਾਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਰੁਦਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮ੍ਲਾਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਪਿਨਃ
ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਚੀਕਦੇ, ਰੋਂਦੇ ਤੇ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤਾਡ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਪृष੍ਟਤੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਾਪਿਨਃ
ਉਹ ਪਿੱਛੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਵਹॄਨ੍ਤਸ਼੍ਚਾਯਸਾਂ ਭਾਰਂ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰਾਗ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਵੈ
ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਤਥਾ ਕੇਚਿਦ੍ਵਹॄਨ੍ਤੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਾਪਿਨਃ
ਕੁਝ ਪਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਯਰ੍ਥੋਚ੍ਙ੍ਵਸਿਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਦਾਚ੍ਛਤ੍ਰਲੋਚਨਾਃ
ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਫੂਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਾਨਿ ਕਰ੍ਮਣਿ ਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਞਾਨਕृਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ।
ਅਤੀਵ ਸੁਖਸਂਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਘृਤਦਾ ਮਧੁਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੀਰਦਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਜੋ ਘੀ, ਮਧੂ ਤੇ ਦੂਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਕਦਾਃ ਪਾਯਸਂ ਭੁਞ੍ਜਂਨ੍ਦੀਪਦੋ ਜ੍ਵਲਯਨ੍ਦਿਸ਼ਃ
ਜੋ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਖੀਰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਕਰਪ੍ਰਦੋ ਯਾਤਿ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ऽਮਰੈਃ ਪਥਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਮਿਲਦੀ ਹੋਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮਿਦੋ ਗृਹਦਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਮਾਨੇ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਿ
ਜੋ ਜਮੀਨ ਜਾਂ ਘਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਾਲੀ ਹਵਾਈ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਯਦੋ ਯਾਨਦਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਜਦਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਜੋ ਘੋੜੇ, ਸਵਾਰੀ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ,
ਅਨਡੁਦ੍ਦੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਾਨਾਰੁਢਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਵੈ
ਜੋ ਬਲਦ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਂਬੂਲਦੋ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋਰ੍ ਧਮਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਜੋ ਪਾਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮੰਦਰ 'ਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ਦਿਵਿਸ੍ਥਿਤੈਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜਗ੍ਰ੍ਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਸ ਯਾਤ੍ਵਤਿਸੁਖਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੋਗਾਨ੍ਵਿਤੇਨਾਸੌ ਵਿਮਾਨੇਨ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਚ
ਉਹ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਵਾਲੀ ਹਵਾਈ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।