ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾ ਯਤੀਨਾਮੁਤ੍ਤਰਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਨਿਯਮ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਲਈ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਨਕ੍ਸ਼ਯੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਂ
ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਦੂਜੀ ਤਿਥੀ ਹੀ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਵਿਦ੍ਧਾਪਿ ਨਿषਿਦ੍ਧੈਵ ਪਰਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਯਦਿ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਬਾਅਦ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਪਾਰਣੇ
ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੰਨ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ 'ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਖੋਲਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਚ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ऽਥਵਾ
ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ 'ਤੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ।
ਯਦਿਭਿਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਹ੍ਯਵੀਰਾਭਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਜੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਤਿਥੀ ਲੈਣੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਬ ਹੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਚ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਯਾਮਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ 'ਤੇ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇ?
ਉਪੋष੍ਯੈਵ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਤਿ ਕੇਚਿਦਾਹੁਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੂਜੀ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਹੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਚ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਮਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚਾਪਰੇ
ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਤੇ ਤੇਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦਾਹੁਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਤੁ ਤਨ੍ਮਤਂ ਨ ਸਮਞ੍ਜਸਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਏ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।
ਪਾਰਣਂ ਚੋਪਵਾਸਂ ਚ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਵਾਨ੍ਗृਹੀ
ਜਿਸ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ, ਉਹ ਨਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ ਤੇ ਨਾਂ ਉਪਵਾਸ ਖੋਲ੍ਹੇ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਮਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਂ ਚਰੇਤ੍
ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਤੇ ਇਕ ਰਾਤ ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਦ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਯਦਿ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਸੁਰਾਪੇਨ ਸਮੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਨਾਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਣ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਖਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਯਾਜ੍ਞਿਕੈਃ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਪ੍ਯਾਯਸ੍ਵ ऋਚਾ ਚੈਵ ਸੋਮਪਾਸ੍ਤ ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਜ
‘ਆਪਿਆਯਸਵ’ ਰਿਕ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੇ ‘ਸੋਮਾ ਪੀ ਚੁੱਕਾ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸਤ੍ਯੇਂਨੋਦ੍ਵਯਂ ਚੈਵ ਤ੍ਰਯੋਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਉਦਾਹृਤਾਃ
ਅਸਤਯੇਨੋਦਵਯਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਵ੍ਰਤਾਦੀਨਿ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਦਕ੍ਸ਼ਯਂ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਵਰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਖੂਤ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਪਰਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਪਦ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਭਵਵ੍ਯਾਧਿਃ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨੈਵ ਬਾਧਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਰਿਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਧਰ੍ਮਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਫਲੇਚ੍ਛੁਭਿਃ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਨਿष੍ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸੁਰਾਭਾਣ੍ਡਮਿਵਾਪਗਾਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ, ਨਦੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ।
ਮਹਾਪਾਤਕਿਨਨਸ੍ਤ੍ਵੇਤੇ ਤਤ੍ਸਂਸਰ੍ਗੀ ਚ ਪਞ੍ਚਮਃ
ਇਹ ਲੋਕ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪੰਜਵਾਂ ਪਾਪੀ ਹੈ।
ਸਂਵਸੇਤ੍ਸਹ ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪਤਿਤਂ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ
ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਨੈਵ ਹਤਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਕਪਾਲਮਪਿ ਧਾਰਯੇਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਖੋਪੜੀ ਵੀ ਚੁਕ ਕੇ ਫਿਰੇ।
ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਧ੍ਵਜਦਣ੍ਡੇ ਤੁ ਧृਤ੍ਵਾ ਵਨਚਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਧਵਜ ਦੇ ਡੰਡੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਧ੍ਯਾਮੁਪਾਸੀਤ ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਸਮ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਨ੍ਹਾਵੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਦਿ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹੇ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੰਗਾਰ ਤੋਂ ਬਚੇ।
ਯਦਿ ਵਨ੍ਯੈਰ੍ਨ ਜੀਵੇਤ ਗ੍ਰਾਮੇ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ-ਫੂਟ ਤੇ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਬਿਤਾ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਭਿਖ ਮੰਗੇ।