ਆਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਾਬ੍ਦਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕਾਲਮਾਹੁਰ੍ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ
ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਬਾਈਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਸਮਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਾਬ੍ਦਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਗੌਣਮਾਹੁਰ੍ਮਨੀषਿਣਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਚੌਵੀ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੂਜਾ ਸਮਾਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਪਤਿਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤਂ ਤੁ ਨੈਵਾਲਪੇਤ੍ਕਦਾ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤਰ ਖੋ ਗਿਆ ਸਮਝੋ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਪੜ੍ਹੋ।
ਸਾਂਤਪਨਦ੍ਵਯਂ ਚੈਵ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਦੋ ਸੰਤਾਪਨ ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰ੍ਮੌਞ੍ਜੀ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਧਨੁਰ੍ਜ੍ਯਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਤੁ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਮੁੰਜੀ ਘਾਸ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਦ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਚੋਕ੍ਤਮੈਣੇਯਂ ਰੌਰਵਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਤੁ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਕਾਲਾ ਮ੍ਰਿਗ-ਚੰਬੜਾ, ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਰੁਰੂ-ਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਚੰਬੜੀ ਹੈ।
ਪਾਲਾਸ਼ਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਨृਪਸ੍ਯੌਦੁਮ੍ਬਰਂ ਤਥਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਪਾਲਾਸ਼ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਉਡੁੰਬਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਰਤਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਕੇਸ਼ਮਾਨਂ ਸ੍ਯਾਦਾਲਲਾਟਂ ਨृਪਸ੍ਯ ਚ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮੱਥਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਵਾਸਾਂਸਿ ਵਕ੍ਸ਼ਘ੍ਯਾਮਿ ਵਿਪ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੰਗਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਪੜੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਉਪਨੀਤੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਿਪ੍ਰ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਪਰੋ ਗੁਰੋਃ
ਉਪਨਯਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਯੀ ਭਵੇਦ੍ਵਰ੍ਣੀ ਸਮਿਤ੍ਕੁਸ਼ਫਲਾਦਿਕਾਨ੍
ਜਾਤੀ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤੇ ਸਮਿਤ, ਕੁਸ਼, ਫਲ ਆਦਿ ਇਕੱਠੇ ਕਰੇ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਮਜਿਨਂ ਦਣ੍ਡਂ ਚ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਉਸ ਕੋਲ ਯਜਨੋਪਵੀਤ, ਅਜਿਨਾ ਤੇ ਦੰਡ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮুনি।
ਵਰ੍ਣਿਨੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨੇਨੈਵ ਕੇਵਲਮ੍
ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਕੇਵਲ ਭਿਖਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਭਵਨ੍ਮਧ੍ਯਂ ਨृਪਸ੍ਯ ਚ
ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ।
ਸਾਂਯਪ੍ਰਾਤਰ੍ਵਹ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਂ ਯਥਾਚਾਰਂ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਕਰਮ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰੇ।
ਅਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਪਰਿਤ੍ਯਾਗੀ ਪਤਿਤਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ
ਜੋ ਅਗਨਿ ਕਰਮ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪਤਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਚਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛੁਸ਼੍ਰੂषਾਨੁਪਦਂ ਗੁਰੋਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰੇ।
ਆਨੀਯਾਨਿਨ੍ਦ੍ਯਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਗृਹਾਦ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਪਾਪ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਭਿਖਿਆ ਲਿਆਵੇ।
ਮਧੁਸ੍ਤ੍ਰੀਮਾਂਸਲਵਣਂ ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਮ੍
ਸ਼ਹਦ, ਮਦ, ਮਾਸ, ਨਮਕ, ਤਾਂਬੂਲ ਤੇ ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ—
ਛਾਤ੍ਰਘਪਾਦੁਕ ਗਨ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਮ੍
ਛਾਤਰੀ, ਘੜਾ, ਜੁੱਤੀ, ਸੁਗੰਧ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਲੇਪਣ—
ਪਰਿਵਾਦਂ ਚੋਪਤਾਪਂ ਵਿਪ੍ਰਲਾਪਂ ਤਥਾਞ੍ਜਨਮ੍
ਨਿੰਦਾ, ਦੁਖ, ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਅੰਜਨ—
ਅਭਿਵਾਦਨਸ਼ੀਲਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਵृਦ੍ਧੇषੁ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋਵੇ, ਪੰਗਤ ਅਨੁਸਾਰ।
ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਾ ਦਿਦੁਃਖਾਨਿ ਨਿਵਾਰਯਤਿ ਯੋ ਗੁਰੁਃ
ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਜੋ ਆਤਮਕ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਸਾਵਹਮਿਤਿ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਦਿਜੋ ਵੈ ਹ੍ਯਭਿਵਾਦਨੇ
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਕਹੇ।
ਨਾਸ੍ਤਿਕਂ ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਂ ਕृਤਨ੍ਘਂ ਗ੍ਰਾਮਯਾਜਕਮ੍
ਨਾਸਤਿਕ, ਹਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੂਜਾਰੀ।
ਪਾषਣ੍ਡਂ ਪਤਿਤਂ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯਂ ਤਥਾ ਨਕ੍ਸ਼ਘਤ੍ਰਜੀਵਿਨਮ੍
ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਗਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਾਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਅਤੇ ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ਠਂ ਧੂਰ੍ਤ੍ਤਂ ਧਾਵਨ੍ਤਮਸ਼ੁਚਿਂ ਤਥਾ
ਪਾਗਲ, ਠੱਗ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭੱਜਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੰਦਾ।
ਵਿਵਾਦਸ਼ੀਲਿਨਂ ਚਞ੍ਜਂ ਵਮਨ੍ਤਂ ਜਲਮਧ੍ਯਗਮ੍
ਝਗੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਜੂਆਰੀ, ਉਲਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ।
ਭਰ੍ਤृਨ੍ਘੀਂ ਪੁष੍ਪਿਣੀਂ ਜਾਰਾਂ ਸੂਤਿਕਾਂ ਗਰ੍ਭਪਾਤਿਨੀਮ੍
ਪਤੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ, ਫੁੱਲ ਲੈਣ ਵਾਲੀ, ਪਰ-ਪੁਰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਜਣੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਗਰਭ ਪਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
ਸਭਾਯਾਂ ਯਜ੍ਞਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਦੇਵਤਾਯਤਨੇष੍ਵਪਿ
ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।