ਸ ਏਵ ਪਤਿਤੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਯਤਃ ਕਰ੍ਮਬਹਿष੍ਕृਤਃ
ਜੋ ਕਰਮ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਿਤ ਜਾਣੋ।
ਭ੍ਰष੍ਟੋ ਯਃ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਾਤ੍ਪਤਿਤਃ ਸੋ ऽਭਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਤਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰਾਤ੍ਪਤਿਤਂ ਮੂਢਂ ਨ ਪੁਨਾਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ।
ਯਜ੍ਞੋ ਵਾ ਵਿਵਿਧੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਚਾਰਂਨ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਯਜਨ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਉਚਾਰਣਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
ਆਚਾਰਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਆਚਾਰਾਤ੍ਕਿਂ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨਾਲ ਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ?
ਹਰਿਭਕ੍ਤੇਪਰਿ ਤਥਾ ਨਿਦਾਨਂ ਭਕ੍ਤਿਰਿष੍ਯਤੇ
ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮਸ੍ਤਲੋਕਾਨਾਂ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਮਾਤੇਤਿ ਗੀਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਭਕ੍ਤਿਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਧਾਰ੍ਂਮਿਕਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਕ ਲੋਕ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਸਦृਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯਜਨਨ੍ਦਨ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਜਨੰਦਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁष੍ਟੇ ਭਵੇਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪੁਮ੍ਭਿਃ ਸੁਕृਤੈਃ ਪੂਰ੍ਵਸਞ੍ਚਿਤੈਃ
ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਾਦਿਦੋषਨਿਰ੍ ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਸਨ੍ਤੋ ਲੋਕਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਕਾਃ
ਜੋ ਸੰਤ ਇੱਛਾ ਆਦਿ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ।
ਯਦਿ ਲਭ੍ਯੇਤ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਜੇ ਇਹ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਪੁੰਨ ਹੈ।
ਸਤ੍ਸਙ੍ਗਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਘਟਤੇ ਹਿ ਸਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਸੰਗ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।
ਸਨ੍ਤਃ ਸੂਕ੍ਤਿਮਰੀਚ੍ਯੋਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਰ੍ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸੰਤ ਉੱਚੀ ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਦਰਲੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਸਙ੍ਗੋ ਭਵੇਦ੍ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਹਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਦਾ ਲਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਲੋਕੋ ਭਵੇਤ੍ਕੀਦृਕ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
ਏਤਾਨ੍ਨਿਗਦਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਤੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਧਿਕੋ ऽਪਰਃ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ; ਤੈਥੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਯਮੁਵਾਚ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਵਿਮੋਚਿਤਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਗਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸ਼ਿਵਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ੍ਵਰੁਪਵਾਨ੍
ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸ਼ਿਵ-ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ।
ਜਗਤ੍ਯੇਕਾਰ੍ਣਵੀਭੂਤੇ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ,
ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਾਬ੍ਜਜਨ੍ਮਾਦ੍ਯੈਰਾਭੂषਿਤਤਨੂਰੂਹਃ
ਅਣਗਿਣਤ ਕਮਲਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਕਲਪਨੀਆ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਤ੍ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤਰੋ ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਗ੍ਰਾਸਂਬृਂਹਿਤਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਸਮੇਟਦਾ ਹੈ,
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਃ ਸ੍ਥਿਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਲੀਲਾਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮਹੇ ਸ਼ਿਤੁਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਉਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਰਿਰੇਕਃ ਸ੍ਥਿਤ ਇਤਿ ਮੁਨੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਹਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ
ਮੁਨੇ, ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਹਰੀ ਹੀ ਬਚਿਆ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਗ੍ਰਸ੍ਤੇਨ ਹਰਿਣਾ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਸੋ ऽਵਸ਼ੇषਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਉਂ ਬਚ ਗਿਆ?
ਹਰਿਕੀਰ੍ਤਿਸੁਧਾਪਾਨੇ ਕਸ੍ਯਾਲਸ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਾ ਯਤੇ
ਹਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਆਲਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮੇ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਸੋ ऽਤਪ੍ਯਤ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਤਪਸੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੋ ਦਾਨ੍ਤ ਸ੍ਤਤਾਪ ਸੁਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਦਮਦਾਰ ਤੇ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।