ਪ੍ਰਭੁਃ ਪ੍ਰਥਮਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਯੋ ऽਨੁਕਲ੍ਪੇਨ ਵਰ੍ਤਯੇਤ੍
ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧੇਨੁਵਤ੍ਸੌ ਘृਤਸ੍ਯੈਤੌ ਸਿਤਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਾਂਬਰਾਵृਤੌ
ਘੀ ਲਈ ਗਾਂ ਤੇ ਵੱਛਾ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਮਸੂਤ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਢੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਿਤਸੂਤ੍ਰਸ਼ਿਰਾਲੌ ਚ ਸਿਤਕਂਬਲਕਂਬਲੌ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਧਾਗੇ ਹੋਣ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਉਨ ਦੇ ਕੰਬਲ ਪਾਏ ਜਾਣ।
ਵਿਦ੍ਰੁਮਕ੍ਰਮਗੋ ਪੇਤੌ ਨਵਨੀਤਸ੍ਤਨਾਨ੍ਵਿਤੌ
ਕੋੜਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਥਣ ਨਵੇਂ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।
ਸੁਵਰ੍ਣਸ਼ृਙ੍ਗਾਭਰਣੌ ਸ਼ੁਦ੍ਧਰੌਪ੍ਯਖੁਰਾਵੁਭੌ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਪਾਏ ਜਾਣ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਰਚਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਧੂਪਦੀਪੈਰਥਾਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾ ਕੇ, ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧੇਨੁਰੂਪੇਣ ਸਾ ਦੇਵੀ ਮਮ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੁ
ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਉਹ ਦੇਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਖਸ਼ੇ।
ਧੇਨੁਰੂਪੇਣ ਸਾ ਦੇਵੀ ਮਮ ਪਾਪਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤੁ
ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਉਹ ਦੇਵੀ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਸ਼ਕ੍ਰਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਯਾ ਧੇਨੁਰੂਪਾਸ੍ਤੁ ਸਾ ਸ਼੍ਰਿਯੇ
ਜੋ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਵੇ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਯਾ ਲੋਕਪਾਲਾਨਾਂ ਸਾ ਧੇਨੁਰ੍ਵਰਦਾਸ੍ਤੁ ਮੇ
ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਗਾਂ ਮੇਰੀ ਹੋਵੇ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਧੇਨੁਃ ਸਾ ਮੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੁ
ਜੋ ਗਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਖਸ਼ੇ।
ਵਿਧਾਨਮੇਤਦ੍ਧੇਨੂਨਾਂ ਸਰ੍ਵਾਸਾਮਿਹ ਪਠ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਸਭ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਇੱਥੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਾਸਾਂ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕਂ ਸ਼ृਣੁ ਮੋਹਿਨਿ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ; ਸੁਣੋ ਮੋਹਿਨੀ।
ਤਿਲਧੇਨੁਸ੍ਤृਤੀਯਾ ਚ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਜਲਸਂਜ੍ਞਿਤਾ
ਤੀਜੀ ਤਿਲ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਹੈ, ਚੌਥੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮੀ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਧੇਨੁਰ੍ਦਧਿਧੇਨੁਸ੍ਤਥਾष੍ਟਮੀ
ਸੱਤਵੀਂ ਸ਼ੱਕਰ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਅਠਵੀਂ ਦਹੀਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਹੈ।
ਕੁਂਭਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਦ੍ਰਵਧੇਨੂਨਾਂ ਚੇਤਰਾਸਾਂ ਤੁ ਰਾਸ਼ਯਃ
ਦਰਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁੰਭਾਂ ਵਿਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ।
ਨਵਨੀਤੇਨ ਤੈਲੇਨ ਤਥਾ ਕੇ ऽਪਿ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਕਈ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਨਵੀਂ ਮੱਖਣ ਤੇ ਤੇਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਵਾਹਨਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਦਾ ਪਰ੍ਵਣਿ ਪਰ੍ਵਣਿ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਨਾਲ, ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ, ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨੇਕਯਜ੍ਞਫਲਦਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਇਹ ਕਈ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
ਯੁਗਾਦੌ ਚੈਵ ਮਨ੍ਵਾਦੌ ਚੋਪਰਾਗਾਦਿਪਰ੍ਵਸੁ
ਯੁਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਤੇ, ਮਨੂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਤੇ ਗ੍ਰਹਣ ਆਦਿ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ,
ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਵਾਪਿ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ 'ਚ ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ,
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਃ ਪ੍ਰਤੋष੍ਯ ਚ
ਪੰਡਿਤ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ,
ਤਤਃ ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ਗਙ੍ਗਾਂ ਵਿਧਿਨਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ
ਫਿਰ, ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਤੇ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਿਤਨ੍ਦੁਲਪ੍ਰਸ੍ਥੇਨ ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਪਯਸਾ ਤਥਾ
ਇਕ ਪ੍ਰਸਤ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਤ ਦੁੱਧ ਨਾਲ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਲਮਾਤ੍ਰਂ ਚ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਸਂਯੁਤਃ
ਹਰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਇਕ ਪਲ ਭਰ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ,
ਤਥਾ ਗੁਞ੍ਜਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਤ੍ਰਂ ਚ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਰੂਪ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਅੱਧਾ ਭਾਗ ਸੋਨਾ, ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵੀ,
ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਾਣਿ ਦੂਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਰੋਚਨਾ ਸਿਤਚਨ੍ਦਨਮ੍
ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ, ਦੂਬ, ਰੋਚਨਾ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ,
ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਮਹਾਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਚੈਵ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਓਙ੍ਗਙ੍ਗਾਯੈ ਨਾਰਾਯਣ੍ਯੈ ਸ਼ਿਵਾਯੈ ਚ ਨਮੋਨਮਃ
ਮੰਤ੍ਰ: 'ਓਮ, ਗੰਗਾ, ਨਾਰਾਇਣੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਪਾਯਾਂ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਮਾਹਿਤੈਃ
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਕੰਮ ਸਵੇਰੇ ਚੋਖੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।