ਮੋਹਿਨੀ ਸਹਿਤਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਵਨ੍ਦੇ ਕਾਰ੍ਯਤਤ੍ਪਰਾ
ਮੋਹਿਨੀ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ।
ਆਸਨੇषੁ ਮਹੀਪਾਲ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸਮਪ੍ਰਭਾਃ
ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਉੱਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਜਲਦੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਯਂ ਸਮਾਗਤਾ ਦੇਵਿ ਨਾਨਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਦੇਵੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ।
ਤਚ੍ਛਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਮੋਹਿਨੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾ
ਮੋਹਿਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ।
ਸਂਦੇਹਸ੍ਤੁ ਜਡੌ ਹ੍ਯੇष ਸ੍ਵਲ੍ਪੋ ਵਾ ਸ੍ਵਮਤਿਰ੍ਯਥਾ
ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਮੂੜ੍ਹ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਨਾਧਾਰਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍
ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਅੰਨ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਕਨ੍ਧੁਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਹੁਤਂ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਂ ਹਿ ਦੇਵਤਾਃ
ਕਰਕੰਦ ਦੇ ਫਲ ਜਾਂ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਾ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਭੇਟ ਵੀ ਦੇਵਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਪੀਲਿਕਾਪਿ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾ ਮੁਖੇਨਾਦਾਯ ਤਣ੍ਡੁਲਮ੍
ਭੁੱਖੀ ਪੀਪੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਾਣਾ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਯਂ ਖਾਦਤਿ ਨਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਹਰਿਵਾਸਰੇ
ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।
ਵਿਧਾਵਾਨਾਂ ਯਤੀਨਾਂ ਚ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਵ੍ਰਤਸੇਵਨਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਠੀਕ ਹੈ।
ਸੋਂऽਧੇ ਤਮਸਿ ਮਜ੍ਜੇਤ ਯਾਵਦਿਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼
ਉਹ ਇਨਸਾਨ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗਹਿਰੀ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਗਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਜੋ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਰ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਦ੍ਵਿਜਸੇਵਾ ਚ ਲੋਕਰਕ੍ਸ਼ਾ ਮਹੀਭृਤਾਮ੍
ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੁਜਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਵਾ ਪ੍ਰਮਾਦਾਚ੍ਚ ਪਤਿਤਃ ਸ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਅਗਿਆਨ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸੁਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਚਾਰਸ਼ੀਲਸ਼੍ਚ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਯਜਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜੋ ਦੁਜ, ਚੰਗੀ ਸਮਝ, ਆਚਰਨ ਤੇ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਏਕਾਨ੍ਤਸ਼ੀਲੋ ਨृਪਤਿਰ੍ਭृਤ੍ਯਃ ਕਰ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਜੋ ਰਾਜਾ ਇਕੱਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨੌਕਰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਅਯਂ ਹਿ ਨਿਯਮੋਪੇਤੋ ਹਰਿਪੂਜਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਪੋਹ੍ਯ ਹਰਿਪੂਜਾਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵਿਨ੍ਦਤਿ
ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਾਤ੍ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਪ੍ਰਾਣਃ ਪ੍ਰਾਣਾਦ੍ਦੇਹਵਿਚੇष੍ਟਨਮ੍
ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਜਿੰਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਰਕਤ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਰਾਜਾ ਬੋਧ੍ਯਮਾਨੋ ਨ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਤਿ
ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਈ, ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।
ਨ ਵ੍ਰਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਨ੍ਨृਪਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਰਾਜੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵ੍ਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਤਦ੍ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਸ ਚ ਯਜ੍ਞਹੋਮੋ ਯਦ੍ਰਕ੍ਤਪਾਤੋ ਨ ਭਵੇਤ੍ ਸ੍ਵਰਾष੍ਟ੍ਰੇ
ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਨਹੀਂ ਵਗਦਾ, ਉਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ, ਉਹੀ ਯਜਨ ਤੇ ਹੋਮ ਹੈ।
ਤਥ੍ਯਮਿਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
‘ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਕ੍ਸ਼ਯੋਰੁਭਯੋਰਪਿ
ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਾਗ੍ਰੀਨਾਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮੁਭਯੋਃ ਸਂਧ੍ਯਯੋਃ ਕਿਲ
ਸਾਗਰੀ ਖਾਣਾ ਦੋਹਾਂ ਵੇਲੇ, ਸਵੇਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ, ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਦ੍ਭੂਮਿਪਾਲਾਨਾਂ ਕਥਂ ਯੁਕ੍ਤਮੁਪੋषਣਮ੍
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ, ਉਪਵਾਸ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤੋ ऽਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤੋ ਵਾਪਿ ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਪਥਃ ਕृਤਃ
ਚਾਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਵੀ ਕਸਮ ਤੂੰ ਖਾਈ ਹੈ,
ਵ੍ਰਤਭਙ੍ਗੋ ਨ ਤੇ ऽਸ੍ਤੀਹ ਭੁਕ੍ਸ਼੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਵਰਤ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾ ਲੈ।
ਯੋ ऽਨ੍ਯਥਾ ਮਨ੍ਯਤੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਕੋਈ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਦਾ ਹੈ,
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਰੋਦ੍ਰਂ ਰਾਜਾ ਕੋਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਕਠੋਰ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।