ਉਲ੍ਲਿਖਨ੍ਤਂ ਹਿ ਸ਼ਿਖਰੈਃ ਖਮਧ੍ਯਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ।
ਆਰੁਰੋਹ ਮੁਦਾਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਤ੍ਤਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਸੁਲੋਚਨੇ
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਦੌਲਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ।
ਤਤ ਉਤ੍ਥਾਯ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਲੋਕਯਤ੍
ਫਿਰ ਖਾਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਲੱਭਣ ਲਈ ਉਠ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ऽਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸਾਲਮੇਕਂ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਚੈਨ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਸਾਲ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਧਸ੍ਤਾਤ੍ਸ ਸੁष੍ਵਾਪ ਸ੍ਵੋਤ੍ਤਰੀਯਂ ਪ੍ਰਸਾਰ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਉਪਰਲਾ ਕਪੜਾ ਪਸਾਰ ਕੇ ਸੁੱਤ ਗਿਆ।
ਤਾਵਤ੍ਸੁਪ੍ਤੋ ऽਤਿਖਿਨ੍ਨੋ ऽਸੌ ਯਾਵਤ੍ਸੂਰ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤਤਾਂ ਗਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਥੱਕ ਕੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਦ ਤਕ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਅਭ੍ਯਗਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਘੋਰੋ ਗਰ੍ਜਮਾਨੋ ਯਥਾ ਘਨਃ
ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁਭਾਂ ਕਾਸ਼ੀਪਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰੀਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਰਤ੍ਨਾਵਲੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਤਨਾਵਲੀ ਸੀ।
ਪਤਿਕਾਮਾ ਕੁਮਾਰੀ ਸਾ ਨਾਵਿਨ੍ਦਤ੍ਸਦृਸ਼ਂ ਪਤਿਮ੍
ਉਹ ਕੁਵਾਰੀ, ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ, ਆਪਣਾ ਜੋੜੀਦਾਰ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੀ।
ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਦਾਨੇ ਤੁ ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟੋ ਹ੍ਯਹਰ੍ਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਦਿਨ ਰਾਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦਾ।
ਅਟਮਾਨੇਨ ਪਾਪੇਨ ਦृष੍ਟਾ ਸਾ ਰੂਪਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਸੀ।
ਉਭਯੋਰ੍ਦਸ਼ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਨਿष੍ਕੇ ਚ ਦਸ਼ਪਞ੍ਚ ਚ
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੋਂ ਦਸ ਦਸ ਰਤਨ ਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ।
ਏਵਂ ਰਤ੍ਨਾਚਿਤਾਂ ਬਾਲਾਂ ਸ਼ਾਤਕੁਮ੍ਭਸਮਪ੍ਰਭਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਖਰੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਾਯੁਮਾਰ੍ਗਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍
ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲ ਕੇ, ਉਹ ਪਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਯ ਗੁਹਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਵਰ੍ਣਸਦृਸ਼ਪ੍ਰਭਾਮ੍
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੁਫਾ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ।
ਅਨੇਕੈਰ੍ਮਣਿਵਿਨ੍ਯਾਸੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਚਿਤ੍ਰਮਨ੍ਦਿਰਾਮ੍
ਬਹੁਤ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਮਹਲ।
ਭੋਜਨੈਃ ਪਾਨਪਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯੈਰਨੇਕਧਾ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਆਦਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ,
ਰੁਦਤੀਮਤਿਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਪੀਨਸ਼੍ਰੋਣਿਪਯੋਧਰਾਮ੍
ਉਹ, ਰੋਂਦੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਭਰੇ ਹੋਏ ਕੂਹਲ ਤੇ ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਸਿਨੇ ਵਾਲੀ,
ਆਜਗਾਮ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤਾ ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਉੱਥੇ ਆਈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਖੜਾ ਸੀ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਨਿਜਭਰ੍ਤਾਰਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਤੀ ਸਤੀ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਡਾਂਟਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਸਤੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ:
ਅਨ੍ਯਾਂ ਸਮੀਹਸੇ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਨਾਹਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਭਵਾਮਿ ਤੇ
ਤੂੰ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਂਗੀ।
ਉਵਾਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਹਰ੍षਾਤ੍ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਦੈਵੋਪਪਾਦਿਤਂ ਦ੍ਵਾਰਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਮਮ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਦੂਜੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜੀ ਹੈ।
ਤਮਾਨਯ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤਾ ਯੇਨਾਹਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਚਰੇ
ਉਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਸਕਾਂ।
ਮਿਥ੍ਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਿ ਭਰ੍ਤਾ ਤੇ ਭਾषਤੇ ਤ੍ਵਦ੍ਭਯਾਦਯਮ੍
ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਏ, ਤੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਹੈ।
ਸੁਪ੍ਤਾਂ ਪਿਤृਗृਹੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਮਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕਾਮਤਃ
ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ, ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ,
ਇਤੀਰਿਤਮੁਪਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਨਂ ਰਾਜਕਨ੍ਯਯਾ
ਇਹ ਰਾਜਕੁੰਵਰੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ,
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰੂਪਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸਤ੍ਯਮੇਵਾਵਧਾਰਯਤ੍
ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲੀ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਮੂਰ੍ਘ੍ਨਿਂ ਕੀਲਂ ਮੇ ਰੋषਯਿष੍ਯਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਜ਼ਰੂਰ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਕਿਲਾ ਗਾੜੇਗਾ।
ਯਾ ਸਾਪਤ੍ਨ੍ਯੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾ ਹਿ ਜੀਵਤਿ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਦੀ ਹੈ,