ਤ੍ਰਿਵਿਧੇਨ ਪੁਰਾਣੇਨ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਹਿਤੇ ਰਤਾ
ਜੋ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ,
ਕਿਮਨ੍ਯੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਭੂਪ ਵਾਕ੍ਯਾਲਾਪਕृਤੈਰ੍ਮਯਾ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹੇ ਗਏ ਬੋਲ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਨ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਯਦਿ ਮੇ ਛਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਃ ਸ੍ਵਂ ਹਿ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ,
ਤਦਾ ਹ੍ਯਸਤ੍ਯਵਚਸੋ ਦੇਹਂ ਨ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਯਾਮਿ ਤੇ
ਤਾਂ, ਜੇ ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਝੂਠੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਾਂਗਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਦ੍ਭੂਮਿਪਾਲਾਨਾਂ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਮਹੀਪਤੇ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ,
ਸਤ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ਭੂਪ ਸਤ੍ਯਂ ਧਾਰਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਧਰਤੀ ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਸੱਚ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਾ ਧਾਰਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍
ਸੱਚ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨ ਗਰ੍ਭਂ ਯੁਵਤੀ ਧਤ੍ਤੇ ਵੇਲਾਤੀਤਂ ਕਦਾਚਨ
ਕੋਈ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਕਦੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਭ ਨਹੀਂ ਧਾਰਦੀ।
ਦਿਵ੍ਯਾਦਿਸਾਧਨਂ ਨॄਣਾਂ ਸਤ੍ਯਾਧਾਰਂ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਲਕੜੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸੱਚ ਹੀ ਹੈ।
ਮਦਿਰਾਪਾਨਤੁਲ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਲਿਪ੍ਯਸੇ ऽਨृਤਾਤ੍
ਤੂੰ ਝੂਠ ਨਾਲ ਐਸਾ ਦਾਗ ਲਗਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ ਜਿਵੇਂ ਮਦਰਾ ਪੀਣ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਦਰੇ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਹਰਿਵਾਸਰਭੋਜਨਮ੍
ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦਾ ਭੋਜਨ,
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਦੇਸ਼ੇਨ ਲੋਲੁਪੇਨ ਵਰਾਨਨੇ
ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਲਾਲਚੀ ਵਲੋਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ,
ਨ ਸ਼ਙ੍ਖੇਨ ਪਿਬੇਤ੍ਤੋਯਂ ਨ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਕੂਰ੍ਮਸੂਕਰੌ
ਕੋਈ ਸੰਖ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਤੇ ਕਛੂਆ ਜਾਂ ਸੂਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨੇ ਦੇਵਿ ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਮਨਾਹ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਮਨਾਹ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ—
ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਕਥਂ ਦੇਵਿ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ऽਹਂ ਹਰਿਵਾਸਰੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਮੈਂ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯੇਣ ਸਮਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕਿਂ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਨਕ੍ਰਿਯਾ
ਮਨਾਹ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਜਾਨ ਬੁਝ ਕੇ ਖਾਣਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੀ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ।
ਮੂਲਂ ਫਲਂ ਪਯਸ੍ਤੋਯਮੁਪਭੋਜ੍ਯਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰੈਃ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਮੂਲ, ਫਲ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਪਾਣੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਈ ਠੀਕ ਹਨ।
ਜ੍ਵਰਿਣਾਂ ਲਙ੍ਘਨਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਣਾਮੁਪੋषਣਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਲਈ ਤਿਆਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ੍ਵਰਮਧ੍ਯੇ ਕृਤਂ ਪਥ੍ਯਂ ਨਿਧਨਾਯ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਤੇ
ਬੁਖਾਰ ਵਿਚ ਜੋ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਗ੍ਰਹਂ ਕੁਰੁ ਵਾਮੋਰੁ ਵ੍ਰਤਭਙ੍ਗੋ ਭਵੇਨ੍ਮਮ
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਪਾ; ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਰੋਚਤੇ ਰਾਜਨ੍ਵਿਨਾ ਵੈ ਭੋਜਨਂ ਤਵ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਨ ਚ ਵੇਦੇषੁ ਦृष੍ਟੋ ऽਯਮੁਪਵਾਸੋ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ
ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਵੇਦਬਾਹ੍ਯ ਕਥਂ ਧਰ੍ਮਂ ਭਵਾਂਸ਼੍ਚਰਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਤੁਸੀਂ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਉਵਾਚ ਮਾਨਸੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵ ਭੂਪਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਪਰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਕ੍ਰਿਯਾ ਵੇਦਃ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਵੇਦੋ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵੇਦ ਤੋਂ ਹਨ; ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਵੀ ਵੇਦ ਹੀ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣਪੁਂਰੁषਾਜ੍ਜਾਤਂ ਯਥੇਦਂ ਜਗਦਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਅਜਬ ਸੰਸਾਰ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਆਦਿ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਬਣਿਆ—
ਵੇਦਾਰ੍ਥਾਦਧਿਕਂ ਮਨ੍ਯੇ ਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
ਬਿਭੇਤ੍ਯਲ੍ਪਸ਼੍ਰੁਤਾਦ੍ਵੇਦੋ ਮਾਮਯਂ ਪ੍ਰਹਰਿष੍ਯਤਿ
ਵੇਦ ਘੱਟ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਿਥਿਵृਦ੍ਧਿਕ੍ਸ਼ਯੋ ਵਾਪਿ ਪਰ੍ਵਗ੍ਰਹਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਤਿਥੀਆਂ ਦਾ ਵੱਧ-ਘੱਟ ਜਾਂ ਪਰਵਾਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ—
ਯਨ੍ਨ ਦृष੍ਟਂ ਹਿ ਵੇਦੇषੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸ੍ਮृਤੌ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।