ਸਾ ਭਕ੍ਤਿਃ ਪृਥਿਵੀਪਾਲ ਤਾਮਸੀ ਚੋਤ੍ਤਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤਾਮਸੀ ਭਗਤੀ ਤਾਮਸ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਾ ਰਾਜਸ੍ਯਧਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਜੋ ਭਗਤੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਯੇਤ੍ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਾ ਮਧ੍ਯਾ ਰਾਜਸੀ ਮਤਾ
ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਰਾਜਸੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਮੱਧਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਰਾਜਸ੍ਯੁਤ੍ਤਮਾ ਭਕ੍ਤਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਰਾਜਸੀ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯੋਪੇਤਃ ਸਾ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ੍ਯਧਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਭਗਤੀ ਸਤਵਿਕ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸਂਯੁਤੋ ਭੂਯਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀ ਮਧ੍ਯਮਾ ਤੁ ਸਾ
ਫਿਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਭਗਤੀ, ਸਤਵਿਕ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਮੱਧਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤੀਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾ ਸਾ ਤੁ ਉਤ੍ਤਮਾ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਭਗਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸਤਵਿਕ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਨ੍ਮਯਤ੍ਵੇਨ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸਾ ਭਕ੍ਤਿਰੁਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਾ
ਜੋ ਭਗਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਯਃ ਸਤਤਂ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦੁਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਤਤ੍ਤੇ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੁਮਤੇ ਸਾਵਧਾਨਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀ ਭਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲ ਪ੍ਰਦਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਸਤਵਿਕ ਭਗਤੀ ਸਭ ਇੱਛਤ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣੋ ਵਿਰੋਧੇਨ ਭਕ੍ਤਿਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਵੀ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਤੁष੍ਯਤੇ ਵਿष੍ਣੁਰਾਚਾਰੇਣੈਵ ਤੁष੍ਯਤੇ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਸਿਰਫ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਆਚਾਰਪ੍ਰਭਵੋ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭੁਰਚ੍ਯੁਤਃ
ਧਰਮ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਚੁਤ ਹੈ।
ਸਦਾਚਾਰਵਿਹੀਨਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਾ ਅਪ੍ਯਸੁਖਪ੍ਰਦਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਯਤ੍ਤੁ ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਭੂਯਸ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਗਦਿਤਂ ਮਯਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਹੋਰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣਮਣੀਯਾਂਸਂ ਸੁਖਮੇष੍ਯਸਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਕਤਮ੍
ਤੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।
ਦ੍ਵਯੋਰਨ੍ਤਰਦृਗ੍ਯਾਤਿ ਨਰਕਾਰਨ੍ਕੋਟਿਸ਼ਃ ਖਲਃ
ਜੋ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਫੁਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੁਰਾ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖਾਂ ਵਾਰੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੇਦਕृਦ੍ਦੁਃਖਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਇਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰਘ ਚ
ਫੁਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਥੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ।
ਵਸਨ੍ਤਿ ਨਰਕੇ ਤੇ ਤੁ ਰਾਜਂਸ੍ਤਵ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਹੁਣ ਨਰਕ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਗਙ੍ਗਾ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪਾਪਾਨਿ ਨਾਸ਼ਯਤ੍ਯੇਵ ਭੂਪਤੇ
ਰਾਜਾ, ਗੰਗਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਯਤਿ ਵਿष੍ਣੁਸਦਨਂ ਸ੍ਪृष੍ਟਾ ਗਾਙ੍ਗੇਨਰ ਵਾਰਿਣਾ
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛੂਹੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਸਰ੍ਵਪਾਪਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਭਵਨਂ ਹਰੇਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿਰ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਗਙ੍ਗਾਬਿਨ੍ਦ੍ਵਭਿषੇਚਨਾਤ੍
ਗੰਗਾ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਕਰਮ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜਃ ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇਤਦਾ
ਧਰਮ ਰਾਜ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਰੰਤ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਸਚਿਵੇषੁ ਯਯੌ ਵਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਤੁਹਿਨਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ृਙ੍ਗੇषੋਡਸ਼ਯੋਜਨੇ
ਆਖਰੀ, ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ, ਜੋ ਸੋਲਾਂ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ,
ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾਨਯਾਮਾਸ ਗਙ੍ਗਾਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪਾਵਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਿਆਇਆ।
ਕਥਮਾਨੀਤਵਾਨ੍ਗਙ੍ਗਾਮੇਤਨ੍ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਗੰਗਾ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆਈ ਗਈ ਸੀ; ਤੂੰ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛਨ੍ਹਿਮਾਦ੍ਰਿਂ ਤਪਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਗੋਦਾਵਰੀ ਤਟਮ੍
ਹਿਮਾਲਿਆ 'ਤੇ ਤਪ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਕृष੍ਣਸਾਰਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਮਾਤਙ੍ਗਗਣਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਰਾ ਹਿਰਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।