ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਮਕਰੋਦ੍ਧृष੍ਟਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਦਾਨ੍ਤਃ ਕृਤਾਰ੍ਥਕਃ
ਉਹ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਯੰਮ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਮਨਸਾ ਵਚਸਾ ਚਾਪਿ ਦੇਹੇਨ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਉਹ ਪਤਿਵਰਤਾ ਆਪਣੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੀ।
ਰੁषੁਵੇ ਦਸ਼ਮਾਸਾਨ੍ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਂ ਪਰਮ੍
ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਜਾਤਕਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਮਙ੍ਗਲਂ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਸ਼ੁਭਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਈਆਂ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਰ੍षੇ ਉਪਨੀਯ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਉਪਨਯਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਮਸ੍ਕਾਰ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰ ਸਦਾਦृष੍ਟਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਪੁੱਤਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵੈਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਤਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਵੈਦਿਕ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿषਿਦ੍ਧਂ ਵਰ੍ਜਨੀਯਂ ਸ੍ਯਾਦृष੍ਟਸਂਭਾषਣਾਦਿਕਮ੍
ਜੋ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਣਉਚਿਤ ਗੱਲਬਾਤ ਆਦਿ।
ਨ ਦ੍ਵੇषਃ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕਾਰ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹਿਤਮਾਚਰੇਤ੍
ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਮਾਦਿष੍ਟੋ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਅਮਲ ਕੀਤਾ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਦਯਾਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਮਹਾ ਭਾਗ, ਦਇਆਲੂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਵਸ਼ੀਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨੀ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਃ
ਉਹ ਸਯੰਮ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਵੱਡਾ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਆਰਾਧਿਤੋ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਮਾਕ੍ਰਣ੍ਡੇਯੇਨ ਧੀਮਤਾ
ਸਾਰਿਆਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੇ ਬੜੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮੁਨਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਗਤ੍ਯੇਕਾਰ੍ਣਵੀਭੂਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਰਭਾਵਂ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ
ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਇਕ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਈ, ਤਾਂ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।
ਮृਕਣ੍ਡੁਤਨਯੋ ਧੀਮਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਦਾ ਬੁਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਚ੍ਛੇਤੇ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ ਜਦ ਤੱਕ ਹਰੀ ਆਪ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹਾ।
ਦਸ਼ਭਿਃ ਪਞ੍ਚਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਮੇषੈਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਸ ਤੇ ਪੰਜ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਛਿਨਕ ਦੇ ਸਮਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤੋ ਕ੍ਸ਼ਣੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤੈਃ ਪਙ੍ਭਰ੍ਘਟਿਕਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਹ ਛਿਨਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਘੜੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਿਨੇਰ੍ਭਵੇਨ੍ਯਾਸਃ ਪਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਿਤਯਸਂਯੁਤਃ
ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਦਯੇਨ ਭਵੇਦਬ੍ਦਃ ਸ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਿਨਂ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ, ਇਕ ਸਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਇਕ ਦਿਨ ਹੈ।
ਮਾਨੁषੇਣੈਵ ਮਾਸੇਨ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦਿਨਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦੈਵਤਂ ਯੁਗਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਦਿਵਯ ਯੁਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਸਤ੍ਪਤਿਸਂਖ੍ਯਾਤੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਯੁਗੈਃ
ਇਕ ਮਨਵੰਤਰ ਇਕਹੱਤਰ ਐਸੇ ਦਿਵਯ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਦਿਵਸਂ ਤਾਵਦ੍ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਦਿਨ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਨਾ ਹੀ ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁषੇਣ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਯਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਭਵੇਚ੍ਛृਣੁ
ਸੁਣੋ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਾਸੋ ਵਤ੍ਸਰਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵੇਧਸਃ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਰਚਨਹਾਰ ਲਈ ਮਹੀਨਾ ਤੇ ਸਾਲ ਵੀ ਸਮਝੋ।
ਵਿष੍ਣੋਰਹਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਤਾਵਦ੍ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਦਿਨ ਐਸਾ ਹੀ ਜਾਣੋ, ਤੇ ਰਾਤ ਵੀ ਉੱਨੀ ਹੀ ਲੰਬੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਮਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਸ੍ਥਿਤਵਾਨ੍ਹਰਿਸਾਨ੍ਨਿਧੌ
ਉਹ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਹਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਰਿਹਾ।
ਸृष੍ਟਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੁਪੇਣ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਲਦੀਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਰਚਿਆ।