ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਵਾਪਿ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ 'ਚ ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ,
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਃ ਪ੍ਰਤੋष੍ਯ ਚ
ਪੰਡਿਤ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ,
ਤਤਃ ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ਗਙ੍ਗਾਂ ਵਿਧਿਨਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ
ਫਿਰ, ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਤੇ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਿਤਨ੍ਦੁਲਪ੍ਰਸ੍ਥੇਨ ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਪਯਸਾ ਤਥਾ
ਇਕ ਪ੍ਰਸਤ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਤ ਦੁੱਧ ਨਾਲ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਲਮਾਤ੍ਰਂ ਚ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਸਂਯੁਤਃ
ਹਰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਇਕ ਪਲ ਭਰ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ,
ਤਥਾ ਗੁਞ੍ਜਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਤ੍ਰਂ ਚ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਰੂਪ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਅੱਧਾ ਭਾਗ ਸੋਨਾ, ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵੀ,
ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਾਣਿ ਦੂਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਰੋਚਨਾ ਸਿਤਚਨ੍ਦਨਮ੍
ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ, ਦੂਬ, ਰੋਚਨਾ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ,
ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਮਹਾਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਚੈਵ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਓਙ੍ਗਙ੍ਗਾਯੈ ਨਾਰਾਯਣ੍ਯੈ ਸ਼ਿਵਾਯੈ ਚ ਨਮੋਨਮਃ
ਮੰਤ੍ਰ: 'ਓਮ, ਗੰਗਾ, ਨਾਰਾਇਣੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਪਾਯਾਂ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਮਾਹਿਤੈਃ
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਕੰਮ ਸਵੇਰੇ ਚੋਖੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਵਿष੍ਯਾਸ਼ੀ ਮਿਤਾਹਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਹਵਿਸ਼ ਖਾਣਾ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਣਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯੇषਾ ਗਙ੍ਗਾ ਦਿਵ੍ਯਵਪੁਰ੍ਦ੍ਧਰਾ
ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਸ ਲਈ ਗੰਗਾ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰੂਪਾ ਪੁਰਤਸ੍ਤਿष੍ਟਤ੍ਯੇਵ ਵਰਪ੍ਰਦਾ
ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ, ਦਿੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਭਵੇਚ੍ਛੁਭੇ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿष੍ਕਾਮਸ੍ਤੁ ਲਭੇਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤੇਨੈਵ ਜਨ੍ਮਨਾ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗਙ੍ਗਾਰ੍ਚਨਂ ਮੁਕ੍ਤਿਕਰਂ ਵ੍ਰਤਂ ਤ੍ਤ ਸਾਂਵਤ੍ਸਰਂ ਸ਼੍ਰੀਪਤਿਤੁष੍ਟਿਦਂ ਹਿ
ਗੰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਸ੍ਵਪੁਰੋਹਿਤਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਗਙ੍ਗਾਵ੍ਰਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਫਲਂ ਵਦ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾ
ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਜੀ, ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪਤ੍ਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਚਾਹਂ ਪੁਤ੍ਰਹੀਨਾ ਵਿਦਾਂਵਰ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਦੇਵਤਾਰਾਧਨਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਹ੍ਯਘਾਤ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਭਾਜ੍ਯ ਮੋਹਿਨੀਂ ਭੂਪ ਪ੍ਰਾਹ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਮੋਹਿਨੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ।
ਵृषਧ੍ਵਜੇਨ ਕਥਿਤਂ ਸ਼ਿਵੇਨ ਦਯਯਾ ਪੁਰਾ
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਬਲਦ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਦੇਵੈਸ੍ਤੁ ਭੁਕ੍ਤਂ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ऋषਿਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ, ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ।
ਸਰ੍ਵਾ ਵੇਲਾ ਅਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਕ੍ਤਭੋਜਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਅਯਾਚਿਤਾਦ੍ਵਾਰਂ ਨਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਕ੍ਤਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਉਹ ਮਿਲੇ ਜੋ ਬਿਨਾ ਮੰਗੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਮਿਲੇ, ਉਹੀ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮਧਃਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਨਕ੍ਤਾਸ਼ੀ षਟ੍ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਣਾ, ਤੇ ਛੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਾਯਤਨਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤੁ ਕृਸ਼ਰਂ ਘृਤਸਂਯੁਤਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ, ਘੀ ਵਾਲਾ ਚੌਲ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾष੍ਠਮੌਨੇਨ ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਜਿਹ੍ਵਾਲੌਲ੍ਯਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਕਾਠ ਦੀ ਚੁਪ ਰਹਿ ਕੇ ਖਾਣਾ, ਜੀਭ ਦੀ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।