ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ੍ਵਯਮਸ੍ਯਾਵਿਰੋਧਤਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਵੇਖਦਾ,
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਜਨ੍ਤੂਨਾਮਕ੍ਲੇषਜਨਨਂ ਹਿ ਤਤ੍
ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਕਾਰ੍ਯਸਹਾਯਤ੍ਵਮਕਾਰ੍ਯਪਰਿਪਨ੍ਥਿਤਾ
ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲਤ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਚ੍ਛਾਨੁਵृਤ੍ਤਕਥਨਂ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਵੇਕਿਨਃ
ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਲੋਕੇ ਦ੍ਵੇषਿਣੋ ਮੂਰ੍ਖਾਃ ਕੁਮਾਰ੍ਗਰਤਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਾਲੇ, ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਗਲਤ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ ਮਨ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ,
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਵੇਕੇਨ ਵੇਦਮਾਰ੍ਗਾਨੁਸਾਰਿਣਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਵੇਦ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਹਰਿ ਭਕ੍ਤਿਕਰਂ ਯਤ੍ਤਤ੍ਸਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰਿਰਞ੍ਚਿਤਮ੍
ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿਆਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਦਿਦਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿਧਿਨਾ ਪੂਜਯਾਮਿ ਤਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਯੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਮਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਿਤ੍ਰੇषੁ ਵਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਚ ਤਥਾ ਨृਪ
ਦੋਸਤ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਇਕਸਾਰਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ,
ਏਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਪਃ ਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾ ਨृਣਾਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਗੁਣ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਮਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਅਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਾ ਮੰਤਰ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਿਯਕਰਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਤਤ੍ਪਰਮ੍
‘ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਇਆ’ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਯੋਃ ਸਮਂ ਫਲਂ ਰਾਜਨ੍ਨष੍ਟਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਰ੍ਣਯੋਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਗੁੰਮ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚਚਕ੍ਰਧਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਮਯਮ੍
ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚਕਰਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਕਲੀਫ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ,
ਕਿਰੀਟਕੁਣ੍ਡਲਧਰਂ ਨਾਨਾਮਣ੍ਡਨਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਜੋ ਮਕੁਟ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਦੇਵਂ ਸੁਰਾਸੁਰਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍
ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮੀ ਜ੍ਞਾਨਰੁਪੀ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਉਹ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਪੂਰਾ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇ ऽਸ੍ਤੁ ਤਪਃ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛ ਲਬ੍ਧੁਂ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਕਦੀਰ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਵੇਂ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਏਂ।
ਪਰਮਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਪਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਪੇਦੇਤਪਸੇ ਵਨਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਾਦੇਸ਼੍ਵਰੇ ਮਹਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ऽਤਿਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਨਾਦੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਕृਤਾਤਿਥ੍ਯਰ੍ਹਣਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹੋਮਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਦਾ ਹਵਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਪਤ੍ਰੈਃ ਪੁष੍ਪੈਃ ਫਲੈਸ੍ਤੋਯੈਸ੍ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਹਰਿਪੂਜਕਃ
ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਰੋਜ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਾਸ਼ਨੋ ऽਭਵਤ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਝੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਸੀ।
ਨਿਰੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸ ਸ੍ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤੁਂ ਤਤਃ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬਿਨਾ ਸਾਹ ਲਏ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਤਾਣਿ ਨਿਰੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸਪਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਸਠੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਵਹ੍ਨਿਤਾ ਪਿਤਾਃ
ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅੱਗ ਤੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਡਰ ਗਏ।
ਅਸ੍ਤੁਵਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਪਾਲਕਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ।