ਯੋ ਨ ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛੇਤ ਜੀਵਨਂ ਜੀਵਨਾਯ ਵੈ
ਜੇ ਕੋਈ ਜੀਵਨ ਲਈ ਜੀਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ—
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਦੇਯਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਅਭੀष੍ਟਂ ਵਰਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰੇ, ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ।
ਕਿਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਵਿਬੁਧਾਸ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਵਰਾਨਨੇ
ਸੋਹਣੀਏ, ਰੱਬ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ?
ਵਿਬੁਧੈਰ੍ ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤਾ ਤੁ ਮੋਹਿਨੀ ਲੋਕਮੋਹਿਨੀ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾਣ ਵਾਲੀ ਮੋਹਿਨੀ—
ਧਿਗਿਦਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਹ੍ਯਂ ਯੇਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਸਾਧਿਤਮ੍
ਹਾਏ, ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦੀ, ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਨ ਤੁ ਲੁਪ੍ਤਂ ਹਰਿਦਿਨਂ ਨ ਭੁਕ੍ਤਂ ਹਰਿਵਾਸਰੇ
ਪਰ ਹਰੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਨਾ ਤਾਂ ਵਿਅਰਥ ਗਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਮੌਜ-ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਲੰਘਿਆ।
ਗਤੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਮ ਰੁਕ੍ਮਾਙ੍ਗਦੋ ਹਰਿਮ੍
ਰੁਕਮਾਂਗਦ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਵਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਹਂਸਂ ਸ਼ੁਚਿਪਦਂ ਵ੍ਯੋਮ ਪ੍ਰਣਵਂ ਬੀਜਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਸ ਹੰਸ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਚਰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ, ਓਂਕਾਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਬੀਜ ਹੈ—
ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਵਿਯਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਧ੍ਯੇਯਧ੍ਯਾਨਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਖਾਲੀਪਨ ਨੂੰ, ਆਕਾਸ਼-ਸਰੂਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ—
ਪਰਂ ਧਾਮ ਮਨੋਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਂ ਜਗਨ੍ਮਯਮ੍
ਉਸ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਨ ਹੀ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੁਰਖ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ—
ਤਸ੍ਮਿਂਲ੍ ਲਯਮ੍ ਅਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਿਂ ਨੁ ਮੇ ਜੀਵਿਤੇ ਫਲਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ?
ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਤੁ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭृਤ੍ਯਾ ਵੇਤਨਭੋਕ੍ਤਾਰੋ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਭੂਤਲੇ ਹਯਾਃ
ਜੋ ਨੌਕਰ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਥਂ ਵਰਂ ਤੁ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਭਵਤਾਂ ਨਾਕਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ, ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ, ਕਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ ਲਵਾਂ?
ਅਨृਣਾਸ੍ਤੁ ਭਵਿष੍ਯਾਮਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਚੋਪਕृਤਿਂ ਤਵ
ਆਓ, ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਈਏ।
ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਫਲਭਾਗ੍ਦੇਵਿ ਤਾਦृਸ਼ਾਰ੍ਥੇ ਕृਤਸ੍ਯ ਤੁ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਐਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਸਿਰਫ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨृਪਤੇਰਾਜਗਾਮਾਥ ਪੁਰੋਧਾਃ ਪਾਵਕਪ੍ਰਭਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਕੋਲ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਰਾਜ ਪੁਰੋਹਿਤ ਆ ਗਿਆ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦੇ ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਣੇ ਨਿਰ੍ਗਤੋ ਜਲਮਧ੍ਯਤਃ
ਜਦੋਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
ਸਕ੍ਰੋਧੋ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਦੇਵਵृਨ੍ਦਮੁਪਾਗਤਃ
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਰਿਸੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਧਿਗਿਮਾਂ ਧਿਗ੍ਦੇਵਸਂਘਂ ਕਰ੍ਮ ਧਿਕ੍ਪਾਪਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਇਹ ਵੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਵੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਪ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਭਵਨ੍ਤੋ ਯਚ੍ਚ ਦਾਤਾਰੋ ਮੋਹਿਨ੍ਯਾ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਵਰਮ੍
ਤੁਸੀਂ, ਦਾਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਜੋ ਮੋਹਿਨੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—
ਨਾਸ੍ਮਾ ਹਿ ਲੋਕੇ ਭਵਤੀਹ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮਿਦ੍ਧਵਹ੍ਨੌ ਪਤਨੇ ऽਪਿ ਦੇਵਾਃ
ਉਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਭੜਕਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਡਿੱਗ ਪਵੇ।
ਨ ਚਾਪਿ ਚਾਸ੍ਯਾ ਭਵਤੀਹ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮਿਦ੍ਭਵਹ੍ਨੌ ਪਤਨੇ ऽਪਿ ਦੇਵਾਃ" ਪ੍ਰਿਯਾਯੁਤਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਪਦਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਚਕਾਰ ਭੂਮਿਂ ਨृਪਵਰ੍ਜਿਤਾਂ ਚ
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ; ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਚਾਪਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਨਿਕਟੇ ਚ ਦੇਵਾ ਨਾਪ੍ਯੇਤੁ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦਮਵ੍ਯਯਂ ਯਤ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਵੀ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਅਟੱਲ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।
ਧਿਰਜੀਵਨਂ ਕਰ੍ਗ੍ਮਵਿਗਰ੍ਹਿਤਾਯਾ ਦੇਵਾਃ ਸਦਾ ਪਾਪਸਮਾਰਤਾਯਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਜੋ ਔਰਤ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਦਾ ਪਾਪਾਂ ਵਲ ਹੀ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ।
ਹਤ੍ਵਾ ਧਰਾਂ ਸਮਸ੍ਤਾਂ ਵਾ ਕਾਂ ਗਤਿਂ ਯਾਸ੍ਯਤੇ ਸੁਰਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਜੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਲਵੇਗੀ?
ਸਰ੍ਵਦਾਪ੍ਯਨਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭੁਜ੍ਯਤਾਂ ਹਰਿਵਾਸਰੇ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੀ ਆਖਦੀ ਰਹੀ ਹੈ: 'ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇਹ ਸਭ ਭੋਗਿਆ ਜਾਵੇ।'
ਭੁਜ੍ਯਤਾਂ ਵਾਸਰੇ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਹਨ੍ਯਤਾਂ ਗੌਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਦਿਨ ਇਹ ਸਭ ਭੋਗਿਆ ਜਾਵੇ; ਗਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।
ਏਤਦਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਜ੍ਞਾਨਨਾਂ ਤੁ ਨ ਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਗਦਿਤਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸ਼ਤੇਨ ਹਿ
ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵੀ ਸੌ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।