ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਰੇ ਵੇਦਪਾਠਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯਨ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੇਦ ਪਾਠ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ।
ਉਦ੍ਗਿਰਨ੍ਤਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤੋ ऽਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਵੇਦ ਉਚਾਰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਗਲ੍ਭਂ ਤਮੁਪਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਣਾਜ੍ਜਾਤਃ ਸਮਤ੍ਸਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਹੌਸਲੇਦਾਰੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਈਰਖਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ।
ਚਕਰ੍ਤ ਤਨ੍ਨਖਾਗ੍ਰੇਣ ਖਸ੍ਥਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ
ਤ੍ਰਿਨੈਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਖ ਦੇ ਆਗੇ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਮੇ ਨਿਰ੍ਧੂਤਮਾਨਿਸ਼ਂ ਨ ਨਿਵृਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਿਆ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਰੁਦ੍ਰੋ ऽਪਿ ਲਜ੍ਜਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਜ੍ਜਗਾਮ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਰੁਦਰ ਵੀ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਭੂਨ੍ਮਹਤ੍
ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ; ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ।
ਤੇਨ ਸਂਸ੍ਮृਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਵਿਰਭੂਚ੍ਚ ਸਃ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ।
ਨਨਾਮ ਸ਼ਿਰਸਾ ਨਮ੍ਰੋ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭੋ ਵृषਭਧ੍ਵਜਃ
ਵੱਛੇ ਵਾਲਾ, ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਮਾਇਆ।
ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯਾ ਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤੋषਪਰਿਕਾਰਕਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਬੋਲੀ।
ਤਤ੍ਫਲਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸਰ੍ਂਵਜ੍ਞ ਕਿਯਤ੍ਕਾਲਂ ਕृਤਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੋਗੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਾਭੁਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਕਰ੍ਮ ਹ੍ਯਪਿ ਜਨ੍ਮਸ਼ਤੈਃ ਪ੍ਰਿਯ
ਪਿਆਰੇ, ਕਰਮ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਸੌ ਜਨਮ ਲੱਗ ਜਾਣ।
ਪ੍ਰਾਣਾ ਵਿਕਲਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਮ ਤ੍ਵਦ੍ਦੁਃਖਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਤੇਰੀ ਦੁੱਖ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯਾਃ ਸਮਾਨੀਤਿ ਮਤਿਰ੍ਮਮ
ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਭਿਭੂਤਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਨ ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਲੇਲਿਹਾਨਾ ਸੁਰੇਸ਼ਾਨ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਤ੍ਵਾਨੁਧਾਵਤਿ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੀਭ ਚੱਟਦੇ ਹੋਏ, ਤੈਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।
ਅਟਨੀਯਂ ਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਪਾਪਨਾਸ਼ਾਭਿਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਦਾ ਰਹੇ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯਨ੍ਕਰਂ ਵਾਮਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਕਪਾਲਕੇ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ, ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਭਿੱਖ ਲੈ ਲਵੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਵਿਪ੍ਰ ਸ੍ਥਾਣੁਃ ਸਰ੍ਵਗਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਆਖਣ ਤੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਰ੍षਤ੍ਰਯਂ ਭ੍ਰਮਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਉਹ ਬਦਰੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਥੋ ਦੇਹਿ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਮੇ ਵਿष੍ਣੋ ਇਤ੍ਯਵਦਨ੍ਮੁਹੁਃ
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਦਾ, 'ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਮੈਨੂੰ ਭਿੱਖ ਦੇ।'
ਗृਹਾਣ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਦਦੌ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਰਮ੍
'ਭਿੱਖ ਲੈ ਲੈ,' ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਹਰਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਾਣਿਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਨਾਲ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਦ੍ਵਾਦਸ਼ਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਗਤਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਵਰ੍ਣਿਕਾਃ
ਉਥੋਂ ਬਾਰਾਂ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਿਕਲ ਪਈਆਂ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਤਨ੍ਮੁਖੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਪਯਸ੍ਯਾਥ ਤृਤੀਯਕਾ
ਦੂਜੀ ਧਾਰ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਫਿਰ ਤੀਜੀ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਦੀ ਸੀ।
ਤਾ ਧਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਸਂਸੇਵ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਧਰਃ
ਹਰਾ ਨੇ ਉਹ ਧਾਰਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਹਰਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰ੍ਭੂਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਪਾਤ ਚ
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਹਰਾ ਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਵਰ੍षਤ੍ਰਯੇ ਗਤੇ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਤਾਰ੍ਦ੍ਧਾਙ੍ਗੋ ਵਿਨਿਃਸृਤਃ
ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਵਰਂ ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਤੁ ਸਃ
ਫਿਰ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ।
ਤਤੋ ਹਰਿਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪਰੀਤ੍ਯ ਬਹੁਧਾ ਤਥਾ
ਫਿਰ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।