ਸ਼੍ਰੀਨृਸਿਂਹੋ ऽਸੁਰਧ੍ਵਂਸੀ ਦੇਵਦੇਵਾਧਿਦੈਵਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਸਿੰਘ, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਵਾਸਨਾਧ੍ਵਂਸੀ ਸ੍ਵਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ਭਵਨਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਹ ਸੰਸਾਰਕ ਲਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਈਸ਼੍ਵਰਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸਂਹਾਰਭ੍ਰੂਣਹਤ੍ਯਾਦਿਕਰ੍ਮਕृਤ੍
ਪ੍ਰਭੂ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਭ੍ਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਗ੍ਲਾਨਿਕਰੋ ਜਾਤਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਧਰ੍ਮਾਨੁਰੋਧਤਃ
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣਪਰੋ ਨਾਰੋ ਨਰੋ ਨਰਹਿਤੋ ऽਮਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਬਾਹ੍ਯਾਰ੍ਥਸਂਯੁਕ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵੇਦੋਪਕਾਰ ਕृਤ੍
ਜੋ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਥ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯੇਨ ਲੋਕੋਪਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਵਾਸਿष੍ਠਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਦਾ ਉੱਤਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਰਚਿਆ,
ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਰਾਮਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਗੁਰੁਃ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਖੁਦ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸੀ,
ਯੋ ਦਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੁਰ੍ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਂ ਵਾਤਾਪਿਂ ਸਾਗਰਂ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ, ਵਾਤਾਪੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ,
ਯੋ ਵਿਧਿਃ ਕਰ੍ਮਸਾਕ੍ਸ਼੍ਯਾਦਿਵਨ੍ਦ੍ਯੋ ਮਾਨ੍ਯਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਜੋ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਸਤਕਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ,
ਯਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਿਵਦਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਕृਤੀਸ਼ਃ ਪਰਾਤ੍ਪਰਃ
ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਭਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਅਸਲ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜ ਸਦਾਚਾਰੋ ਨਿषੇਵ੍ਯੋ ਵਿਧਿਨਾ ਵਿਧਿਃ
ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਦਗ੍ਰ੍ਯਾਂ ਧਮ੍ਯਾਮੁਭਯਸਂਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਧਰਮਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰੇ, ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਨ੍ਮਯਾ ਸਾਧਿਤੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮਧਨਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਧਰਮ, ਜੋ ਅਤਿ ਉੱਚੀ ਆਤਮਕ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਯਦਾ ਸਮਾਗਤੋ ਭਰ੍ਤਾ ਮਮ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਮਾਹਰਨ੍
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਆਏ ਤੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਲੈ ਗਏ,
ਮਯਾ ਪृष੍ਟਃ ਕਥਂ ਨਾਮ ਕਨ੍ਯੇਯਂ ਸਮੁਪਾਹृਤਾ
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਕੁੜੀ ਕਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਆਈ?'
ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਹ ਮਾਂ ਬਦ੍ਧਾ ਸ੍ਵਯਂ ਚਾਸ੍ਥਾਨਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਧੀਰਜ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ,
ਨ ਤੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦृਸ਼ੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨ ਸਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਿਰੋਧਿਨੀ
ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੋ ਪਤਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ।
ਸਾ ਭਾਰ੍ਯਾਨ੍ਯਾ ਕਰ੍ਮਵਲ੍ਲੀਰੂਪਾ ਸਂਸਾਰਦਾਯੀਨੀ
ਹੋਰ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਕਰਮ ਦੀ ਲਤਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਲੀਕਂ ਨੈਵ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣੈਃ ਕਣ੍ਠਗਤੈਰਪਿ
ਝੂਠ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਦਗੀ ਗਲੇ ਵਿਚ ਹੋਵੇ।
ਸਤ੍ਯੇ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਤ੍ਯੇ ਸਨ੍ਤਃ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਯਾਦਿਤਿ ਵਚੋ ਵੇਦਾਨ੍ਤੇषੁ ਪ੍ਰਗੀਯਤੇ
‘ਸੱਚ ਬੋਲੋ’ ਇਹ ਵਾਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਡਿਆਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵਿਪ੍ਰ ਮਙ੍ਗਲਂ ਮਙ੍ਗਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਸੱਚਾਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ਼ृਣੁ ਕਾਰਣਮ੍
ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣ।
ਉਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਧਰ੍ਮਜਨਕਂ ਧਰ੍ਮਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਕਮ੍
ਜੋ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸੁਖਮਤਾ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਯਤ੍ਰ ਵਿਵਾਹੇषੁ ਦਾਂਪਤ੍ਯਂ ਤਦੁਦੀਰਿਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੋਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸਂਸ੍ਕਾਰੇ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਗੁਰੁਸ਼ਿष੍ਯਯੋਃ
ਮਰਦਾਂ-ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਵੀ, ਇਹ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਨਯੋਰਣੁਮਾਤ੍ਰੋ ऽਪਿ ਭੇਦੋ ਬੋਧ੍ਯੋ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਣ ਲਵੇ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵ੍ਯਤ੍ਯਯਦੋषਸ਼੍ਚੇਦ੍ਦੈਵਮੇਵਾਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍
ਜੇ ਕਦੇ ਉਲਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰ ਭਾਗ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੈਵਂ ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਾਨਿ ਸਂਚਿਤਾਃ ਕਰ੍ਮਵਾਸਨਾਃ
ਉਹ ਭਾਗ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਅਤੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ।