ਅਨ੍ਯਾਂ ਸਮੀਹਸੇ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਨਾਹਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਭਵਾਮਿ ਤੇ
ਤੂੰ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਂਗੀ।
ਉਵਾਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਹਰ੍षਾਤ੍ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਦੈਵੋਪਪਾਦਿਤਂ ਦ੍ਵਾਰਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਮਮ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਦੂਜੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜੀ ਹੈ।
ਤਮਾਨਯ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤਾ ਯੇਨਾਹਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਚਰੇ
ਉਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਸਕਾਂ।
ਮਿਥ੍ਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਿ ਭਰ੍ਤਾ ਤੇ ਭਾषਤੇ ਤ੍ਵਦ੍ਭਯਾਦਯਮ੍
ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਏ, ਤੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਹੈ।
ਸੁਪ੍ਤਾਂ ਪਿਤृਗृਹੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਮਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕਾਮਤਃ
ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ, ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ,
ਇਤੀਰਿਤਮੁਪਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਨਂ ਰਾਜਕਨ੍ਯਯਾ
ਇਹ ਰਾਜਕੁੰਵਰੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ,
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰੂਪਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸਤ੍ਯਮੇਵਾਵਧਾਰਯਤ੍
ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲੀ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਮੂਰ੍ਘ੍ਨਿਂ ਕੀਲਂ ਮੇ ਰੋषਯਿष੍ਯਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਜ਼ਰੂਰ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਕਿਲਾ ਗਾੜੇਗਾ।
ਯਾ ਸਾਪਤ੍ਨ੍ਯੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾ ਹਿ ਜੀਵਤਿ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਦੀ ਹੈ,
ਸਾਮਾਨ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਭੋਗਾਦਿ ਨਿष੍ਠਾ ਚੈਵਾਪਰਾ ਭਵੇਤ੍
ਸਾਂਝੀ ਵਸਤੂਆਂ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਵਸਥਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਦੀਯਾ ਮਮ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਯਾਨੀਤਾ ਸੁਲੋਚਨਾ
ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਖਾਣ ਲਈ ਲਿਆਈ ਹੈਂ।
ਤਤਃ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਪ੍ਰਾਹ ਗਚ੍ਛਗਚ੍ਛੇਤਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਖਿਆ, 'ਚੱਲ, ਚੱਲ!'
ਤਤਃ ਸਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਘੋਰਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਤਿਸਮੀਰਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ,
ਰੂਪਯੌਵਨਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਹੀਰੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹृਚ੍ਛਯੇਨ ਸਮਾਵਿष੍ਟਾ ਤਦਨ੍ਤਿਕਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਆ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਮਾਦਿਹਾਯਤਃ ਕਿਮਰ੍ਥਮਿਹ ਤਿष੍ਠਸਿ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਤੇ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ?
ਸ੍ਵਭਰ੍ਤ੍ਰਾਹਂ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਾਂ ਪਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਮਾਗਤਾ
ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਆਈ ਹਾਂ।
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਧੈਰ੍ਯਮਾਲਂਬ੍ਯ ਤਾਂ ਸ਼ੁਭੇ
ਸਿਆਣੇ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਸੁਭਾਗਨ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਮਾਨੁषਾਸ੍ਤੁ ਸ੍ਮृਤਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮਨੁੱਖ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਸਂਭਾਵ੍ਯਂ ਚ ਜਗਤਿ ਸਂਭਵੇਦ੍ਦੈਵਯੋਗਤਃ
ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਜੋ ਅਸੰਭਵ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਗ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਿਡਂਬਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਵਿਪ੍ਰ ਭੀਮਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹਿੜਿੰਬਾ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਭੀਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇਗੀ।
ਅਵਧ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ
ਜੋ ਸਭ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ।
ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਵਾਹਂ ਸਂਜਾਤਾ ਦਵ ਹਿ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਗਈ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸਮਝ।
ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਭਰ੍ਤਾ ਮੇ ਘੋਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ, ਆ ਗਿਆ।
ਸੇਯਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਚਾਤ੍ਰ ਸ਼ਾਲਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਵਾਸਵੀ
ਉਹ ਵਾਸਵੀ ਇੱਥੇ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ਵਧਾਯ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ਤਾਂ ਸੋ ऽਮਰੋ ऽਪਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ, ਭਾਵੇਂ ਅਮਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤ੍ਵਤ੍ਕਰੇ ਸਂਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਨਿਧਨਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
ਖਾਦਯਿष੍ਯਤਿ ਦੁਰ੍ਮੇਧਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਮਾਂ ਚ ਨ ਸਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਵਾਲਾ, ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਯੇਨਾਹृਤਾ ਕੁਮਾਰੀਹ ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਨਾ
ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ, ਉਹ ਮੂਰਖ—