ਜਗਤ੍ਯੇਕਾਰ੍ਣਵੀਭੂਤੇ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ,
ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਾਬ੍ਜਜਨ੍ਮਾਦ੍ਯੈਰਾਭੂषਿਤਤਨੂਰੂਹਃ
ਅਣਗਿਣਤ ਕਮਲਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਕਲਪਨੀਆ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਤ੍ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤਰੋ ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਗ੍ਰਾਸਂਬृਂਹਿਤਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਸਮੇਟਦਾ ਹੈ,
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਃ ਸ੍ਥਿਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਲੀਲਾਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮਹੇ ਸ਼ਿਤੁਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਉਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਰਿਰੇਕਃ ਸ੍ਥਿਤ ਇਤਿ ਮੁਨੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਹਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ
ਮੁਨੇ, ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਹਰੀ ਹੀ ਬਚਿਆ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਗ੍ਰਸ੍ਤੇਨ ਹਰਿਣਾ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਸੋ ऽਵਸ਼ੇषਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਉਂ ਬਚ ਗਿਆ?
ਹਰਿਕੀਰ੍ਤਿਸੁਧਾਪਾਨੇ ਕਸ੍ਯਾਲਸ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਾ ਯਤੇ
ਹਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਆਲਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮੇ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਸੋ ऽਤਪ੍ਯਤ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਤਪਸੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੋ ਦਾਨ੍ਤ ਸ੍ਤਤਾਪ ਸੁਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਦਮਦਾਰ ਤੇ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਰੇਸ਼ਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਮਯਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਪਰੇਸ਼, ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ।
ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪਹ੍ਮਨਾਭਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਕਮਲ-ਨਾਭੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।
ਮृਕਣ੍ਡੁਤਪਸਾ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਨ੍ਪਾਹਿ ਨਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਨ੍
ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਦੇ ਤਪ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ।
ਜਯੋ ਲੋਕਸ੍ਵਰੁਪਾਯ ਜਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਹੇਤਵੇ
ਤੈਨੂੰ ਜਗਤ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਜੈ ਹੋਵੇ!
ਨਮਸ੍ਤੇ ਲੋਕਨਾਥਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਲੋਕਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗਵਾਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!
ਨਮਸ੍ਤੇ ਧ੍ਯਾਨਰੁਪਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਧ੍ਯਾਨਪਾਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਧਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਧਿਆਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!
ਨਮੋ ਭੂਮ੍ਯਾਦਿਰੂਪਾਯ ਨਮਸ਼੍ਚੈਤਨ੍ਯਰੁਪਿਣੇ
ਭੂਮੀ ਦੇ ਆਰੰਭ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਚੇਤਨਾ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!
ਅਰੁਪਾਯ ਸ੍ਵਰੁਪਾਯ ਬਹੁਰੁਪਾਯ ਤੇ ਨਮਃ
ਅਰੂਪ, ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!
ਜਗਦ੍ਧਿਤਾਯ ਕृष੍ਣਾਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਯ ਨਮੋਨਮਃ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਨਮਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਦਿਰੁਪਾਯ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਭੁਜੇ ਨਮਃ
ਜੋ ਸੂਰਜ ਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਨ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਃ ਸ੍ਮृਤਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਾਯ ਭੂਯੋ ਭੂਯੋ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਜੋ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਮਗਾਤ੍ਤੇषਾਂ ਸ਼ਙ੍ਕਚਤ੍ਰਗਦਾਧਰਃ
ਉਹ ਸੰਕ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
ਸਰ੍ਵਾਲਙ੍ਕਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਙ੍ਕਿਤਵਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ' ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸੀ।
ਸ੍ਤृਯਮਾਨਂ ਮੁਨਿਵਰੈਃ ਪਾਰ੍षਦਪ੍ਰਵਰਾਵृਤ੍ਤਮ੍
ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮੁਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਅष੍ਟਾਙ੍ਗੌਰਵਨਿਂ ਗਤਾਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਅਠ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰੀਣਯਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਨਤਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਨ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲ ਪਏ।
ਯੁष੍ਮਾਨ੍ਨ ਬਾਧਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸ ऋषਿਃ ਸਜ੍ਜਨਾਗ੍ਰਾਣੀਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ।
ਸਰ੍ਵਥਾਨ੍ਯਂ ਨ ਬਾਧਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ऽਪਿ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਸਾਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਅਵਿਧਾਯਾਤ੍ਮਨੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਨ੍ਯਾਨ੍ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਕਥਂ ਸੁਧੀਃ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਨ੍ਯਂ ਕ੍ਰੀਡਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕਥਂ ਭਵਤਿ ਸਤ੍ਤਮਃ
ਜੋ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਖੇਡ ਜਾਂ ਹਾਨੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?