ਭਵਤਰਣਿਵਹਿਤ੍ਰਪਾਦਪਦ੍ਮ ਪ੍ਰਕਟੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ ਪੁਰਾਣ ਪੂਰ੍ਣਬਾਹੋ
ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਬੇੜੀ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਤੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਪੂਰੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਤਵ ਵਰਦ ਵਰੇਣ੍ਯਮਙ੍ਘ੍ਰਿਯੁਗ੍ਮਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਘਾਰ੍ਦਿਤਂ ਪ੍ਰਪਾਹਿ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਦਾਤਾਰ, ਚੋਟੀ ਦੇ, ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ।
ਨਹਿ ਮਮ ਗਤਿਦਂ ਪੁਰਾਣਪੁਂਸੋ ऽਨ੍ਯਦਿਤਿ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਯਾ ਪ੍ਰਸੀਦऽਮੇਦ੍ਯ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਡਿਆਈ ਜੋਗ, ਮਿਹਰ ਕਰ।
ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਸਹਸਾ ਮਾਧਵੋ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਾਧਵ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਾਯ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਨਾਮ ਵਿਧृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ।
ਵਰਂ ਵृਣੁ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯੇ ऽਹਂ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਤਸ੍ਤਵ
ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਵਰ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪੀਡਿਤਾਤ੍ਮਾ ਜਗਾਦੇਦਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਹਰਿਮ੍
ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ:
ਤ੍ਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸੀਮਾਬਾਹ੍ਯਸ੍ਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਯਦੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ,
ਮਮ ਨਿਰ੍ਗਮਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਮਾਂ ਪੁਨਰੇष੍ਯਤਿ
ਜਦ ਮੈਂ ਇਥੋਂ ਨਿਕਲਾਂਗਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਭਵਤ੍ਤੂष੍ਣੀਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ੈਵਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਸ਼ਿਵਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਪਯਾ ਸਂਪਰੀਤਸ੍ਯ ਮਾਧਵਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਮਾਧਵ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਜੋ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੁਜਜਨਮ।
ਮਾਧਵਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਤਤ੍ਰ ਸਸ੍ਨੌ ਦੇਵੋ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਮਾਧਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਉਥੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਕਪਾਲਮੋਚਨਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਗਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ 'ਕਪਾਲਮੋਚਨ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।
ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਸ਼ਂਭੁਸ੍ਤੁ ਨਿਬਦ੍ਧਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ।
ਸੂਰ੍ਯਾਯੁਤਸਮਪ੍ਰਖ੍ਯ ਦਿਗਂਬਰਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਨੰਗ ਧਾਰੀ ਤਪਸਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਯੈਰ੍ਵਿਘ੍ਨੈਰਭਿਭੂਤਾਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਕਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਨਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਸ਼ੈਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਰਾਕੁਲਾਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਯੁਤਾਃ ਸਂਤੋ ਨਿਵਸਂਤ੍ਤਯਤ੍ਰ ਨੀਰੁਜਃ
ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਤ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਨਾਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਨ ਜਪਂ ਨ ਸੁਰਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਪ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਮृਤ੍ਯੁਂ ਪ੍ਰਾਤ੍ਯੁਂ ਨਰਃ ਕਾਮਂ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੌਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਗਿਨੀਮਪਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਰਤਧਾਰਿਣਾਮ੍
ਇਥੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਿਆ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ।
ਵਿਯੋਜਿਤਾ ਤੁ ਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੇਨ ਦੁष੍ਟੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਮੰਦ ਰਾਖਸ ਵਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਸੀ—
ਏष ਪ੍ਰਭਾਵੋ ऽਪਿ ਹਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਮ
ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਵੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਭੂਤਵ੍ਯਭਵਿष੍ਯਾਣਿ ਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਞਾਨਕृਤਾਨਿ ਚ
ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ, ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮ—
ਯਸ੍ਯਾਂ ਮृਤਾ ਦੁਃਖਮਨਨ੍ਤਮੁਗ੍ਰਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾ ਯਮਯਾਤਨਾਂ ਨੋ
ਹੇ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਇਥੇ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ ਦੀਆਂ ਅੰਤਹੀਣ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪੀੜਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦਾ।
ਪृष੍ਠਾਤ੍ਕਰੋਣੁਰੂਪਿਣ੍ਯਾਃ ਸਕਨ੍ਯੋ ऽਵਾਤਰਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਹਿਰਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਇਕ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਤਰੇ।
ਕ੍ਸ਼ਪਾਚਰੀ ਕ੍ਸ਼ਪਾਨਾਥਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਸ੍ਤਨੀ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ, ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਉਸਦੇ ਸਿਨੇ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਉੱਚੇ ਸਨ।
ਬਾਹ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਥਿਤ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪੁਰਪਾਲਮੁਵਾਚ ਹ
ਬਾਹਰੀ ਰਖਿਆ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਾਖੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂ ਰਤ੍ਨਸ਼ਾਲਾਂ ਪੁਰਾ ਹृਤਾਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਆ ਗਈ ਹਾਂ—ਉਹ ਰਤਨ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ?