ਸੋਮਦ੍ਵੀਪਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਵਾਰਾਣਸੀਸਮਮ੍
ਸੋਮਦਵੀਪ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਗਿਨੀ ਗਙ੍ਗਯਾ ਯਤ੍ਰ ਸਂਗਤਾ
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੀ ਭੈਣ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਜਹ੍ਨੁਹ੍ਰਦੇ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਸ੍ਨਾਤੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਹਿ ਮੋਹਿਨਿ
ਜਹਨੂ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਮਹਾਂ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੋਹਨੀ, ਸਚਮੁਚ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਦਿਤਿਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਯਤ੍ਰਾਵਾਪਾਦਿਤਿਰ੍ਹਰਿਮ੍
ਫਿਰ ਆਦਿਤੀ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਦਿਤੀ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯਂ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਰ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਉਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦਾ ਮਹਾਂ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਪ ਕਰੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਣੀਨਾਮਤੀਰ੍ਥਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣੀ ਤੁ ਵਾਸਵਮ੍
ਇੰਦਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਪੁਣ੍ਯਦਂ ਸ੍ਨਾਤਕਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚਰਨ੍
ਉਹ ਤੀਰਥ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਤੀਰ੍ਥਂ ਤਪਸਾ ਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਮਰੋ ਹਰੇਃ
ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੀਰਥ ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੀ ਨੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਤੁ ਗਙ੍ਗਾਤੋ ਯਮੁਨਾਗਤ
ਫਿਰ ਦਕਸ਼ ਪ੍ਰਯਾਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯਮੁਨਾ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਇਵ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਾਂਗ ਅਖੂਤ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨਾ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਿ ਨृਪਪ੍ਰਿਯੇ
ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ।
ਤੇषਾਂ ਕੁਲਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤੁ ਭਵਾਤ੍ਤਾਰਯਤੇ ਸ਼ਿਵਾ
ਉਹ ਸੁਭਾਗੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਸਮੇਤ ਤਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼ਗੁਣਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥਾ ਦ੍ਵਿਜਪਾਵਨੀ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਮੋਹਿਨਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍
ਉਹ ਅਖੂਤ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੋਹਨੀ, ਜੋ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।
ਤਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਿਤਰਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਸਿਨਃ
ਇੰਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਪਿਤਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਰ੍ਪ੍ਯਮਾਣਾਃ ਪਰਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਗਙ੍ਗਾਜਲੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਪਿਤॄਂਸ੍ਤਰ੍ਪਯੇਦ੍ਗਙ੍ਗਾਮਭਿਗਮ੍ਯ ਸੁਰਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰੇ।
ਕੁਸ਼ੈਸ੍ਤਿਲੈਰ੍ਗਾਙ੍ਗਜਲੈਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍
ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਤਰ੍ਪਿਤਾ ਗਾਙ੍ਗਜਲੈਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਿਧੇਰ੍ਵਚਃ
ਜੋ ਪੂਰਵਜ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਪਿਤਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਪ੍ਰੀਤਾਃ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਃ
ਗੰਗਾ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵਜ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁਕ੍ਤਾਜਾਲਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨ੍ਵੇਣੁਵੀਣਾਨਿਨਾਦਿਤਾਨ੍
ਮੁਕਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵੰਸਰੀ ਤੇ ਵੀਣਾ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਦੇਹਰੁਚਿਰਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਭੋਗਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਆਨੰਦ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਤੁ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਲਿਙ੍ਗਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਣਿ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਬਹੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ
ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਯਜਨ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਵਾਲੇ ਯਜਨ—
ਪਿਤॄਨੁਦਿਸ਼੍ਯ ਵਾ ਦੇਵਾਨ੍ਗਙ੍ਗਾਂਭਿਭਿਃ ਪ੍ਰਸਿਂਚਯੇਤ੍
ਉਹ ਪੂਰਵਜਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੇ।
ਮृਤ੍ਕੁਂਭਾਤ੍ਤਾਮ੍ਰਕੁਂਭੈਸ੍ਤੁ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਘੜੇ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਵਮਰ੍ਘੇ ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯੇ ਬਲਿਪੂਜਾਦਿषੁ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਘ, ਨੈਵੇਦ, ਬਲੀ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ—
ਵਿਭਵੇ ਸਤਿ ਯੋ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਧਿਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਸਮਰਥ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੋਹ ਵਜੋਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰੇ—
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵਰਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਗਙ੍ਗਾਜਲੈਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਘृਤਸ੍ਨਾਨਸਮਂ ਬੁਧਾਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਘੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।