ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਹਿ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਦਯਾ ਤੁਲ੍ਯੋ ਨ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਸਮਮ੍
ਕੋਈ ਧਰਮ ਦਇਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਨ ਭੂਮ੍ਯਾ ਸਦृਸ਼ਂ ਦਾਨਂ ਨ ਸੁਖਂ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਮਮ੍
ਕੋਈ ਦਾਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਸੁਖ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੁਖ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਨ ਤਪੋ ऽਨਸ਼ਨਾਦਨ੍ਯਨ੍ਨ ਦਮੇਨ ਸਮਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਕੋਈ ਤਪ ਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਚੰਗਿਆਈ ਸੰਜਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਨ ਧਰ੍ਮੇਣ ਸਮਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਨ ਸਤ੍ਯੇਨ ਸਮਂ ਯਸ਼ਃ
ਕੋਈ ਮਿਤਰ ਧਰਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਇਜ਼ਤ ਸਚ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਨ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸਮਂ ਲੋਕੇ ਪਾਵਨਂ ਕਵਯੋ ਵਿਦੁਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ।
ਅਵ੍ਰਤੋ ਹਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਾਸਂ ਦਾਮੋਦਰਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਵਚਨ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਦਾਮੋਦਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਬਹਿष੍ਕृਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੋਹਿਨੀਂ ਮੋਹਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਕਥਂ ਸ ਬੁਭੁਜੇ ਵਦ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮੋਹੀਨੀ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਰਚ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ?
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਣ੍ਯਤਮੇ ਮਾਸੇ ਕਿਂ ਚਕਾਰ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ?
ਅਤਿਪ੍ਰਮੁਗ੍ਧੋ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮੋਹਿਨੀਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮੋਹ ਵਿਚ ਸੀ, ਮੋਹੀਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ:
ਤਵਾਪਮਾਨਭੀਤੇਨ ਨੋਕ੍ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਤੈਨੂੰ ਅਪਮਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਤ੍ਵਯ੍ਯਾਸਕ੍ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਦੇਵਿ ਬਹਵਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕਾ ਗਤਾਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹਣ ਲੱਗਾ, ਬਹੁਤ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ।
ਸੋ ऽਹਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵ੍ਰਤੇ ਨ ਪਰ੍ਯ੍ਯੁਪਾਸਿਤੁਮ੍
ਮੈਂ ਕਾਰਤਿਕ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤੌ ਵृਥਾ ਤੇषਾਂ ਧਰ੍ਮੋ ਦ੍ਰੁਹਿਣਸਂਭਵੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਯਜਨਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਝੂਠ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤੇ ਭਾਂਸਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਲਯਂ ਸ਼ੁਭੇ
ਜੋ ਲੋਕ ਕਾਰਤਿਕ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ one।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਸਾਧਕੇਨ ਹਿ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਜੋ ਸਾਧਕ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹृਦਯਾਯਾਸਕਰ੍ਤॄਣਿ ਦੀਪਦਾਨਾਦ੍ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੋਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੀਵੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਸਰ੍ਵਦਾਨਾਧਿਕਂ ਚ ਤਤ੍
ਇਹ ਕੰਮ ਭਗਤੀ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਨ ਸਮਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦੀਪਦਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਬੋਧਨਮ੍
ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੀਵੇ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੀਂ ਚ ਤਿਥਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਭਿਸਰੋਰੁਹੇ
ਕਾਤਿਕ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਮਨਾਉਣ ਨਾਲ,
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਨਿਯਮੈਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੋ ਯਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਕਾਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਵਰਤ, ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੋਹਿਨਿ ਮੋਹਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਮੋਪਰਿ
ਇਸ ਲਈ, ਮੋਹਿਨੀ, ਤੂੰ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ ਮੇਰੀ ਓਰ ਆ।
ਤਵ ਵਕ੍ਸ਼ੋਜਪੂਜਾਯਾ ਵਿਰਤੋ ਨੀਰਜੇਕ੍ਸ਼ਮੇ
ਤੇਰੇ ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਸਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਚ
ਕਾਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਕੁਤ੍ਰ ਕਥਿਤਸ੍ਤਦਾਦਿਸ਼ ਮਹਾਮਤੇ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਕਿੱਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਬੁਧੀਮਾਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯੇ ऽਹਂ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਕਾਤਿਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯੇਨ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵਿਤ੍ਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤੁਂ ਹਰਿਪੂਜਨਮ੍
ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ।
ਏਕਾਨ੍ਤਰੋਪਵਾਸੀ ਵਾ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੋਪੋषਿਤੋ ऽਪਿ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਇਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ,
ਕ੍ਸ਼ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਸ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਇਹ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।