ਨਿਕ੍ਸ਼ੇਪਹਾਰਕੇ ਵਾਪਿ ਕੁਮਾਰੀਵਿਘ੍ਨਕਾਰਕੇ
ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੈਸਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ,
ਦਦਾਮੀਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਨ ਦਾਤਰਿ
ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਉੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਨਾ ਦੇਣਾ,
ਯਤ੍ਪਾਤਕਂ ਤਦਨ੍ਨੇ ਹਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਹਰਿਵਾਸਰੇ
ਉਸ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਪ ਹੈ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਕਭੁਕ੍ਤੇਨ ਨਕ੍ਤੇਨ ਤਥੈਵਾਯਾਚਿਤੇਨ ਚ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮੰਗ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ—
ਗੁਰ੍ਵਿਣੀਨਾਂ ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਨਾਂ ਰੋਗਿਣਾਂ ਤਥਾ
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ, ਘਰਵਾਲੇ, ਗਰੀਬ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ,
ਯਜ੍ਞਭੋਗੋਦ੍ਯਤਾਨਾਂ ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਮਕ੍ਸ਼ਿਤਿਸੇਵਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਯਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੰਗ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਏਤਨ੍ਮੇ ਗੌਤਮਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ੍ਥਿਤਾਯਾ ਮਨ੍ਦਰਾਚਲੇ
ਇਹ ਗੌਤਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਸੀ,
ਤੇ ਗृਹਸ੍ਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਯੇषਾਮਗ੍ਨਿਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਘਰਵਾਲੇ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁਕੇ ਹਨ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰ੍ਵਿਣੀ ਹ੍ਯष੍ਟਮਮਾਸੀਯਾ ਸ਼ਿਸ਼ਵਸ਼੍ਚਾष੍ਟਵਤ੍ਸਰਾਃ
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਅੱਠਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬੱਚੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਵਿਵਾਹਾਦਿਮਾਙ੍ਗਲ੍ਯਕਰ੍ਮਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਮਹੋਤ੍ਸਵਾਃ
ਜੋ ਵਿਆਹ ਆਦਿ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ,
ਤ੍ਰਿਵਿਧੇਨ ਪੁਰਾਣੇਨ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਹਿਤੇ ਰਤਾ
ਜੋ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ,
ਕਿਮਨ੍ਯੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਭੂਪ ਵਾਕ੍ਯਾਲਾਪਕृਤੈਰ੍ਮਯਾ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹੇ ਗਏ ਬੋਲ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਨ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਯਦਿ ਮੇ ਛਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਃ ਸ੍ਵਂ ਹਿ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ,
ਤਦਾ ਹ੍ਯਸਤ੍ਯਵਚਸੋ ਦੇਹਂ ਨ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਯਾਮਿ ਤੇ
ਤਾਂ, ਜੇ ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਝੂਠੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਾਂਗਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਦ੍ਭੂਮਿਪਾਲਾਨਾਂ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਮਹੀਪਤੇ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ,
ਸਤ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ਭੂਪ ਸਤ੍ਯਂ ਧਾਰਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਧਰਤੀ ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਸੱਚ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਾ ਧਾਰਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍
ਸੱਚ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨ ਗਰ੍ਭਂ ਯੁਵਤੀ ਧਤ੍ਤੇ ਵੇਲਾਤੀਤਂ ਕਦਾਚਨ
ਕੋਈ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਕਦੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਭ ਨਹੀਂ ਧਾਰਦੀ।
ਦਿਵ੍ਯਾਦਿਸਾਧਨਂ ਨॄਣਾਂ ਸਤ੍ਯਾਧਾਰਂ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਲਕੜੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸੱਚ ਹੀ ਹੈ।
ਮਦਿਰਾਪਾਨਤੁਲ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਲਿਪ੍ਯਸੇ ऽਨृਤਾਤ੍
ਤੂੰ ਝੂਠ ਨਾਲ ਐਸਾ ਦਾਗ ਲਗਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ ਜਿਵੇਂ ਮਦਰਾ ਪੀਣ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਦਰੇ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਹਰਿਵਾਸਰਭੋਜਨਮ੍
ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦਾ ਭੋਜਨ,
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਦੇਸ਼ੇਨ ਲੋਲੁਪੇਨ ਵਰਾਨਨੇ
ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਲਾਲਚੀ ਵਲੋਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ,
ਨ ਸ਼ਙ੍ਖੇਨ ਪਿਬੇਤ੍ਤੋਯਂ ਨ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਕੂਰ੍ਮਸੂਕਰੌ
ਕੋਈ ਸੰਖ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਤੇ ਕਛੂਆ ਜਾਂ ਸੂਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨੇ ਦੇਵਿ ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਮਨਾਹ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਮਨਾਹ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ—
ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਕਥਂ ਦੇਵਿ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ऽਹਂ ਹਰਿਵਾਸਰੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਮੈਂ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯੇਣ ਸਮਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕਿਂ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਨਕ੍ਰਿਯਾ
ਮਨਾਹ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਜਾਨ ਬੁਝ ਕੇ ਖਾਣਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੀ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ।
ਮੂਲਂ ਫਲਂ ਪਯਸ੍ਤੋਯਮੁਪਭੋਜ੍ਯਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰੈਃ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਮੂਲ, ਫਲ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਪਾਣੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਈ ਠੀਕ ਹਨ।
ਜ੍ਵਰਿਣਾਂ ਲਙ੍ਘਨਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਣਾਮੁਪੋषਣਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਲਈ ਤਿਆਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ੍ਵਰਮਧ੍ਯੇ ਕृਤਂ ਪਥ੍ਯਂ ਨਿਧਨਾਯ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਤੇ
ਬੁਖਾਰ ਵਿਚ ਜੋ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਗ੍ਰਹਂ ਕੁਰੁ ਵਾਮੋਰੁ ਵ੍ਰਤਭਙ੍ਗੋ ਭਵੇਨ੍ਮਮ
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਪਾ; ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।