ਉਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਜਤੁਰ੍ਨਿਕृਨ੍ਤਤਿ ਪ੍ਰਾਣਭਯਾਚ੍ਚ ਪਾਪਾਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੀਰਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਖੁਦ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ।
ਵृਥਾ ਹਿ ਸੂਤਾ ਮਮ ਸਾ ਜਨਿਤ੍ਰੀ ਭਵੇਨ੍ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦ੍ਵਿਜਪਿਤृਦੇਵਾਃ
ਉਹ ਮਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਬਣੀ; ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਂ ਤੇਨ ਜਾਤੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ ਹਿ ਦਦਾਤਿ ਹਰ੍षਂ ਰਿਪੁਸੁਂਦਰੀਣਾਮ੍
ਉਸ ਮੰਦ-ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਨ ਮਨ੍ਯਤੇ ਵੇਦਪੁਰਾਣਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਨਨ੍ਤੇ ਪੁਰੀਂ ਯਾਤਿ ਦਿਨੇਸ਼ਸੂਨੋਃ
ਉਹ ਨਾ ਵੇਦ, ਨਾ ਪੁਰਾਣ, ਨਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾ ਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਚ ਤਤ੍ਪੁਰਾਣਂ ਨ ਚਾਪਿ ਸਨ੍ਤਃ ਸ੍ਮृਤਯੋ ਨ ਚ ਸ੍ਯੁਃ
ਨਾ ਵੇਦ ਹਨ, ਨਾ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਨਾ ਉਹ ਪੁਰਾਣ, ਨਾ ਹੀ ਸੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇਨ ਤੇਨਾਪਿ ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਪਿਤੁਸ਼੍ਚ ਚੀਰ੍ਣੇਨ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ ਤੁ
ਉਸ ਸ੍ਰਾਧ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਈ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪਿਤਾ ਲਈ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਵ੍ਰਤੇਨ ਯਦ੍ਵਿष੍ਣੁਪਦਪ੍ਰਦੇਨ ਸਾਕਂ ਕ੍ਸ਼ਯਾਹੇਨ ਵਦਨ੍ਤੁ ਮੂਢਾਃ
ਮੂਰਖ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵ੍ਰਤ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਧਾਮ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੋਪਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪਰ੍ਯਭਾषਤ੍
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਧਰ੍ਮਬਾਹ੍ਯੋ ਹਿ ਪੁਰੁषਃ ਪਾਂਸ਼ੁਨਾ ਤੁਲ੍ਯਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਮਮਾਰ੍ਪਿਤਃ ਪਾਣਿਰ੍ਵਰਾਯ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਤੈਨੂੰ ਵਧੀਆ ਪਤੀ ਵਾਸਤੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕृਤਕृਤ੍ਯਾ ਤਦਾ ਯਾਸ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਮਯਾ ਤਵ
ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਕਰ ਲਵਾਂਗੀ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਉਪਧਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਕਂ ਬਾਹੁਂ ਨ ਤੇ ਯੁਧਿ
ਜੰਗ ਵਿਚ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਬਾਂਹ ਹੀ ਆਪਣਾ ਤਕੀਆ ਬਣਾਵਾਂਗੀ, ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ।
ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੇष੍ਵਪਿ ਨ ਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮਲੋਪਕਃ
ਪਰਦੇਸੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਾਰੋਹਾ ਹ੍ਯੁਦਤਿष੍ਠਤ੍ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਔਰਤ ਤੁਰੰਤ ਉਠ ਖੜੀ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾ ਸਾ ਤਦਾ ਤਨ੍ਵੀ ਭੂਸੁਰੈਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਹ ਨਾਜੁਕ ਜਿਹੀ ਔਰਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਰ ਪਈ।
ਵਰਂ ਨੀਲਾਂਬਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋ ਨਾਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯ ਹਿ
ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲੋਂ ਨੀਲਾ ਕੱਪੜਾ ਛੂਹਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਗੌਤਮਾਦਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਗृਹਾਦ੍ਬ੍ਰਹਿਃ
ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈ।
ਇਤ੍ਯੇਵ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਮਾਨਸੋਦ੍ਭਵਾ
ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਬੋਲ ਚੀਕਦੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਸੀ, ਉਹ ਚਲੀ ਗਈ।
ਅਟਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਾਮੁਰ੍ਵੀਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਧਰ੍ਮਭੂषਣਃ
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰ ਕੇ, ਧਰਮ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਆ ਗਿਆ।
ਕਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ऽਸੌ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ਪਿਤृਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਹ ਆਵਾਜ਼, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚੀ।
ਧਰ੍ਮਾਙ੍ਗਦੋ ਧਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿਃ ਰੁਕ੍ਮਾਗਦਸੁਤਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਧਰਮਾਂਗਦ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਰੁਕਮਾਂਗਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ,
ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਾਯ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਨਨਾਮ ਵਿਹਿਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਮੁੜ ਉਠ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਆਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਰਸਾ ਮਾਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਜਨ੍ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਏਤੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਸਹਿਤਾ ਕ੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਧੁਨਾ
ਮਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ?
ਪਿਤਾ ਤਵਾਨृਤੀ ਪੁਤ੍ਰ ਕਰੋ ਯੇਨ ਵृਥਾ ਕृਤਃ
ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਝੂਠਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਧ੍ਵਜਾਙ੍ਕੁਸ਼ਾਙ੍ਕਿਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਕਨਕਾਙ੍ਗਦਃ
ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਝੰਡਾ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਰੁਕ੍ਮਾਙ੍ਗਦੇਨ ਤੇ ਪਿਤ੍ਰਾ ਨ ਚਾਹਂ ਵਸ੍ਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ
ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਰੁਕਮਾਂਗਦ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਮਾ ਕੋਪਂ ਕੁਰੁ ਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤਸ੍ਵ ਪਿਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਮਾਂ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ; ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ।
ਕृਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ਿਵਃ ਸਾਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਯਤ੍ਰ ਸੁਰਾਧਿਪਃ
ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਸਾਖੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ।
ਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ਮੇ ਦੇਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇ
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ।