ਰਾਜਨ੍ ਜਗੁਰ੍ਗੀਤਮਤੀਵ ਰਮ੍ਯਂ ਦੇਵਾਙ੍ਗਨਾਃ ਸਂਨਨृਤੁਰ੍ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚੀਆਂ।
ਹਰੇਸ੍ਤਨੌ ਭੂਮਿਪਤਿਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਸਦਾਰਪੁਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਲਿਪਿਂ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜ੍ਯ
ਹਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭੀਤਃ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ਤਿਕਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਦੇਵਂ ਚਤੁਰਾਨਨਂ ਰੁਦਨ੍
ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰੋਦਿਆਂ ਚੌਂਹ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਵਿਧੇਹਿ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਕਰੋਮਿ ਤਾਤ ਨਿਦੇਸ਼ਨਂ ਮਾਸ੍ਤੁ ਮਦੀਯ ਦਣ੍ਡਮ੍
ਆਗਿਆ ਦੇ, ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਮੋਹਿਨੀ ਨਿष੍ਫਲਾ ਜਾਤਾ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਜਨਨੇ ਯਥਾ
ਮੋਹਿਨੀ ਬੇਫਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਜਣਮ ਵੇਲੇ ਬਾਂਝ ਔਰਤ।
ਲੋਕਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਵੈਕੁਂਣ੍ਠਂ ਨ ਮਾਂ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
ਲੋਕ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਤਥਾਪਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਨ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ।
ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਲੋਕਂ ਲੁਪ੍ਤਪਾਪਾਃ ਪਿਤਾਮਹ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਯਾਤਿ ਤਵ ਸਾਮੀਪ੍ਯਂ ਨ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਲੋਕਗਰ੍ਹਿਤਾ
ਉਹ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੋਗਦਾ।
ਰਵਿਪੁਤ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕਮਲਾਸਨਃ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਮਲ-ਆਸਨ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਮੋਹਿਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧਾਯਾਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮੋ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਜਦੋਂ ਮੋਹਿਨੀ ਜਾਗੇਗੀ, ਹੇ ਸੂਰਜ, ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ।
ਤਤੋ ਦੇਵ ਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ,
ਸਮਾਯਾਤਾ ਮਹੀਪਾਲ ਨਾਰੀਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਤੁਮ੍
ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ।
ਤੇਜੋਹੀਨਾਂ ਨਿਰਾਨਨ੍ਦਾਂ ਸ਼ੁष੍ਕਤੋਯਾਂ ਨਦੀਮਿਵ
ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਰਹਿਤ, ਸੁੱਖੀ ਤੇ ਬੇਰੰਗ ਨਦੀ।
ਪਰਾਜਿਤੋ ਯਥਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਲ੍ਮਾਨਕੁਸੁਮਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ, ਜਾਂ ਸੁਗੰਧ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਫੁੱਲ।
ਗਤਸ਼ਾਲਿਸ੍ਤੁ ਕੇਦਾਰੋ ਨਿष੍ਪ੍ਰ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਧਾਨ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਖੇਤ ਸੁੰਞਾ ਹੋਵੇ।
ਮਨ੍ਥਾਨਂ ਨਵਨੀਤੇ ਵਾ ਉਦ੍ਧृਤੇ ਧਰਣੀਪਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਮਥਣ ਤੋਂ ਮੱਖਣ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਹਤ ਨਾਥਾਂ ਤੁ ਯੁਵਤੀਂ ਧਾਨ੍ਯਹੀਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਨਾਥ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਕੁੜੀ, ਜਾਂ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੰਤਾਨ।
ਪृਥ੍ਵੀਂ ਭੂਪਾਲਹੀਨਾ ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀ ਯਥਾ ਨृਪ
ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਵੇ।
ਜਲਹੀਨਂ ਯਥਾ ਕੁਂਭਂ ਪਙ੍ਕਸ੍ਥਂ ਗੋਪਤਿਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਘੜਾ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਗੋਪਾਲੀ ਚੀਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ।
ਭਗ੍ਨਕ੍ਰਿਯਂ ਯਥਾ ਵੈਦ੍ਯਂ ਭਗ੍ਨਸ਼ਾਖਂ ਯਥਾ ਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਵਿਧੂਮ ਇਵ ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਚਿਰ੍ਵਿਰਸ਼੍ਮਿਰਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੱਤ ਲੌਂ ਦੀ ਅੱਗ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋਵੇ।
ਅਤृਪ੍ਤਃ ਕਾਨ੍ਤਯਾ ਕਾਨ੍ਤਃ ਪਨ੍ਨਗਸ਼੍ਚ ਵਿषੋਜ੍ਝਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸੱਪ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਿਰੋਭ੍ਰष੍ਟਾ ਯਥਾ ਮਾਲਾ ਪਰ੍ਵਤੋ ਧਾਤੁਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਮਾਲਾ ਦਾ ਸਿਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਖਣਿਜ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਵੇ।
ਸ੍ਵਰਹੀਨਂ ਯਥਾ ਸਾਮ ਪਦ੍ਮਹੀਨਂ ਯਥਾ ਸਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਮ ਗੀਤ ਬਿਨਾ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੁੰਨ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਮਲਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਝੀਲ ਸੁੰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ—
ਜ੍ਞਾਨਂ ਮਮਤ੍ਵਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪੁਮਾਂਸਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਵਿਨਾ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੈਰਾ-ਤੇਰਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸਵਭਾਵ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਅਧੂਰਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤੇਜੋਹੀਨਾਂ ਤਥਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਮੋਹਿਨੀਂ ਤੇ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੋਹਿਨੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਵੇਖਿਆ।
ਆਕ੍ਰੋਸ਼ਵਚਨੈਃ ਕ੍ਰੂਰੈਃ ਪੁਤ੍ਰਹਤ੍ਯਾਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਕਠੋਰ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਾਲੇ ਪਾਪ ਸਮੇਤ—
ਸ੍ਵਵਾਕ੍ਯਪਾਲਨਾਂ ਚਣ੍ਡਾਮੁਚੁਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਬਾਰੇ ਸਖ਼ਤ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਨਹਿ ਮਾਧਵਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਮਾਨਖਣ੍ਡਨਮ੍
ਮਾਧਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।