ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸੀਮਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਤਯ ਧੂਰ੍ਜਟਿਃ
ਧੂਰਜਟੀ ਨੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਤੁष੍ਟਾਵ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਾਧਵਂ ਵਨ੍ਦ੍ਯਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਧਵ, ਜੋ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਮਧੁਮਥਨ ਨृਸਿਂਹ ਪੀਤਵਾਸੋ ਗਰੁਡਾਧਿष੍ਠਿਤ ਮਾਧਵਾਦਿਦੇਵ
ਹੇ ਮਧੁ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਨਰਸਿੰਘਾ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਮਾਧਵ, ਆਦਿ ਦੇਵ,
ਸੁਰਵਰਕਰੁਣਾਰ੍ਣਵਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਿਨ੍ਨਲਿਨਾਕ੍ਸ਼ਾਧਿਪਤੇ ਵਿਭੋ ਪਰੇਸ਼
ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰਾਜਾ,
ਕਲਿਕਲੁषਹਰਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਦ੍ਮਯੁਗ੍ਮ ਗृਣਦਾਤ੍ਮਪ੍ਰਦ ਕੂਰ੍ਮ ਕਸ਼੍ਯਪੋਤ੍ਥ
ਕੂਰਮ, ਜੋ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੇ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨ ਕਲਿਯੁਗ ਦੀ ਮੈਲ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈਂ।
ਭਵਭਯਹਰ ਭਕ੍ਤਵਸ਼੍ਯ ਗੋਪ ਪ੍ਰਣਤ੍ਤੋਦ੍ਧਾਰਕ ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤਿਨਾਮ੍
ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ, ਭਗਤਾਂ ਵਲੋਂ ਵਸ਼ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਗੋਆਲਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ, ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਚੰਗਿਆਈ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਕਮਲਕਰ ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਯਾ ਧਿਵਾਸ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮੋਨ੍ਮਥਨ ਤ੍ਰ੍ਯਧੀਸ਼ਵਨ੍ਦ੍ਯ
ਤੂੰ ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਲੱਖਮੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰੀਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈਂ।
ਹਲਧਰ ਦੁਰਿਤਾਪਹ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤ੍ਰਿਗੁਣਵ੍ਯਾਪ੍ਤ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਿਕਾਲਦਕ੍ਸ਼
ਹਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਤਿੰਨ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਰਵਿਸ਼ਸ਼ਿਨਯਨ ਪ੍ਰਗਲ੍ਭਚੇष੍ਟ ਪ੍ਰਧੁਤਧ੍ਵਾਨ੍ਤ ਨਵਾਂਬੁਦਾਭ ਮੇਸ਼
ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਵਰਗੀਆਂ, ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਨਿਰਭਉ ਹਨ, ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ, ਹੇ ਮੇਸ਼।
ਅਘਬਕਵृषਕੇਸ਼ਿਪੂਤਨਾਨ੍ਤ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰੋਵਾਲਿਦਸ਼ਾਸ੍ਯਭੇਦਕਾਰਿਨ੍
ਅਘ, ਬਕ, ਵ੍ਰਿਸ਼, ਕੇਸ਼ੀ, ਪੂਤਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ।
ਭਵਤਰਣਿਵਹਿਤ੍ਰਪਾਦਪਦ੍ਮ ਪ੍ਰਕਟੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ ਪੁਰਾਣ ਪੂਰ੍ਣਬਾਹੋ
ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਬੇੜੀ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਤੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਪੂਰੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਤਵ ਵਰਦ ਵਰੇਣ੍ਯਮਙ੍ਘ੍ਰਿਯੁਗ੍ਮਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਘਾਰ੍ਦਿਤਂ ਪ੍ਰਪਾਹਿ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਦਾਤਾਰ, ਚੋਟੀ ਦੇ, ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ।
ਨਹਿ ਮਮ ਗਤਿਦਂ ਪੁਰਾਣਪੁਂਸੋ ऽਨ੍ਯਦਿਤਿ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਯਾ ਪ੍ਰਸੀਦऽਮੇਦ੍ਯ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਡਿਆਈ ਜੋਗ, ਮਿਹਰ ਕਰ।
ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਸਹਸਾ ਮਾਧਵੋ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਾਧਵ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਾਯ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਨਾਮ ਵਿਧृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ।
ਵਰਂ ਵृਣੁ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯੇ ऽਹਂ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਤਸ੍ਤਵ
ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਵਰ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪੀਡਿਤਾਤ੍ਮਾ ਜਗਾਦੇਦਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਹਰਿਮ੍
ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ:
ਤ੍ਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸੀਮਾਬਾਹ੍ਯਸ੍ਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਯਦੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ,
ਮਮ ਨਿਰ੍ਗਮਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਮਾਂ ਪੁਨਰੇष੍ਯਤਿ
ਜਦ ਮੈਂ ਇਥੋਂ ਨਿਕਲਾਂਗਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਭਵਤ੍ਤੂष੍ਣੀਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ੈਵਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਸ਼ਿਵਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਪਯਾ ਸਂਪਰੀਤਸ੍ਯ ਮਾਧਵਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਮਾਧਵ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਜੋ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੁਜਜਨਮ।
ਮਾਧਵਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਤਤ੍ਰ ਸਸ੍ਨੌ ਦੇਵੋ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਮਾਧਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਉਥੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਕਪਾਲਮੋਚਨਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਗਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ 'ਕਪਾਲਮੋਚਨ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।
ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਸ਼ਂਭੁਸ੍ਤੁ ਨਿਬਦ੍ਧਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ।
ਸੂਰ੍ਯਾਯੁਤਸਮਪ੍ਰਖ੍ਯ ਦਿਗਂਬਰਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਨੰਗ ਧਾਰੀ ਤਪਸਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਯੈਰ੍ਵਿਘ੍ਨੈਰਭਿਭੂਤਾਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਕਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਨਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਸ਼ੈਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਰਾਕੁਲਾਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਯੁਤਾਃ ਸਂਤੋ ਨਿਵਸਂਤ੍ਤਯਤ੍ਰ ਨੀਰੁਜਃ
ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਤ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਨਾਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਨ ਜਪਂ ਨ ਸੁਰਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਪ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।